Research Article

NEOLİBERALİZM VE MİNİMAL DEVLET: WASHİNGTON KONSENSÜSÜ’NDEN GÜNÜMÜZE MİNİMAL DEVLET ANLAYIŞININ DÖNÜŞÜMÜ

Volume: 27 Number: 4 December 29, 2025
EN TR

NEOLİBERALİZM VE MİNİMAL DEVLET: WASHİNGTON KONSENSÜSÜ’NDEN GÜNÜMÜZE MİNİMAL DEVLET ANLAYIŞININ DÖNÜŞÜMÜ

Abstract

Gelişmekte olan ülkelerin neoliberal politikalar ekseninde kalkınmalarını sağlamak için uygulanması gereken politika ilkelerini ifade eden Washington Konsensüsü, serbest piyasa anlayışını geliştirmeyi ve devlet müdahaleciliği yerine minimal devleti yerleştirmeyi amaçlamaktadır. Neoliberalizmle özdeşleştirilen Washington Konsensüsünü kısa süre içinde Post Washington Konsensüsü adı verilen ikinci kuşak reform politikaları izlemiştir. Post Washington Konsensüsü ile piyasaların etkin çalışabilmesi adına devlete düzenleyici olma rolü yüklenmiştir. Daha sonra 2008 Küresel Krizi ve Covid – 19 Salgınıyla minimal devlet anlayışı büyük ölçüde değişmiştir. Çalışmanın amacı, Washington Konsensüsü’nden günümüze minimal devlet anlayışının geçirdiği değişim ve dönüşüm sürecini eleştirel bir tutumla ele almaktır. Çalışmanın iddiası, günümüzde minimal devlet anlayışının geçerliliğinin tartışmalı hale geldiği ve devletin neoliberal piyasa sisteminin önemli bir aktörü olarak konumunu ve müdahaleci yönünü güçlendirdiğidir. Çalışmada alternatif devlet anlayışlarının öne çıkması ve giderek devlet müdahaleciliğinin güçlenmesi bağlamında minimal devlet anlayışının geçerliliği hem teorik açıdan hem de farklı ülke uygulamaları bağlamında tartışılmıştır. Sonuç olarak, günümüzde minimal devlet anlayışının geçerliliğini büyük ölçüde yitirdiği gözlenmiştir.

Keywords

Ethical Statement

This article does not require ethics committee approval.

References

  1. Acemoğlu, D. & Robinson, J. A. (2018). Ulusların düşüşü: Güç, zenginlik ve yoksulluğun kökenleri. (F. R. Velioğlu, Çev.). Doğan Yayınları.
  2. Akdağ, İ. (2024). Neoliberal siyasetin sekerat hali. Son Çağ Akademi.
  3. Ataay, F. (2007). Neoliberalizm, kamu reformu ve demokrasi. Ş. Aksoy & Y. Üstüner (Ed.). Kamu Yönetimi Yöntem ve Sorunlar (ss. 163-172). Nobel Yayınları.
  4. Babb, S. (2012). The Washington Consensus as transnational policy paradigm: Its origins, trajectory and likely successor. Review of International Political Economy, 1, 1-30.
  5. Barry, N. (2018). Modern siyaset teorisi. (M. Erdoğan & Y. Şahin, Çev.). Liberte Yayınları.
  6. Berry, C. (2020). From receding to reseeding: Industrial policy, governance strategies and neoliberal resilience in post-crisis Britain. New Political Economy, 25 (4), 607-625.
  7. Berry, C. (2022). The substitutive state? neoliberal state interventionism across industrial, housing and private pensions policy in The UK. Competition & Change, 26 (2), 242-265.
  8. Birdsall, N. & Fukuyama, F. (2011). The Post-Washington Consensus: Development after the crisis. Foreign Affairs, 90 (2), 45-53.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Policy and Administration (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 29, 2025

Submission Date

April 12, 2025

Acceptance Date

September 1, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 27 Number: 4

APA
Bilmez, N. (2025). NEOLİBERALİZM VE MİNİMAL DEVLET: WASHİNGTON KONSENSÜSÜ’NDEN GÜNÜMÜZE MİNİMAL DEVLET ANLAYIŞININ DÖNÜŞÜMÜ. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 27(4), 1734-1761. https://doi.org/10.16953/deusosbil.1674772
AMA
1.Bilmez N. NEOLİBERALİZM VE MİNİMAL DEVLET: WASHİNGTON KONSENSÜSÜ’NDEN GÜNÜMÜZE MİNİMAL DEVLET ANLAYIŞININ DÖNÜŞÜMÜ. DEU Journal of GSSS. 2025;27(4):1734-1761. doi:10.16953/deusosbil.1674772
Chicago
Bilmez, Nurettin. 2025. “NEOLİBERALİZM VE MİNİMAL DEVLET: WASHİNGTON KONSENSÜSÜ’NDEN GÜNÜMÜZE MİNİMAL DEVLET ANLAYIŞININ DÖNÜŞÜMÜ”. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 27 (4): 1734-61. https://doi.org/10.16953/deusosbil.1674772.
EndNote
Bilmez N (December 1, 2025) NEOLİBERALİZM VE MİNİMAL DEVLET: WASHİNGTON KONSENSÜSÜ’NDEN GÜNÜMÜZE MİNİMAL DEVLET ANLAYIŞININ DÖNÜŞÜMÜ. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 27 4 1734–1761.
IEEE
[1]N. Bilmez, “NEOLİBERALİZM VE MİNİMAL DEVLET: WASHİNGTON KONSENSÜSÜ’NDEN GÜNÜMÜZE MİNİMAL DEVLET ANLAYIŞININ DÖNÜŞÜMÜ”, DEU Journal of GSSS, vol. 27, no. 4, pp. 1734–1761, Dec. 2025, doi: 10.16953/deusosbil.1674772.
ISNAD
Bilmez, Nurettin. “NEOLİBERALİZM VE MİNİMAL DEVLET: WASHİNGTON KONSENSÜSÜ’NDEN GÜNÜMÜZE MİNİMAL DEVLET ANLAYIŞININ DÖNÜŞÜMÜ”. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 27/4 (December 1, 2025): 1734-1761. https://doi.org/10.16953/deusosbil.1674772.
JAMA
1.Bilmez N. NEOLİBERALİZM VE MİNİMAL DEVLET: WASHİNGTON KONSENSÜSÜ’NDEN GÜNÜMÜZE MİNİMAL DEVLET ANLAYIŞININ DÖNÜŞÜMÜ. DEU Journal of GSSS. 2025;27:1734–1761.
MLA
Bilmez, Nurettin. “NEOLİBERALİZM VE MİNİMAL DEVLET: WASHİNGTON KONSENSÜSÜ’NDEN GÜNÜMÜZE MİNİMAL DEVLET ANLAYIŞININ DÖNÜŞÜMÜ”. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, vol. 27, no. 4, Dec. 2025, pp. 1734-61, doi:10.16953/deusosbil.1674772.
Vancouver
1.Nurettin Bilmez. NEOLİBERALİZM VE MİNİMAL DEVLET: WASHİNGTON KONSENSÜSÜ’NDEN GÜNÜMÜZE MİNİMAL DEVLET ANLAYIŞININ DÖNÜŞÜMÜ. DEU Journal of GSSS. 2025 Dec. 1;27(4):1734-61. doi:10.16953/deusosbil.1674772