Research Article

Lavanta (Lavandula X intermedia Emeric Ex Loisel) Bitkisinin Gölgede ve Güneşte Kurutulmasının Uçucu Yağ Kalitesi Üzerine Etkisi

Volume: 6 Number: 1 December 17, 2023
EN TR

Lavanta (Lavandula X intermedia Emeric Ex Loisel) Bitkisinin Gölgede ve Güneşte Kurutulmasının Uçucu Yağ Kalitesi Üzerine Etkisi

Abstract

Lavanta bitkisi, dünyada geniş bir coğrafyada yetiştirilmektedir. Bu çalışmada üç yaşındaki Lavandin (Lavandula x Intermedia Emeric ex Loisel) bitkisinin tam çiçeklenme döneminde, gölgede ve güneşte kurutulmuş çiçeklerinin uçucu yağ bileşenlerinin farklılığı belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışma Muş Alparslan Üniversitesi deneme alanında 2018-2020 yıllarında sürdürülmüş olup, lavandin bitkisinin uçucu yağ bileşenleri GC/MS (Gas chromatography/Mass spectrometry) kullanılarak belirlenmiştir. Sonuç olarak, uçucu yağda ana bileşenler gölgede kurutulan lavandin çiçeklerinde linalool (% 26.93), linalyl acetate (% 19.86), kafur (% 12.77), borneol (% 7.77) ve α-bisabolol (% 7.31) olarak belirlenirken; güneşte kurutulan lavandin çiçeklerinde linalool (%46.39), linalyl acetate (% 15.79), bornanone (% 9.94), α-terpıneol (% 6.48) ve α-bisabolol (% 5.73) olarak tespit edilmiştir. Lavandin çiçeklerinin gölgede kurutmaya göre güneşte kurutulmasında bileşen sayısında 28’den 17’ye bir düşüş olduğu ve ana bileşenlerden linalool oranının arttığı, linalyl acetate oranının ise düştüğü görülmüştür. Gölgede kurutulan çiçek örneklerinde bulunan ho-trienol, kafur, borneol, p-cymen, piperitenone oxide, cis-beta-farnesene, trans-ocimene, 1-piperazinecarboselenoic acid, bicyclosesquiphellandrene, 1-propanone, 2-pentadecanone, propane bileşikleri güneşte kurutulan örneklerde tespit edilmemiştir.

Keywords

Lavanta, Lavandula X Intermedia Emeric Ex Loisel, kurutma şekli, kalite, uçucu yağ kompozisyonu., Lavandin, drying method, quality, essential oil composition.

Thanks

Bu çalışmada lavanta fidelerinin temininde yardımcı olan Meyvecilik Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü’nde görev yapan Ziraat Yüksek Mühendisi Hasan ASLANCAN’a teşekkür ederiz.

References

  1. Anonim. (2020). Lavanta Tarımı ve Endüstrisi Fizibilite Raporu, T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Batı Akdeniz Kalkınma ajansı, 1-65.
  2. Anonim. (2022). Türkiye İstatistik Kurumu, Bitkisel Üretim İstatistikleri, Erişim tarihi:20.11.2022, https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=92&locale=tr
  3. Ayral, N. M. (1997). Lavandula stoechas bitkisinin uçucu yağının ve uçucu olmayan organik bileşenlerinin incelenmesi ve biyolojik aktivitelerinin belirlenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, s:176.
  4. Başer, K.H.C. (1993). Essential Oils of Anatolian Lamiaceae: A. Profile. Acta Horticulturae 333: 217-238.
  5. Baytop, T. (1984). Türkiye’de Bitkiler ile Tedavi. İ.Ü.Yayın No:3225 İstanbul.
  6. Baytop, T. (1999). Türkiye'de Bitkiler ile Tedavi (Geçmiste ve Bugün) İlaveli Ikinci Baskı, Nobel Tıp Kitabevleri, Istanbul.
  7. Baydar, H. (2010). Lavanta Tarımı ve Uçucu Yağ Teknolojisi. SDÜ Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Anabilim Dalı Yüksek Lisans Ders Notu (Basılmamış).
  8. Baydar, H. (2016). Tıbbi ve Aromatik Bitkiler Bilimi ve Teknolojisi (Genişletilmiş 5. Baskı). Süleyman Demirel Üniversitesi Yayın No: 51 (ISBN: 975-7929-79-4).
  9. Boeckelmann, A. (2008). Monoterpene production and regulation in Lavenders (Lavandula angustifolia and Lavandula x intermedia), A Thesis Submitted in Partial Fulfillment of The Requirements For The Degree of Master of Scıence İn The College Of Graduate Studies Interdisciplinary Graduate Studies, Unıversity Of British Columbia (Okanagan), 1-96.
  10. Cavanagh, H., Wilkinson, J.M. (2002). Biological activities of lavender essential oil. Phytotheraphy Res. 16, 301-308.
APA
Yenikalaycı, A., Bozarı, S., & Kurt, F. (2023). Lavanta (Lavandula X intermedia Emeric Ex Loisel) Bitkisinin Gölgede ve Güneşte Kurutulmasının Uçucu Yağ Kalitesi Üzerine Etkisi. Doğu Fen Bilimleri Dergisi, 6(1), 1-9. https://doi.org/10.57244/dfbd.1215782
AMA
1.Yenikalaycı A, Bozarı S, Kurt F. Lavanta (Lavandula X intermedia Emeric Ex Loisel) Bitkisinin Gölgede ve Güneşte Kurutulmasının Uçucu Yağ Kalitesi Üzerine Etkisi. Doğu Fen Bilimleri Dergisi. 2023;6(1):1-9. doi:10.57244/dfbd.1215782
Chicago
Yenikalaycı, Ahmet, Sedat Bozarı, and Fırat Kurt. 2023. “Lavanta (Lavandula X Intermedia Emeric Ex Loisel) Bitkisinin Gölgede Ve Güneşte Kurutulmasının Uçucu Yağ Kalitesi Üzerine Etkisi”. Doğu Fen Bilimleri Dergisi 6 (1): 1-9. https://doi.org/10.57244/dfbd.1215782.
EndNote
Yenikalaycı A, Bozarı S, Kurt F (December 1, 2023) Lavanta (Lavandula X intermedia Emeric Ex Loisel) Bitkisinin Gölgede ve Güneşte Kurutulmasının Uçucu Yağ Kalitesi Üzerine Etkisi. Doğu Fen Bilimleri Dergisi 6 1 1–9.
IEEE
[1]A. Yenikalaycı, S. Bozarı, and F. Kurt, “Lavanta (Lavandula X intermedia Emeric Ex Loisel) Bitkisinin Gölgede ve Güneşte Kurutulmasının Uçucu Yağ Kalitesi Üzerine Etkisi”, Doğu Fen Bilimleri Dergisi, vol. 6, no. 1, pp. 1–9, Dec. 2023, doi: 10.57244/dfbd.1215782.
ISNAD
Yenikalaycı, Ahmet - Bozarı, Sedat - Kurt, Fırat. “Lavanta (Lavandula X Intermedia Emeric Ex Loisel) Bitkisinin Gölgede Ve Güneşte Kurutulmasının Uçucu Yağ Kalitesi Üzerine Etkisi”. Doğu Fen Bilimleri Dergisi 6/1 (December 1, 2023): 1-9. https://doi.org/10.57244/dfbd.1215782.
JAMA
1.Yenikalaycı A, Bozarı S, Kurt F. Lavanta (Lavandula X intermedia Emeric Ex Loisel) Bitkisinin Gölgede ve Güneşte Kurutulmasının Uçucu Yağ Kalitesi Üzerine Etkisi. Doğu Fen Bilimleri Dergisi. 2023;6:1–9.
MLA
Yenikalaycı, Ahmet, et al. “Lavanta (Lavandula X Intermedia Emeric Ex Loisel) Bitkisinin Gölgede Ve Güneşte Kurutulmasının Uçucu Yağ Kalitesi Üzerine Etkisi”. Doğu Fen Bilimleri Dergisi, vol. 6, no. 1, Dec. 2023, pp. 1-9, doi:10.57244/dfbd.1215782.
Vancouver
1.Ahmet Yenikalaycı, Sedat Bozarı, Fırat Kurt. Lavanta (Lavandula X intermedia Emeric Ex Loisel) Bitkisinin Gölgede ve Güneşte Kurutulmasının Uçucu Yağ Kalitesi Üzerine Etkisi. Doğu Fen Bilimleri Dergisi. 2023 Dec. 1;6(1):1-9. doi:10.57244/dfbd.1215782