Review

Prion Proteinleri ve Etki Mekanizmaları

Volume: 6 Number: 1 December 17, 2023
TR

Prion Proteinleri ve Etki Mekanizmaları

Abstract

Proteinler bir organizmanın yaşamsal faaliyetlerinin yerine getirilmesinde ve regülasyonunda çok önemli etkileri olan biyolojik moleküllerdir. Organizmanın genomu tarafından kodlanan proteinlerin işlevsel olabilmesi için posttranskripsiyonel olarak modifiye edilmeleri gerekmektedir. Bu modifikasyonlar sonucunda proteinin fonksiyon göstermesinde başlıca rol oynayan üç boyutlu bir konformasyona sahip olur. Organizmada bu protein katlanmaları bazı kontrol sistemleri tarafından kontrol edilmekte ve hatalı katlanmış olan proteinler bu degredasyon sistemi tarafından imha edilmektedir. Ancak bazı durumlarda bu hatalı katlanan proteinler degredasyona uğramazlar ve normal fonksiyonlarını yerine getiremeyip organizmada bir takım bozuklukların veya hastalıkların ortaya çıkmasına sebep olurlar. Prionlar, insanları ve hayvanları etkileyen ölmcül nörodejeneratif hastalıklar grubundadır. Bu hastalıkların önemli bir özelliği kendiliğinden çoğalıp bulaşabilen ve sadece proteinden meydana gelen hücresel prion proteini (PrPSc) ile ilişkili olmalarıdır. Memeli glikoproteinleri grubuna dahil olan PrPSc’ler genellikle glikozilfosfatidilinositol (GPI) aracılığıyla membrana bağlı olarak bulunan proteinlerdir. Prion proteinlerinin normal biyolojik fonksiyonları, hatalı katlanan prion proteinleri ile ilişkilendirilmiş hastalıklar ve bu hastalıkların tedavisinde kullanılan güncel terapiler bu derlemenin konusunu oluşturmaktadır.

Keywords

Nörodejeneratif Hastalıklar, Protein katlanması, Protein, Prion

References

  1. Ankara Üniversitesi Veterinerlik Fakültesi. (2017). veterinary.ankara.edu.tr/ fidanci/Ders_Notlari/AA-Proteinler.pdf (Erişim Tarihi:15.12. 2017).
  2. Antony, H., Wiegmans, A. P., Wei, M. Q., Chernoff, Y. O., Khanna, K. K., & Munn, A. L. (2012). Potential roles for prions and protein-only inheritance in cancer. Cancer and Metastasis Reviews, 31, 1-19. doi: 10.1007/s10555-011-9325-9.
  3. Benetti, F., & Legname, G. (2015). New insights into structural determinants of prion protein folding and stability. Prion, 9(2), 119-124. doi: 10.1080/19336896.2015.1022023.
  4. Chakraborty, C., Nandi, S., & Jana, S. (2005). Prion disease: a deadly disease for protein misfolding. Current Pharmaceutical Biotechnology, 6(2), 167-177. doi: 10.2174/1389201053642321.
  5. Chaudhuri, T. K., & Paul, S. (2006). Protein‐misfolding diseases and chaperone‐based therapeutic approaches. The FEBS journal, 273(7), 1331-1349. doi: 10.1111/j.1742-4658.2006.05181.x.
  6. Grassmann, A., Wolf, H., Hofmann, J., Graham, J., & Vorberg, I. (2013). Cellular aspects of prion replication in vitro. Viruses, 5(1), 374-405.doi: 10.3390/v5010374.
  7. Haltia, M. (2000). Human prion diseases. Annals of medicine, 32(7), 493-500. doi: 10.3109/07853890009002025.
  8. Heinemann, V. (2005). Gemcitabine in metastatic breast cancer. Expert review of anticancer therapy, 5(3), 429-443. doi: 10.1586/14737140.5.3.429.
  9. Holman, R. C., Belay, E. D., Christensen, K. Y., Maddox, R. A., Minino, A. M., Folkema, A. M., Haberling, D. L., Hammett, T. A., Kochanek, K. D., Sejvar, J. J., & Schonberger, L. B. (2010). Human prion diseases in the United States. PloS one, 5(1), e8521. doi: 10.1371/journal.pone.0008521.
  10. Hosszu, L. L. P., Trevitt, C. R., Jones, S., Batchelor, M., Scott, D. J., Jackson, G. S., Collinge, J., Waltho, J. P., & Clarke, A. R. (2009). Conformational properties of beta-PrP. The Journal of biological chemistry, 284(33), 21981–21990. doi: 10.1074/jbc.M809173200.
APA
Kadıoğlu Dalkılıç, L., & Aslan, A. (2023). Prion Proteinleri ve Etki Mekanizmaları. Doğu Fen Bilimleri Dergisi, 6(1), 23-33. https://doi.org/10.57244/dfbd.1229717
AMA
1.Kadıoğlu Dalkılıç L, Aslan A. Prion Proteinleri ve Etki Mekanizmaları. Doğu Fen Bilimleri Dergisi. 2023;6(1):23-33. doi:10.57244/dfbd.1229717
Chicago
Kadıoğlu Dalkılıç, Lütfiye, and Abdullah Aslan. 2023. “Prion Proteinleri Ve Etki Mekanizmaları”. Doğu Fen Bilimleri Dergisi 6 (1): 23-33. https://doi.org/10.57244/dfbd.1229717.
EndNote
Kadıoğlu Dalkılıç L, Aslan A (December 1, 2023) Prion Proteinleri ve Etki Mekanizmaları. Doğu Fen Bilimleri Dergisi 6 1 23–33.
IEEE
[1]L. Kadıoğlu Dalkılıç and A. Aslan, “Prion Proteinleri ve Etki Mekanizmaları”, Doğu Fen Bilimleri Dergisi, vol. 6, no. 1, pp. 23–33, Dec. 2023, doi: 10.57244/dfbd.1229717.
ISNAD
Kadıoğlu Dalkılıç, Lütfiye - Aslan, Abdullah. “Prion Proteinleri Ve Etki Mekanizmaları”. Doğu Fen Bilimleri Dergisi 6/1 (December 1, 2023): 23-33. https://doi.org/10.57244/dfbd.1229717.
JAMA
1.Kadıoğlu Dalkılıç L, Aslan A. Prion Proteinleri ve Etki Mekanizmaları. Doğu Fen Bilimleri Dergisi. 2023;6:23–33.
MLA
Kadıoğlu Dalkılıç, Lütfiye, and Abdullah Aslan. “Prion Proteinleri Ve Etki Mekanizmaları”. Doğu Fen Bilimleri Dergisi, vol. 6, no. 1, Dec. 2023, pp. 23-33, doi:10.57244/dfbd.1229717.
Vancouver
1.Lütfiye Kadıoğlu Dalkılıç, Abdullah Aslan. Prion Proteinleri ve Etki Mekanizmaları. Doğu Fen Bilimleri Dergisi. 2023 Dec. 1;6(1):23-3. doi:10.57244/dfbd.1229717