Molla Muhammed Bakır b. eş-Şeyh Hüseyin İran’da yaşamış kendini ilme ve irşada adamış bir alimdir. Yirminci yüzyılda yaşamış olan Molla Muhammed Bakır Teftâzânî’nin Tehzîbü’l-mantık eserine el-Mantık’ul-mehdevî adında bir şerh yazmıştır. Bu makale Teftâzânî ve Molla Muhammed Bakır’ın yüklemli önermelerle ilgili görüşlerini incelemektedir. Her iki düşünürün aralarındaki benzerlikler ve farklılıkları ortaya çıkarmaya gayret ettik. Teftâzânî, yüklemli önermeleri genellikle genel bir çerçevede ele alırken, Molla Muhammed Bakır zaman, varlık ve olumsuzluk gibi unsurlarıyla daha ayrıntılı bir şekilde incelemiştir. Özellikle zamanın önermeler üzerindeki etkisini vurgulamış ve zihinsel ile gerçek önermeler arasında yaptığı ayrımlarla mantıksal analizi daha geniş bir alana yaymıştır. Bu çalışmada her iki düşünürün yüklemli önermeleri ele alış biçimleri ve metodolojik yaklaşımları karşılaştırmalı olarak ele alınmaktadır. Ayrıca, Teftâzânî’nin klasik mantık anlayışını Molla Muhammed Bakır’ın ayrıntılı analizleriyle birlikte ele alarak İslam düşünce geleneğinde mantıksal düşüncenin sürekliliğini ve gelişimini göstermeyi amaçlamaktadır.
Molla Muḥammad Bāqir b. al-Shaykh Ḥusayn was a scholar from Iran who devoted his life to learning and spiritual guidance. Living in the twentieth century, Molla Muḥammad Bāqir authored a commentary titled al-Manṭiq al-Mahdavī on al-Taftāzānī’s Tahdhīb al-Manṭiq. This article examines the views of al-Taftāzānī and Molla Muḥammad Bāqir concerning categorical propositions. The study seeks to identify the similarities and differences between the two thinkers. While al-Taftāzānī generally discussed categorical propositions within a broad logical framework, Molla Muḥammad Bāqir analyzed them in greater detail, taking into account elements such as time, existence, and negation. In particular, he emphasized the influence of temporal aspects on propositions and expanded logical analysis by distinguishing between mental and external propositions. This study comparatively explores the ways in which both thinkers approached categorical propositions and their respective methodological perspectives. Furthermore, by examining al-Taftāzānī’s classical logical framework alongside Molla Muḥammad Bāqir’s analytical elaborations, the article aims to demonstrate the continuity and development of logical thought within the Islamic intellectual tradition.
| Primary Language | Turkish |
|---|---|
| Subjects | Sociology of Religion |
| Journal Section | Research Article |
| Authors | |
| Submission Date | May 10, 2025 |
| Acceptance Date | November 6, 2025 |
| Publication Date | February 10, 2026 |
| DOI | https://doi.org/10.15182/diclesosbed.1696551 |
| IZ | https://izlik.org/JA82GU98NE |
| Published in Issue | Year 2026 Issue: 41 |
2009 yılında yayın hayatına başlayan ve TR Dizinde taranan uluslararası hakemli dergimizin amacı sosyal bilimler alanında nitelikli bilimsel çalışmalara yer vermektir. Analitik değerlendirmelerin yapıldığı, alanına katkı sağlayan çalışmalar öncelikli olarak değerlendirmeye alınır.
Dergimizde, “Edebiyat, Tarih, Felsefe, Sosyoloji, Psikoloji, Arkeoloji, Sanat Tarihi, İlahiyat, İktisat, İşletme, İletişim, Gazetecilik, Uluslararası İlişkiler, Hukuk, Siyaset Bilimi ve Halkla İlişkiler ” gibi sosyal bilimlere ait alanlarda hazırlanmış araştırma makaleleri ile alana katkı sunabilecek güncel kitap tanıtımlarına yer verilir. Çalışmaların ilk gönderimi sırasında intihal raporu da sisteme yüklenir, benzerlik oranı kaynakça hariç %15 i geçmemelidir.
Yazar Bilgisi
Bölüm Başlıkları
1. Bölüm Başlığı veya Ana Başlık (İlk Harfler Büyük)
1.1. Alt başlık (Cümle düzeni, ilk harf büyük, geri kalanlar küçük harf)
1.1.1. İkinci düzey alt başlık (Cümle düzeni, ilk harf büyük, geri kalanlar küçük harf)
1.1.1.1. Üçüncü düzey alt başlık (Cümle düzeni, ilk harf büyük, geri kalanlar küçük harf)
GİRİŞ, SONUÇ ve KAYNAKÇA başlıkları numaralandırılmaz.
Tablo, Şekil ve Göreseller
Alıntı ve Atıflar
Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, metin içi atıf ve metin sonu kaynakça gösterimi için APA7'yi tercih etmektedir.
Burada yer almayan ve/veya referans verme kuralları ile ilgili daha ayrıntılı bilgi edinmek için aşağıdaki kaynaklara başvurunuz:
American Psychological Association (2020). Publication manual of the American Psychological Association (7. baskı).
Dergimiz yazarlardan hiçbir aşamada ücret talep etmemektedir.
BA - ODTÜ
PhD - İstanbul
Dicle Üniversitesi Eskiçağ Tarihi ABD
Prof. Dr. Tahirhan AYDIN
1977 yılında Bitlis Hizan'da doğdu. İlk ve ortaokulu Hizan’da, liseyi Bitlis İmam Hatip’te mamaladı (1994). 1999 yılında Ankara Üniv. İlahiyat Fakültesinden mezun oldu. Aynı yıl bu fakültede Tefsir Anabilm Dalında Yüksek Lisans eğitimine başladı. 2003 yılında Ankara Üniv. İlahiyat Fakültesi Arap Dili ve Belagati ABD’ında araştırma görevlisi olarak göreve başladı. 2003-2005 yılları arasında Gazi Üniv. Eğitim Bil. Ens. Arap Dili Eğitimi ABD’ında “Çoklu zeka kuramı ve yabancılara Arapça öğretimi” isimli teziyle yüksek lisansını, aynı anabilim dalında 2005-2007 yılları arasında “Arapça ve Türkçede cümle yapısı, yabancılara Arapça cümle öğretimi -karşıtsal çözümleme-” adlı teziyle doktorasını tamamladı. 2007-2009 yılları arasında Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi’nde Arapça dersleri verdi.
2009-2011 yılları arasında bir buçuk yıl Mısır Kahire Üniversitesinde misafir öğretim üyesi sıfatıyla Arap dili alanında araştırmalarını sürdürdü. Bu süreçte bir dönem Ezhe Üniversitesi’nde ders verdi. 2011 yılında Ankara Üniversitesine dönüş yaptı ve 2012 yılında Mardin Artuklu Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arap Dili ve Edebiyatı Bölümüne yardımcı doçent olark atandı. 2014 yılında doçent oldu. 2017-2019 yılları arasında iki yıl Amerika İndiana Üniversitesi Yakın Doğu Dilleri ve Kültürleri Bölümünde (NELC) misafir araştırmacı statüsünde yabancı dil öğretimi alanında araştırmalarını sürdürdü ve konferanslar verdi.
2019 yılında Mardin Artuku Üniversitesine döndü. 2020 yılında aynı üniversitede Edebiyat Fakültesi Arap Dili ve Edebiyatı Bölümüne profesör olarak atandı. 2023 yılında Dicle Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Doğu Dilleri ve Edebiyatları Bölümünde göreve başladı. 2025 yılında Bitlis Eren Üniversitesi İlahiyat Fakültesine dekan olarak atandı.
2015-2024 yılları arasında Erasmus Değişim Programı çerçevesinde Polonya Jagiellonian Universitesinde, Fransa Rouen Üniversitesinde, Ürdün Al-Zaytoonah Üniversitesinde ve İsveç’te dersler, konferanslar ve semineler verdi.
Prof. AYDIN, Enstitü Müdür Yardımcılığı, Erasmus Koordinatörlüğü, Bölüm ve Anabilim Dalı Başkanlığı, Senato Üyeliği, Fakülte Yönetim Kurulu Üyeliği, Fakülte Kurulu Üyeliği, BAP Kurulu Üyeliği gibi birçok akademik ve idari görevde bulundu.
İlgi ve çalışma alanları: Anadili öğretimi, yabancı dil öğretimi, Arapça öğretimi, Arap dili ve edebiyatı, Arap dilinin günümüz sorunları, dil pedagojisi, karşıtsal dilbilim, dilbilimi, karşılaştırmalı dilbilim, dil öğretim materyali geliştirme ve Kur’an araştırmaları. Türkçenin yanı sıra Arapça ve İngilizce bilmektedir. Bu dillerde çok sayıda makale, sempozyum bildirileri ve kitapları bulunmaktadır.
Dicle University
Journal of Social Sciences Institute (DUSBED)