Research Article

JÎYANA JINÊN DENGBÊJ JI ALÎYÊ ZAYENDA CIVAKÎ VE

Number: 41 February 10, 2026
TR EN KU

JÎYANA JINÊN DENGBÊJ JI ALÎYÊ ZAYENDA CIVAKÎ VE

Abstract

Zayend wekî têgih ji alîyê bîyolojîk ve jinbûn an jî mêrbûnê ra têkildar e lê zayenda civakî nasnameyên zayendî ne ku wan piştî bar û berpirsyarên civakî yên di wext û demên cuda da li ser jin û mêran hatine barkirin derdikevin holê. Em di zayendê da li ser cudahîyên bîyolojîk sekinîne lê di zayenda civakî da me cudahîyên ku bi rêya nirxên civakî hatine çêkirin destnîşan kirine. Wekî cureyekî pêşdarazîyê stereotîpên zayenda civakî tevger û taybetmendî ne ku civak wekî kom ji jin û meran hêvî dike. Stereotîp, di hemû çandan da ne wekî hev in û li hemberî guherînê li ber xwe didin. Di vê xebatê da jîyana jinên dengbêj ên navdar ên wekî Meryem Xan, Sûsika Simo, Fatma Îsa, Belga Qado, Zadîna Şekir û Aslîka Qadir ji alîyê stereotîpên zayenda civakî ve hatîye vekolandin. Ji ber ku wextekî, gihîştina dengê jinê bo mêran nexweş dihat dîtin jinên dengbêj berdêlên giran dane û li hemberî stereotîpên civakî li ber xwe dane. Wekî encam hatîye dîtin ku jinên dengbêj/stranbêj hem di nav malbatê da hem jî di nav civakê da li hember stereotîpên zayenda civakî bi têkoşînê jîyana xwe borandine.

Keywords

References

  1. Alakom, R. (2023). Bîranînên Aslîka Qadir. Nûbihar, 27(165), 10-13.
  2. Allison, C. (2013). Folklor ve fantezi: Kürt sözlü geleneğinde kadınların sunumu. Di nav S. Mojab (Ed.). Devletsiz ulusun kadınları- Kürt kadını üzerine bazı araştırmalar (245-263). Avesta.
  3. Aras, A. (2013). Şairê kurda yê efsanevî Evdalê Zeynikê. AKYAD Ağrı Kültür ve Dayanışma Derneği.
  4. Aslan, M. A. (2019). Tarihten günümüze Yezidilik/Êzîdîlik ve ViranşehirYezidiliği/Êzîdîliği. (YÖK Tez Merkezi, Yüksek Lisans Tezi). Harran Üniversitesi.
  5. Bayezidî, M. M. (2010). Adat û rusûmatnameê ekradiye. Nûbihar.
  6. Bhasin, K. (2015). Toplumsal cinsiyet “bize yüklenen roller” (wer. K. Ay). Kadın Dayanışma Vakfı Yayınları.
  7. Bingöl, O. (2014). Toplumsal cinsiyet olgusu ve Türkiye’de kadınlık. KMÜ Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 16(1), 108-114.
  8. Çakmak, S. (2024). Post-Yapısalcı bir yaklaşımın yapısökümü kadın dengbêjler ve anlatıları. Uygulamalı Sosyal Bilimler ve Güzel Sanatlar Dergisi (SOSGÜZ), 6(15), 57-80.

Details

Primary Language

Kurdish

Subjects

Kurdish Language, Literature and Culture

Journal Section

Research Article

Publication Date

February 10, 2026

Submission Date

May 10, 2025

Acceptance Date

October 3, 2025

Published in Issue

Year 2026 Number: 41

APA
Kaplan, L. (2026). JÎYANA JINÊN DENGBÊJ JI ALÎYÊ ZAYENDA CIVAKÎ VE. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 41, 1-18. https://doi.org/10.15182/diclesosbed.1696665
AMA
1.Kaplan L. JÎYANA JINÊN DENGBÊJ JI ALÎYÊ ZAYENDA CIVAKÎ VE. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2026;(41):1-18. doi:10.15182/diclesosbed.1696665
Chicago
Kaplan, Leyla. 2026. “JÎYANA JINÊN DENGBÊJ JI ALÎYÊ ZAYENDA CIVAKÎ VE”. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, nos. 41: 1-18. https://doi.org/10.15182/diclesosbed.1696665.
EndNote
Kaplan L (February 1, 2026) JÎYANA JINÊN DENGBÊJ JI ALÎYÊ ZAYENDA CIVAKÎ VE. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 41 1–18.
IEEE
[1]L. Kaplan, “JÎYANA JINÊN DENGBÊJ JI ALÎYÊ ZAYENDA CIVAKÎ VE”, Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, no. 41, pp. 1–18, Feb. 2026, doi: 10.15182/diclesosbed.1696665.
ISNAD
Kaplan, Leyla. “JÎYANA JINÊN DENGBÊJ JI ALÎYÊ ZAYENDA CIVAKÎ VE”. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 41 (February 1, 2026): 1-18. https://doi.org/10.15182/diclesosbed.1696665.
JAMA
1.Kaplan L. JÎYANA JINÊN DENGBÊJ JI ALÎYÊ ZAYENDA CIVAKÎ VE. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2026;:1–18.
MLA
Kaplan, Leyla. “JÎYANA JINÊN DENGBÊJ JI ALÎYÊ ZAYENDA CIVAKÎ VE”. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, no. 41, Feb. 2026, pp. 1-18, doi:10.15182/diclesosbed.1696665.
Vancouver
1.Leyla Kaplan. JÎYANA JINÊN DENGBÊJ JI ALÎYÊ ZAYENDA CIVAKÎ VE. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2026 Feb. 1;(41):1-18. doi:10.15182/diclesosbed.1696665

Dicle University
Journal of Social Sciences Institute (DUSBED)