Research Article

SİCİLL-İ AHVÂL DEFTERLERİNE GÖRE SİVEREK DOĞUMLU MEMURLAR

Number: 42 March 23, 2026
EN TR

SİCİLL-İ AHVÂL DEFTERLERİNE GÖRE SİVEREK DOĞUMLU MEMURLAR

Abstract

Osmanlı Devleti’nde devlet memurlarının özgeçmişlerini içeren Sicill-i Ahvâl Defterleri, bürokratik yapının anlaşılması açısından önemli kaynaklardır. Bu çalışma, söz konusu defterler temelinde, Osmanlı döneminde Siverek doğumlu devlet memurlarını incelemektedir. Çalışmada, Sicill-i Ahvâl kayıtları aracılığıyla Siverekli memurların kimlikleri, görev yerleri, kariyerleri ve sosyo-kültürel özellikleri ele alınmaktadır. Elde edilen veriler, memurların çoğunlukla çok dilli bir yapıya sahip olduklarını, eğitim düzeylerinin genellikle ilkokul veya medrese temelli olduğunu ve Osmanlı bürokrasisinde çeşitli kademelerde görev aldıklarını göstermektedir. Ayrıca, memurların büyük çoğunluğunun toplumun seçkin kesimlerinden geldiği ve babalarının genellikle din adamı, aşiret reisi veya bürokrat olduğu belirlenmiştir. Sicill-i Ahvâl kayıtları, Osmanlı taşrasındaki devlet memurlarının kariyer gelişimlerini ve toplumsal yapı içindeki konumlarını anlamak açısından önemli bir kaynak teşkil etmektedir.

Keywords

References

  1. Akpınar, H., & Atik, H. (2009). Siverekli Yusuf Sami Efendi’nin Mevlid’i ve Şanlıurfa yöresinde icrâsı. Türkiye Diyanet İşleri Başkanlığı (Ed.), Kültür Coğrafyamızda Hz. Muhammed Uluslararası Sempozyumu (Orta Asya, Kafkasya ve Balkanlar II) içinde (ss. 365-378). Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları.
  2. Akyıldız, A. (2017). İnsanı yazmak: 19. yüzyıl Osmanlı biyografi yazıcılığı ve problemleri Ü-üzerine bir değerlendirme. Osmanlı Araştırmaları, (50), 219-242.
  3. Çetin, A. (2005). Sicill-i ahvâl defterleri ve dosyaları hakkında bir araştırma. Vakıflar Dergisi, (29), 87-104.
  4. Doğan, Ş. (2021). Sicill-i ahvâl kayıtlarına göre Silvanlı devlet memurları. Oktay Bozan (Ed.), Sultanlar şehri Silvan: Eğitim, Kültür, Medeniyet içinde (ss. 1.545-560). Sonçağ Akademi.
  5. Erpolat, M. S. (1999). XVI. yüzyılda Diyarbekir Beylerbeyliği’ndeki yer isimleri. (YÖK Tez Merkezi, Doktora Tezi). Selçuk Üniversitesi.
  6. Erpolat, M. S. (2001). XVI. yüzyılda Siverek sancağında iskân ve nüfus. İçinde Siverek Kaymakamlığı (Ed.). Tarihte Siverek Sempozyumu Bildirileri, (ss. 75-96). Elif Matbaası.
  7. Erpolat, M. S. (2020). Siverek sancağı yer adları (XVI. yüzyıl). Y. E. Tansü (Ed.). Kâşgarlı Mahmud anısına Türkiye ve Türk dünyası araştırmaları-VII içinde (ss. 527-570). İksad Yayınları.
  8. Genç, Y. İ., Küçük, M., Gündoğdu, R., Satar, S., Karaca, İ., Yıldırım, H. O., & Yılmaz, N. (Ed.). (2010). Başbakanlık Osmanlı Arşivi rehberi. T.C. Başbakanlık Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü, Osmanlı Arşivi Daire Başkanlığı Yayınları.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Ottoman Central Organization, Ottoman Field Service, Ottoman Institutions and Civilization (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

March 23, 2026

Submission Date

May 10, 2025

Acceptance Date

November 20, 2025

Published in Issue

Year 2026 Number: 42

APA
Doğan, Ş. (2026). SİCİLL-İ AHVÂL DEFTERLERİNE GÖRE SİVEREK DOĞUMLU MEMURLAR. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 42. https://doi.org/10.15182/diclesosbed.1696931
AMA
1.Doğan Ş. SİCİLL-İ AHVÂL DEFTERLERİNE GÖRE SİVEREK DOĞUMLU MEMURLAR. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2026;(42). doi:10.15182/diclesosbed.1696931
Chicago
Doğan, Şahin. 2026. “SİCİLL-İ AHVÂL DEFTERLERİNE GÖRE SİVEREK DOĞUMLU MEMURLAR”. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, nos. 42. https://doi.org/10.15182/diclesosbed.1696931.
EndNote
Doğan Ş (March 1, 2026) SİCİLL-İ AHVÂL DEFTERLERİNE GÖRE SİVEREK DOĞUMLU MEMURLAR. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 42
IEEE
[1]Ş. Doğan, “SİCİLL-İ AHVÂL DEFTERLERİNE GÖRE SİVEREK DOĞUMLU MEMURLAR”, Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, no. 42, Mar. 2026, doi: 10.15182/diclesosbed.1696931.
ISNAD
Doğan, Şahin. “SİCİLL-İ AHVÂL DEFTERLERİNE GÖRE SİVEREK DOĞUMLU MEMURLAR”. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 42 (March 1, 2026). https://doi.org/10.15182/diclesosbed.1696931.
JAMA
1.Doğan Ş. SİCİLL-İ AHVÂL DEFTERLERİNE GÖRE SİVEREK DOĞUMLU MEMURLAR. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2026. doi:10.15182/diclesosbed.1696931.
MLA
Doğan, Şahin. “SİCİLL-İ AHVÂL DEFTERLERİNE GÖRE SİVEREK DOĞUMLU MEMURLAR”. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, no. 42, Mar. 2026, doi:10.15182/diclesosbed.1696931.
Vancouver
1.Şahin Doğan. SİCİLL-İ AHVÂL DEFTERLERİNE GÖRE SİVEREK DOĞUMLU MEMURLAR. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2026 Mar. 1;(42). doi:10.15182/diclesosbed.1696931

Dicle University
Journal of Social Sciences Institute (DUSBED)