İsmetüddin Hatun binti Üner, önce Zengîler Halep Hükümdarı Nûreddin Mahmud Zengî (541/1147), onun vefatının (569/1174) ardından ise Selâhaddin-i Eyyûbî ile (572/1176) evlenmiştir. Bu çalışma, İsmetüddin Hatun’un Selâhaddin-i Eyyûbî ile evliliğini konu almakla birlikte Nûreddin Mahmud Zengî ile evliliğini de değerlendirmektedir. İsmetüddin Hatun’un bu iki hükümdarla yaptığı evliliklerin anlaşılması, devrin politik gelişmeleri ilgili araştırmaların yanında, kadının o devirdeki konumuyla ilgili araştırmalara da katkı sağlayacaktır. Oysa her iki evlilikle de ilgili araştırmalar, kaynaklardaki verileri tekrarlamakla kalmıştır. Bu çalışmanın amacı, kaynaklardaki verileri bir araya getirerek bu evliliklerin siyasi yönünün anlaşılmasını sağlamaktır. Bu doğrultuda çalışmada öncelikle siyasi evliliklerin tarihteki yeri değerlendirilmiş, ardından İsmetüddin Hatun’un söz konusu hükümdarlarla yaptığı evlilikler ele alınmıştır. Çalışmada bulgular değerlendirildiğinde İsmetüddin Hatun’un Selâhaddin-i Eyyûbî ile yaptığı evliliğin siyasi hedeflerden bağımsız olmamakla birlikte klasik siyasi evliliklerden farklı da olduğu tespitine ulaşılmıştır.
Ismat al-Din Khatun bint Üner was initially married to the Zengid ruler of Aleppo, Nur al-Din Mahmud Zengi (541/1147–569/1174), and, following his death, later became the wife of Salah al-Din al-Ayyubi (572/1176). While this study primarily concentrates on her marriage to Salah al-Din, it also considers her earlier union with Nur al-Din Mahmud in order to provide a more comprehensive understanding. Examining these two marriages is essential not only for analyzing the political dynamics of the period, but also for gaining insight into the role and status of women in the medieval Islamic world. Existing scholarship, however, has largely confined itself to reiterating information found in primary sources, often without critical evaluation. This study aims to synthesize the available evidence to illuminate the political dimensions of these matrimonial alliances. It begins with a discussion of political marriage in historical context, followed by a detailed analysis of Ismetüddin Hatun’s marriages to the aforementioned rulers. The findings suggest that while her marriage to Salah al-Din was not entirely devoid of political goals, it diverged in meaningful ways from conventional models of political marriage.
History Seljuk History Nur al-Din Mahmud Zengi Salah al-Din al-Ayyubi (Saladin) Ismat al-Din Khatun.
| Primary Language | Turkish |
|---|---|
| Subjects | History of Muslim Turkish Countries and Societies |
| Journal Section | Research Article |
| Authors | |
| Submission Date | September 10, 2025 |
| Acceptance Date | November 20, 2025 |
| Publication Date | February 10, 2026 |
| DOI | https://doi.org/10.15182/diclesosbed.1781173 |
| IZ | https://izlik.org/JA25ZA24ZB |
| Published in Issue | Year 2026 Issue: 41 |
2009 yılında yayın hayatına başlayan ve TR Dizinde taranan uluslararası hakemli dergimizin amacı sosyal bilimler alanında nitelikli bilimsel çalışmalara yer vermektir. Analitik değerlendirmelerin yapıldığı, alanına katkı sağlayan çalışmalar öncelikli olarak değerlendirmeye alınır.
Dergimizde, “Edebiyat, Tarih, Felsefe, Sosyoloji, Psikoloji, Arkeoloji, Sanat Tarihi, İlahiyat, İktisat, İşletme, İletişim, Gazetecilik, Uluslararası İlişkiler, Hukuk, Siyaset Bilimi ve Halkla İlişkiler ” gibi sosyal bilimlere ait alanlarda hazırlanmış araştırma makaleleri ile alana katkı sunabilecek güncel kitap tanıtımlarına yer verilir. Çalışmaların ilk gönderimi sırasında intihal raporu da sisteme yüklenir, benzerlik oranı kaynakça hariç %15 i geçmemelidir.
Yazar Bilgisi
Bölüm Başlıkları
1. Bölüm Başlığı veya Ana Başlık (İlk Harfler Büyük)
1.1. Alt başlık (Cümle düzeni, ilk harf büyük, geri kalanlar küçük harf)
1.1.1. İkinci düzey alt başlık (Cümle düzeni, ilk harf büyük, geri kalanlar küçük harf)
1.1.1.1. Üçüncü düzey alt başlık (Cümle düzeni, ilk harf büyük, geri kalanlar küçük harf)
GİRİŞ, SONUÇ ve KAYNAKÇA başlıkları numaralandırılmaz.
Tablo, Şekil ve Göreseller
Alıntı ve Atıflar
Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, metin içi atıf ve metin sonu kaynakça gösterimi için APA7'yi tercih etmektedir.
Burada yer almayan ve/veya referans verme kuralları ile ilgili daha ayrıntılı bilgi edinmek için aşağıdaki kaynaklara başvurunuz:
American Psychological Association (2020). Publication manual of the American Psychological Association (7. baskı).
Dergimiz yazarlardan hiçbir aşamada ücret talep etmemektedir.
BA - ODTÜ
PhD - İstanbul
Dicle Üniversitesi Eskiçağ Tarihi ABD
Prof. Dr. Tahirhan AYDIN
1977 yılında Bitlis Hizan'da doğdu. İlk ve ortaokulu Hizan’da, liseyi Bitlis İmam Hatip’te mamaladı (1994). 1999 yılında Ankara Üniv. İlahiyat Fakültesinden mezun oldu. Aynı yıl bu fakültede Tefsir Anabilm Dalında Yüksek Lisans eğitimine başladı. 2003 yılında Ankara Üniv. İlahiyat Fakültesi Arap Dili ve Belagati ABD’ında araştırma görevlisi olarak göreve başladı. 2003-2005 yılları arasında Gazi Üniv. Eğitim Bil. Ens. Arap Dili Eğitimi ABD’ında “Çoklu zeka kuramı ve yabancılara Arapça öğretimi” isimli teziyle yüksek lisansını, aynı anabilim dalında 2005-2007 yılları arasında “Arapça ve Türkçede cümle yapısı, yabancılara Arapça cümle öğretimi -karşıtsal çözümleme-” adlı teziyle doktorasını tamamladı. 2007-2009 yılları arasında Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi’nde Arapça dersleri verdi.
2009-2011 yılları arasında bir buçuk yıl Mısır Kahire Üniversitesinde misafir öğretim üyesi sıfatıyla Arap dili alanında araştırmalarını sürdürdü. Bu süreçte bir dönem Ezhe Üniversitesi’nde ders verdi. 2011 yılında Ankara Üniversitesine dönüş yaptı ve 2012 yılında Mardin Artuklu Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arap Dili ve Edebiyatı Bölümüne yardımcı doçent olark atandı. 2014 yılında doçent oldu. 2017-2019 yılları arasında iki yıl Amerika İndiana Üniversitesi Yakın Doğu Dilleri ve Kültürleri Bölümünde (NELC) misafir araştırmacı statüsünde yabancı dil öğretimi alanında araştırmalarını sürdürdü ve konferanslar verdi.
2019 yılında Mardin Artuku Üniversitesine döndü. 2020 yılında aynı üniversitede Edebiyat Fakültesi Arap Dili ve Edebiyatı Bölümüne profesör olarak atandı. 2023 yılında Dicle Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Doğu Dilleri ve Edebiyatları Bölümünde göreve başladı. 2025 yılında Bitlis Eren Üniversitesi İlahiyat Fakültesine dekan olarak atandı.
2015-2024 yılları arasında Erasmus Değişim Programı çerçevesinde Polonya Jagiellonian Universitesinde, Fransa Rouen Üniversitesinde, Ürdün Al-Zaytoonah Üniversitesinde ve İsveç’te dersler, konferanslar ve semineler verdi.
Prof. AYDIN, Enstitü Müdür Yardımcılığı, Erasmus Koordinatörlüğü, Bölüm ve Anabilim Dalı Başkanlığı, Senato Üyeliği, Fakülte Yönetim Kurulu Üyeliği, Fakülte Kurulu Üyeliği, BAP Kurulu Üyeliği gibi birçok akademik ve idari görevde bulundu.
İlgi ve çalışma alanları: Anadili öğretimi, yabancı dil öğretimi, Arapça öğretimi, Arap dili ve edebiyatı, Arap dilinin günümüz sorunları, dil pedagojisi, karşıtsal dilbilim, dilbilimi, karşılaştırmalı dilbilim, dil öğretim materyali geliştirme ve Kur’an araştırmaları. Türkçenin yanı sıra Arapça ve İngilizce bilmektedir. Bu dillerde çok sayıda makale, sempozyum bildirileri ve kitapları bulunmaktadır.
Dicle University
Journal of Social Sciences Institute (DUSBED)