19. YÜZYILIN İKİNCİ YARISINDA CİZRE KAZÂSI’NIN İDÂRİ, DEMOGRAFİK VE EĞİTİM DURUMU

Sıraç Aktürk

19. YÜZYILIN İKİNCİ YARISINDA CİZRE KAZÂSI’NIN İDÂRİ, DEMOGRAFİK VE EĞİTİM DURUMU

Abstract

Bu çalışmada, günümüzde Şırnak İli’ne bağlı bir ilçe olan Cizre’nin tarihi seyrinden kısaca bahsedildikten sonra, 19. yüzyılın ikinci yarısında, bölgenin idari statüsü, mülki amirleri ve kazâyı oluşturan nahiyeler üzerinde durulmuştur. Yine merkezi hükümetin mülki amir atama usulleri ile yöneticilerin idâri tutumu ve tayin şekilleri irdelenmek suretiyle, devletin taşra kazâ yönetimine dair genel politikası hakkında tespitlerde bulunulmuştur. Ardından Cizre Kazâsı’nda teşkil edilen Maârif Meclisi ile klasik eğitim kurumları olan medreseler ve sıbyân mektepleri ile modern eğitim kurumları olan ibtidâi ve rüştiye mekteplerinin kuruluş tarihleri, mahalleri, öğretmen ve öğrenci sayıları üzerinde durulmuştur. Son olarak bölgenin nüfus sayısında yaşanan gelişmeler, nüfusu etkileyen faktörlerin neler olduğu ve bölgede ikâmet eden müslim ve gayrimüslim cemaatlerin kimlerden oluştuğu hususunda malûmat verilmiştir.

Keywords

References

Araştırma Eserler Aktürk, Sıraç, (2015), Tanzimât’tan Cumhuriyet’e Mardin Sancağında Eğitim, Erzurum Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Erzurum.
Aktürk, Sıraç (Ocak 2021), “Tanzimât Sonrası Osmanlı Devleti’nde Kazâ Yönetimi: Çankırı Örneği (1839-1914)”, Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, S.25, s. 723-751.
Alkan, Mehmet Ömer (2000), Tanzimât’tan Cumhuriyet’e Modernleşme Sürecinde Eğitim İstatistikleri 1839-1924, Devlet İstatistik Enstitüsü Yayınları, Ankara.
Ali Cevad, (1313), Memâlik-i Osmâniyenin Coğrafya-yı Tarihi, İstanbul, Kasbar Matbaası.
Batır, Betül, (2007), İkinci Meşrutiyet’ten Tevhid-i Tedrisat’a Türkiye’de İlköğretim (1908-1924), İstanbul Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü, Yayımlanmamış Doktora Tezi, İstanbul.
Çadırcı, Musa (1991), Tanzimât Döneminde Anadolu Kentleri’nin Sosyal ve Ekonomik Yapıları, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara.
Doğan, Cabir, (2010), Cizre ve Bohtan Emiri Bedirhan Bey (1802-1869), Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayımlanmamış Doktora Tezi, Afyonkarahisar.
Efe, Aydın, (2018), “Osmanlı Devleti’nin Aşiretlere Yönelik Vergi Uygulamaları: Keşli Aşireti Örneği”, Türk Tarihine Dair Yazılar III, (Editörler: Alpaslan Demir, Tuba Tombuloğlu, Eralp Erdoğan ve Ömer Düzbakar), Gece Kitaplığı Yayını, Ankara, s. 443-462.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Authors

Sıraç Aktürk
0000-0002-0109-8738
Türkiye

Publication Date

February 25, 2021

Submission Date

August 22, 2020

Acceptance Date

-

Published in Issue

Year 2021 Number: 26

IZ

https://izlik.org/JA75WL42ZY

Cite

RIS / Bibtex

APA

Aktürk, S. (2021). 19. YÜZYILIN İKİNCİ YARISINDA CİZRE KAZÂSI’NIN İDÂRİ, DEMOGRAFİK VE EĞİTİM DURUMU. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 26, 13-28. https://izlik.org/JA75WL42ZY

AMA

1.Aktürk S. 19. YÜZYILIN İKİNCİ YARISINDA CİZRE KAZÂSI’NIN İDÂRİ, DEMOGRAFİK VE EĞİTİM DURUMU. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2021;(26):13-28. https://izlik.org/JA75WL42ZY

Chicago

Aktürk, Sıraç. 2021. “19. YÜZYILIN İKİNCİ YARISINDA CİZRE KAZÂSI’NIN İDÂRİ, DEMOGRAFİK VE EĞİTİM DURUMU”. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, nos. 26: 13-28. https://izlik.org/JA75WL42ZY.

EndNote

Aktürk S (February 1, 2021) 19. YÜZYILIN İKİNCİ YARISINDA CİZRE KAZÂSI’NIN İDÂRİ, DEMOGRAFİK VE EĞİTİM DURUMU. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 26 13–28.

IEEE

[1]S. Aktürk, “19. YÜZYILIN İKİNCİ YARISINDA CİZRE KAZÂSI’NIN İDÂRİ, DEMOGRAFİK VE EĞİTİM DURUMU”, Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, no. 26, pp. 13–28, Feb. 2021, [Online]. Available: https://izlik.org/JA75WL42ZY

ISNAD

Aktürk, Sıraç. “19. YÜZYILIN İKİNCİ YARISINDA CİZRE KAZÂSI’NIN İDÂRİ, DEMOGRAFİK VE EĞİTİM DURUMU”. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 26 (February 1, 2021): 13-28. https://izlik.org/JA75WL42ZY.

JAMA

1.Aktürk S. 19. YÜZYILIN İKİNCİ YARISINDA CİZRE KAZÂSI’NIN İDÂRİ, DEMOGRAFİK VE EĞİTİM DURUMU. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2021;:13–28.

MLA

Aktürk, Sıraç. “19. YÜZYILIN İKİNCİ YARISINDA CİZRE KAZÂSI’NIN İDÂRİ, DEMOGRAFİK VE EĞİTİM DURUMU”. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, no. 26, Feb. 2021, pp. 13-28, https://izlik.org/JA75WL42ZY.

Vancouver

1.Sıraç Aktürk. 19. YÜZYILIN İKİNCİ YARISINDA CİZRE KAZÂSI’NIN İDÂRİ, DEMOGRAFİK VE EĞİTİM DURUMU. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi [Internet]. 2021 Feb. 1;(26):13-28. Available from: https://izlik.org/JA75WL42ZY