19. YÜZYILIN İKİNCİ YARISINDA CİZRE KAZÂSI’NIN İDÂRİ, DEMOGRAFİK VE EĞİTİM DURUMU

Sıraç Aktürk

19. YÜZYILIN İKİNCİ YARISINDA CİZRE KAZÂSI’NIN İDÂRİ, DEMOGRAFİK VE EĞİTİM DURUMU

Öz

Bu çalışmada, günümüzde Şırnak İli’ne bağlı bir ilçe olan Cizre’nin tarihi seyrinden kısaca bahsedildikten sonra, 19. yüzyılın ikinci yarısında, bölgenin idari statüsü, mülki amirleri ve kazâyı oluşturan nahiyeler üzerinde durulmuştur. Yine merkezi hükümetin mülki amir atama usulleri ile yöneticilerin idâri tutumu ve tayin şekilleri irdelenmek suretiyle, devletin taşra kazâ yönetimine dair genel politikası hakkında tespitlerde bulunulmuştur. Ardından Cizre Kazâsı’nda teşkil edilen Maârif Meclisi ile klasik eğitim kurumları olan medreseler ve sıbyân mektepleri ile modern eğitim kurumları olan ibtidâi ve rüştiye mekteplerinin kuruluş tarihleri, mahalleri, öğretmen ve öğrenci sayıları üzerinde durulmuştur. Son olarak bölgenin nüfus sayısında yaşanan gelişmeler, nüfusu etkileyen faktörlerin neler olduğu ve bölgede ikâmet eden müslim ve gayrimüslim cemaatlerin kimlerden oluştuğu hususunda malûmat verilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Araştırma Eserler Aktürk, Sıraç, (2015), Tanzimât’tan Cumhuriyet’e Mardin Sancağında Eğitim, Erzurum Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Erzurum.
Aktürk, Sıraç (Ocak 2021), “Tanzimât Sonrası Osmanlı Devleti’nde Kazâ Yönetimi: Çankırı Örneği (1839-1914)”, Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, S.25, s. 723-751.
Alkan, Mehmet Ömer (2000), Tanzimât’tan Cumhuriyet’e Modernleşme Sürecinde Eğitim İstatistikleri 1839-1924, Devlet İstatistik Enstitüsü Yayınları, Ankara.
Ali Cevad, (1313), Memâlik-i Osmâniyenin Coğrafya-yı Tarihi, İstanbul, Kasbar Matbaası.
Batır, Betül, (2007), İkinci Meşrutiyet’ten Tevhid-i Tedrisat’a Türkiye’de İlköğretim (1908-1924), İstanbul Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü, Yayımlanmamış Doktora Tezi, İstanbul.
Çadırcı, Musa (1991), Tanzimât Döneminde Anadolu Kentleri’nin Sosyal ve Ekonomik Yapıları, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara.
Doğan, Cabir, (2010), Cizre ve Bohtan Emiri Bedirhan Bey (1802-1869), Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayımlanmamış Doktora Tezi, Afyonkarahisar.
Efe, Aydın, (2018), “Osmanlı Devleti’nin Aşiretlere Yönelik Vergi Uygulamaları: Keşli Aşireti Örneği”, Türk Tarihine Dair Yazılar III, (Editörler: Alpaslan Demir, Tuba Tombuloğlu, Eralp Erdoğan ve Ömer Düzbakar), Gece Kitaplığı Yayını, Ankara, s. 443-462.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Sıraç Aktürk
0000-0002-0109-8738
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

25 Şubat 2021

Gönderilme Tarihi

22 Ağustos 2020

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Sayı: 26

IZ

https://izlik.org/JA75WL42ZY

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Aktürk, S. (2021). 19. YÜZYILIN İKİNCİ YARISINDA CİZRE KAZÂSI’NIN İDÂRİ, DEMOGRAFİK VE EĞİTİM DURUMU. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 26, 13-28. https://izlik.org/JA75WL42ZY

AMA

1.Aktürk S. 19. YÜZYILIN İKİNCİ YARISINDA CİZRE KAZÂSI’NIN İDÂRİ, DEMOGRAFİK VE EĞİTİM DURUMU. DÜSBED. 2021;(26):13-28. https://izlik.org/JA75WL42ZY

Chicago

Aktürk, Sıraç. 2021. “19. YÜZYILIN İKİNCİ YARISINDA CİZRE KAZÂSI’NIN İDÂRİ, DEMOGRAFİK VE EĞİTİM DURUMU”. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 26: 13-28. https://izlik.org/JA75WL42ZY.

EndNote

Aktürk S (01 Şubat 2021) 19. YÜZYILIN İKİNCİ YARISINDA CİZRE KAZÂSI’NIN İDÂRİ, DEMOGRAFİK VE EĞİTİM DURUMU. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 26 13–28.

IEEE

[1]S. Aktürk, “19. YÜZYILIN İKİNCİ YARISINDA CİZRE KAZÂSI’NIN İDÂRİ, DEMOGRAFİK VE EĞİTİM DURUMU”, DÜSBED, sy 26, ss. 13–28, Şub. 2021, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA75WL42ZY

ISNAD

Aktürk, Sıraç. “19. YÜZYILIN İKİNCİ YARISINDA CİZRE KAZÂSI’NIN İDÂRİ, DEMOGRAFİK VE EĞİTİM DURUMU”. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 26 (01 Şubat 2021): 13-28. https://izlik.org/JA75WL42ZY.

JAMA

1.Aktürk S. 19. YÜZYILIN İKİNCİ YARISINDA CİZRE KAZÂSI’NIN İDÂRİ, DEMOGRAFİK VE EĞİTİM DURUMU. DÜSBED. 2021;:13–28.

MLA

Aktürk, Sıraç. “19. YÜZYILIN İKİNCİ YARISINDA CİZRE KAZÂSI’NIN İDÂRİ, DEMOGRAFİK VE EĞİTİM DURUMU”. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 26, Şubat 2021, ss. 13-28, https://izlik.org/JA75WL42ZY.

Vancouver

1.Sıraç Aktürk. 19. YÜZYILIN İKİNCİ YARISINDA CİZRE KAZÂSI’NIN İDÂRİ, DEMOGRAFİK VE EĞİTİM DURUMU. DÜSBED [Internet]. 01 Şubat 2021;(26):13-28. Erişim adresi: https://izlik.org/JA75WL42ZY