COVİD-19 ve Kanser Yönetimi

Zuhat Urakçı; Ziya Kalkan; Senar Ebinç

doi:10.5798/dicletip.1004816

COVİD-19 ve Kanser Yönetimi

Abstract

Coronavirüs hastalığı 2019 (COVID-19) şiddetli akut solunum sendromu coronavirüs 2'nin (SARS-CoV-2) neden olduğu bulaşıcı bir hastalıktır. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Mart 2020’de COVID-19 salgınını küresel bir salgın olarak ilan etmiştir. Kanser hastalığının kendisi ve kanser tedavisinde kullanılan yöntem ve tedavilerin immünsupresyona neden olabilmelerinden dolayı bu hastalarda COVİD-19 hastalığına yakalanma riski artmaktadır. Ayrıca kanser hastalarında normal popülasyona göre COVİD-19’a bağlı mortalite oranları daha yüksektir. COVİD-19 pandemisi sürecinde birçok ülkenin sağlık sisteminde problemler baş göstermiş ve bu problemlerden dolayı çoğu alanda değişiklikler yapılma yoluna gidilmiştir. Bu bağlamda günlük onkolojik pratikte de değişik modifikasyonlar yapılmış, mevcut koşullara adaptasyon sağlanmaya çalışılmıştır. Rutin kanser taramaları geçici olarak durdurulmuş, rutin takiplerde bazı koşullarda takip aralıkları uzatılmıştır. Sağlık sistemlerindeki yüklenmelerden dolayı tanı aşamasında bazı farklılıklar yaşanmıştır. COVİD-19 pandemi sürecinde immünoterapi, hedefe yönelik ilaçlar ve hormonal ilaçlar COVİD-19 bulaş ve mortalite riskini arttırmadığından bu ilaçların kullanımı ile ilgili standart yaklaşımda belirgin bir farklılık görülmemektedir. Bununla birlikte hastane vizitlerini azaltma amacıyla immünoterapi kür aralıklarının uzatılabileceği önerilmiştir. Kemoterapi alan hastalarda immünsupresyon oluşturma ve enfeksiyon riski nedeni ile uluslararası kılavuzlar çerçevesinde bazı değişikliklere gidilmiştir. Küratif yaklaşımlarda ve kemoterapiye iyi yanıt alınabilecek tümörlerin tedavisinde standart yaklaşım önerilirken, metastatik evre palyatif tedavi alan ve kemoterapi etkinliği belirgin olmayan hastalarda hastayla birlikte tedaviye karar verilmesi önerilmiştir. Sağlık otoriteleri aşılama programlarında kanser tanılı hastalara öncelik tanımış, aşının kanser hastalarında COVİD-19 bulaşını önleme ve COVİD-19’a bağlı mortaliteyi azaltmada etkili olduğu gözlenmiştir.

Keywords

References

1. NHS, “NHS COVID-19 Daily Deaths,” 2020.[Online]. Available: https://www.england.nhs.uk/statistics/statistical-work-areas/covid-19-daily-deaths/.[Accessed: 28-Jun-2020].
2. Wu Z, McGoogan JM. Characteristics of and Important Lessons From the Coronavirus Disease 2019 (COVID-19) Outbreak in China: Summary of a Report of 72 314 Cases From the Chinese Center for Disease Control and Prevention. JAMA. 2020 Apr 7; 323: 1239-42.
3. https://www.who.int/data/stories/world-health-statistics-2021-a-visual-summary.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Health Care Administration

Journal Section

Research Article

Authors

Zuhat Urakçı ^* This is me
Türkiye

Ziya Kalkan This is me
Türkiye

Senar Ebinç This is me
Türkiye

Publication Date

September 1, 2021

Submission Date

September 13, 2021

Acceptance Date

September 29, 2021

Published in Issue

Year 2021 Volume: 48

DOI

https://doi.org/10.5798/dicletip.1004816

IZ

https://izlik.org/JA86AC84PE

Cite

RIS / Bibtex

APA

Urakçı, Z., Kalkan, Z., & Ebinç, S. (2021). COVİD-19 ve Kanser Yönetimi. Dicle Medical Journal, 48, 55-64. https://doi.org/10.5798/dicletip.1004816

AMA

1.Urakçı Z, Kalkan Z, Ebinç S. COVİD-19 ve Kanser Yönetimi. Dicle Medical Journal. 2021;48:55-64. doi:10.5798/dicletip.1004816

Chicago

Urakçı, Zuhat, Ziya Kalkan, and Senar Ebinç. 2021. “COVİD-19 Ve Kanser Yönetimi”. Dicle Medical Journal 48 (September): 55-64. https://doi.org/10.5798/dicletip.1004816.

EndNote

Urakçı Z, Kalkan Z, Ebinç S (September 1, 2021) COVİD-19 ve Kanser Yönetimi. Dicle Medical Journal 48 55–64.

IEEE

[1]Z. Urakçı, Z. Kalkan, and S. Ebinç, “COVİD-19 ve Kanser Yönetimi”, Dicle Medical Journal, vol. 48, pp. 55–64, Sept. 2021, doi: 10.5798/dicletip.1004816.

ISNAD

Urakçı, Zuhat - Kalkan, Ziya - Ebinç, Senar. “COVİD-19 Ve Kanser Yönetimi”. Dicle Medical Journal 48 (September 1, 2021): 55-64. https://doi.org/10.5798/dicletip.1004816.

JAMA

1.Urakçı Z, Kalkan Z, Ebinç S. COVİD-19 ve Kanser Yönetimi. Dicle Medical Journal. 2021;48:55–64.

MLA

Urakçı, Zuhat, et al. “COVİD-19 Ve Kanser Yönetimi”. Dicle Medical Journal, vol. 48, Sept. 2021, pp. 55-64, doi:10.5798/dicletip.1004816.

Vancouver

1.Zuhat Urakçı, Ziya Kalkan, Senar Ebinç. COVİD-19 ve Kanser Yönetimi. Dicle Medical Journal. 2021 Sep. 1;48:55-64. doi:10.5798/dicletip.1004816

Cited By

COVID-19 PANDEMİSİNİN DOĞURGANLIK ÇAĞINDAKİ KADINLARDA GÖRÜLEN RASTLANTISAL ANEMİYE İLİŞKİN ETKİLERİ

TOGÜ Sağlık Bilimleri Dergisi

https://doi.org/10.52369/togusagbilderg.1261491

Pandemi Sürecinde İşçi Kadınların Meme Kanseri Taramalarına Yönelik Farkındalıkları ve Sağlık İnançları

Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi

https://doi.org/10.34087/cbusbed.1650183