COVİD-19 ve Kanser Yönetimi

Zuhat Urakçı; Ziya Kalkan; Senar Ebinç

doi:10.5798/dicletip.1004816

COVİD-19 ve Kanser Yönetimi

Öz

Coronavirüs hastalığı 2019 (COVID-19) şiddetli akut solunum sendromu coronavirüs 2'nin (SARS-CoV-2) neden olduğu bulaşıcı bir hastalıktır. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Mart 2020’de COVID-19 salgınını küresel bir salgın olarak ilan etmiştir. Kanser hastalığının kendisi ve kanser tedavisinde kullanılan yöntem ve tedavilerin immünsupresyona neden olabilmelerinden dolayı bu hastalarda COVİD-19 hastalığına yakalanma riski artmaktadır. Ayrıca kanser hastalarında normal popülasyona göre COVİD-19’a bağlı mortalite oranları daha yüksektir. COVİD-19 pandemisi sürecinde birçok ülkenin sağlık sisteminde problemler baş göstermiş ve bu problemlerden dolayı çoğu alanda değişiklikler yapılma yoluna gidilmiştir. Bu bağlamda günlük onkolojik pratikte de değişik modifikasyonlar yapılmış, mevcut koşullara adaptasyon sağlanmaya çalışılmıştır. Rutin kanser taramaları geçici olarak durdurulmuş, rutin takiplerde bazı koşullarda takip aralıkları uzatılmıştır. Sağlık sistemlerindeki yüklenmelerden dolayı tanı aşamasında bazı farklılıklar yaşanmıştır. COVİD-19 pandemi sürecinde immünoterapi, hedefe yönelik ilaçlar ve hormonal ilaçlar COVİD-19 bulaş ve mortalite riskini arttırmadığından bu ilaçların kullanımı ile ilgili standart yaklaşımda belirgin bir farklılık görülmemektedir. Bununla birlikte hastane vizitlerini azaltma amacıyla immünoterapi kür aralıklarının uzatılabileceği önerilmiştir. Kemoterapi alan hastalarda immünsupresyon oluşturma ve enfeksiyon riski nedeni ile uluslararası kılavuzlar çerçevesinde bazı değişikliklere gidilmiştir. Küratif yaklaşımlarda ve kemoterapiye iyi yanıt alınabilecek tümörlerin tedavisinde standart yaklaşım önerilirken, metastatik evre palyatif tedavi alan ve kemoterapi etkinliği belirgin olmayan hastalarda hastayla birlikte tedaviye karar verilmesi önerilmiştir. Sağlık otoriteleri aşılama programlarında kanser tanılı hastalara öncelik tanımış, aşının kanser hastalarında COVİD-19 bulaşını önleme ve COVİD-19’a bağlı mortaliteyi azaltmada etkili olduğu gözlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

1. NHS, “NHS COVID-19 Daily Deaths,” 2020.[Online]. Available: https://www.england.nhs.uk/statistics/statistical-work-areas/covid-19-daily-deaths/.[Accessed: 28-Jun-2020].
2. Wu Z, McGoogan JM. Characteristics of and Important Lessons From the Coronavirus Disease 2019 (COVID-19) Outbreak in China: Summary of a Report of 72 314 Cases From the Chinese Center for Disease Control and Prevention. JAMA. 2020 Apr 7; 323: 1239-42.
3. https://www.who.int/data/stories/world-health-statistics-2021-a-visual-summary.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Kurumları Yönetimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Zuhat Urakçı ^* Bu kişi benim
Türkiye

Ziya Kalkan Bu kişi benim
Türkiye

Senar Ebinç Bu kişi benim
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

1 Eylül 2021

Gönderilme Tarihi

13 Eylül 2021

Kabul Tarihi

29 Eylül 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 48

DOI

https://doi.org/10.5798/dicletip.1004816

IZ

https://izlik.org/JA86AC84PE

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Urakçı, Z., Kalkan, Z., & Ebinç, S. (2021). COVİD-19 ve Kanser Yönetimi. Dicle Medical Journal, 48, 55-64. https://doi.org/10.5798/dicletip.1004816

AMA

1.Urakçı Z, Kalkan Z, Ebinç S. COVİD-19 ve Kanser Yönetimi. diclemedj. 2021;48:55-64. doi:10.5798/dicletip.1004816

Chicago

Urakçı, Zuhat, Ziya Kalkan, ve Senar Ebinç. 2021. “COVİD-19 ve Kanser Yönetimi”. Dicle Medical Journal 48 (Eylül): 55-64. https://doi.org/10.5798/dicletip.1004816.

EndNote

Urakçı Z, Kalkan Z, Ebinç S (01 Eylül 2021) COVİD-19 ve Kanser Yönetimi. Dicle Medical Journal 48 55–64.

IEEE

[1]Z. Urakçı, Z. Kalkan, ve S. Ebinç, “COVİD-19 ve Kanser Yönetimi”, diclemedj, c. 48, ss. 55–64, Eyl. 2021, doi: 10.5798/dicletip.1004816.

ISNAD

Urakçı, Zuhat - Kalkan, Ziya - Ebinç, Senar. “COVİD-19 ve Kanser Yönetimi”. Dicle Medical Journal 48 (01 Eylül 2021): 55-64. https://doi.org/10.5798/dicletip.1004816.

JAMA

1.Urakçı Z, Kalkan Z, Ebinç S. COVİD-19 ve Kanser Yönetimi. diclemedj. 2021;48:55–64.

MLA

Urakçı, Zuhat, vd. “COVİD-19 ve Kanser Yönetimi”. Dicle Medical Journal, c. 48, Eylül 2021, ss. 55-64, doi:10.5798/dicletip.1004816.

Vancouver

1.Zuhat Urakçı, Ziya Kalkan, Senar Ebinç. COVİD-19 ve Kanser Yönetimi. diclemedj. 01 Eylül 2021;48:55-64. doi:10.5798/dicletip.1004816

Cited By

COVID-19 PANDEMİSİNİN DOĞURGANLIK ÇAĞINDAKİ KADINLARDA GÖRÜLEN RASTLANTISAL ANEMİYE İLİŞKİN ETKİLERİ

TOGÜ Sağlık Bilimleri Dergisi

https://doi.org/10.52369/togusagbilderg.1261491

Pandemi Sürecinde İşçi Kadınların Meme Kanseri Taramalarına Yönelik Farkındalıkları ve Sağlık İnançları

Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi

https://doi.org/10.34087/cbusbed.1650183