Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Tanılı Çocukların Ebeveynlerinde Riskli İnternet Kullanımı ve Dürtüsellik

Elif Manğal; Gonca Karakuş; Lut Tamam; Zeynep Namlı; Mehmet Emin Demirkol; Perihan Çam Ray

doi:10.5798/dicletip.1086320

Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Tanılı Çocukların Ebeveynlerinde Riskli İnternet Kullanımı ve Dürtüsellik

Abstract

Amaç: Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (DEHB) genetik yatkınlık gösteren nörogelişimsel bir bozukluktur. DEHB tanılı çocukların ailelerinde ruhsal hastalıkların görülme sıklığının arttığı belirlenmiştir ancak davranışsal bağımlılıklara yönelik yeterli veri bulunmamaktadır. Bu çalışmada DEHB tanılı çocukların ebeveynlerinde riskli internet kullanımı ve internet aracılığıyla ulaşılan davranışsal bağımlılıklar ile dürtüsellik ilişkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Yöntemler: Çalışmaya Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı’nda DEHB tanısıyla tedavi gören 65 çocuğun ebeveyni ve herhangi bir ruhsal hastalık tanısı bulunmayan 64 çocuğun ebeveyni kontrol grubu olarak dahil edildi. Katılımcılara Wender Utah Derecelendirme Ölçegi, Barratt Dürtüsellik Ölçeği-11 (BDÖ), Young İnternet Bağımlılığı Testi kısa formu, Akıllı Telefon Bağımlılığı Ölçeği kısa formu, İnternet Oyun Oynama Bozukluğu Ölçeği (İOOB-Ö) uygulandı. Bulgular: DEHB tanılı çocuğu olan ebeveynler ve kontrol grubu sosyodemografik özellikler açısından benzerdi. Gruplar karşılaştırıldığında, DEHB tanılı çocuğu olan ebeveynlerin İOOB-Ö duygudurum değişimi, çatışma, nüks, çekilme alt grup ve toplam puan ortalamaları kontrol grubundan yüksekti (sırasıyla; p=0.02, p=0.03, p=0.03, p=0.03, p=0.02). DEHB tanılı çocuğu olan ebeveynlerde İOOB-Ö ile BDÖ arasında pozitif bir korelasyon belirlendi (rb=0.33; p<0.001). Sonuç: Çalışmamızda internette oyun oynama alışkanlıklarının DEHB tanılı çocuğu olan ebeveynlerde yüksek olduğu ve bu alışkanlıkların dürtüsellikle ilişkili olduğu belirlenmiştir. DEHB tanılı çocukların ailelerinde dürtüsellik, davranışsal bağımlıklar gibi ruhsal hastalıkların tanınıp, tedavi edilmesi çocukların tedavisine de katkı sağlayabilecektir.

Keywords

References

1.American Psychiatric Association. Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders-5 (DSM-5).Washington: American Psychiatric Association,2013.
2.Polanczyk GV, Salum GA, Sugaya LS, Caye A, RohdeLA. Annual Research Review: A meta-analysis of the worldwide prevalence of mental disorders in children and adolescents. J Child Psychol Psychiatry. 2015; 56: 345–65.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Health Care Administration

Journal Section

Research Article

Authors

Elif Manğal This is me
Türkiye

Gonca Karakuş This is me
Türkiye

Lut Tamam This is me
Türkiye

Zeynep Namlı ^* This is me
Türkiye

Mehmet Emin Demirkol This is me
Türkiye

Perihan Çam Ray This is me
Türkiye

Publication Date

March 11, 2022

Submission Date

December 23, 2021

Acceptance Date

February 16, 2022

Published in Issue

Year 2022 Volume: 49 Number: 1

DOI

https://doi.org/10.5798/dicletip.1086320

IZ

https://izlik.org/JA77GC34AX

Cite

RIS / Bibtex

APA

Manğal, E., Karakuş, G., Tamam, L., Namlı, Z., Demirkol, M. E., & Çam Ray, P. (2022). Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Tanılı Çocukların Ebeveynlerinde Riskli İnternet Kullanımı ve Dürtüsellik. Dicle Medical Journal, 49(1), 131-141. https://doi.org/10.5798/dicletip.1086320

AMA

1.Manğal E, Karakuş G, Tamam L, Namlı Z, Demirkol ME, Çam Ray P. Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Tanılı Çocukların Ebeveynlerinde Riskli İnternet Kullanımı ve Dürtüsellik. Dicle Medical Journal. 2022;49(1):131-141. doi:10.5798/dicletip.1086320

Chicago

Manğal, Elif, Gonca Karakuş, Lut Tamam, Zeynep Namlı, Mehmet Emin Demirkol, and Perihan Çam Ray. 2022. “Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Tanılı Çocukların Ebeveynlerinde Riskli İnternet Kullanımı Ve Dürtüsellik”. Dicle Medical Journal 49 (1): 131-41. https://doi.org/10.5798/dicletip.1086320.

EndNote

Manğal E, Karakuş G, Tamam L, Namlı Z, Demirkol ME, Çam Ray P (March 1, 2022) Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Tanılı Çocukların Ebeveynlerinde Riskli İnternet Kullanımı ve Dürtüsellik. Dicle Medical Journal 49 1 131–141.

IEEE

[1]E. Manğal, G. Karakuş, L. Tamam, Z. Namlı, M. E. Demirkol, and P. Çam Ray, “Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Tanılı Çocukların Ebeveynlerinde Riskli İnternet Kullanımı ve Dürtüsellik”, Dicle Medical Journal, vol. 49, no. 1, pp. 131–141, Mar. 2022, doi: 10.5798/dicletip.1086320.

ISNAD

Manğal, Elif - Karakuş, Gonca - Tamam, Lut - Namlı, Zeynep - Demirkol, Mehmet Emin - Çam Ray, Perihan. “Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Tanılı Çocukların Ebeveynlerinde Riskli İnternet Kullanımı Ve Dürtüsellik”. Dicle Medical Journal 49/1 (March 1, 2022): 131-141. https://doi.org/10.5798/dicletip.1086320.

JAMA

1.Manğal E, Karakuş G, Tamam L, Namlı Z, Demirkol ME, Çam Ray P. Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Tanılı Çocukların Ebeveynlerinde Riskli İnternet Kullanımı ve Dürtüsellik. Dicle Medical Journal. 2022;49:131–141.

MLA

Manğal, Elif, et al. “Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Tanılı Çocukların Ebeveynlerinde Riskli İnternet Kullanımı Ve Dürtüsellik”. Dicle Medical Journal, vol. 49, no. 1, Mar. 2022, pp. 131-4, doi:10.5798/dicletip.1086320.

Vancouver

1.Elif Manğal, Gonca Karakuş, Lut Tamam, Zeynep Namlı, Mehmet Emin Demirkol, Perihan Çam Ray. Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Tanılı Çocukların Ebeveynlerinde Riskli İnternet Kullanımı ve Dürtüsellik. Dicle Medical Journal. 2022 Mar. 1;49(1):131-4. doi:10.5798/dicletip.1086320