FALA İNANMA FALSIZ DA KALMA: TÜRKÇEDE FAL KAVRAMINA İLİŞKİN METAFORLARIN GÖRÜNÜMLERİ
Öz
Bilişsel bakış açısı çerçevesinde kavramsal metaforların
günlük yaşantımızda kullandığımız dilin biçimlenmesinde
önemli rol oynadığı kabul edilmektedir (Lakoff & Johnson,
1980). Kavramsal metaforlar dillere özgü kültürel
farklılıkları belirlemede oldukça önemli bir role sahiptir.
Öyle ki, belirli kavramların kültüre özgü görünümlerinin
incelenmesinde kavramsal metaforlar dillere özgü önemli
ipuçları sunabilmektedir (Kövecses, 2010; Kövecses, 2005;
Lakoff; 1993). Bu çalışma “fal” kavramının Türkçede nasıl
kavramlaştırıldığını bilişsel dilbilim bakış açısını kullanarak
ve derlem temelli bir yaklaşımla ele almayı amaçlamaktadır.
Söz konusu amaç doğrultusunda FAL sorgusu için Türkçe
Ulusal Derleminden (TNCv3) çekilen örnekler incelenmiş ve fal
kavramına ilişkin kavramsal metaforların dökümü yapılmıştır.
Daha sonra derlem sorgusundan elde edilen veriler incelenmiş
ve yorumlanmıştır. Çalışmadan elde edilen bulgular Türkçede
fal kavramının en fazla SOMUT VARLIK, NESNE, İNSAN, İNANÇ
ve KAP kaynak alanlarıyla kavramlaştırıldığını göstermiştir.
Anahtar Kelimeler
References
- Kaynakça Aksan, M. (2006). The Container Metaphor in Turkish Expressions of Anger. Mersin Üniversitesi Dil ve Edebiyat Dergisi. Vol: 3 (2). 103-124
- Aksan, Y., Aksan, M., Özel, S. A., Yılmazer, H., Demirhan, U. U., Mersinli, Ü., Bektaş, Y., & Altunay, S. (2016). Web tabanlı Türkçe Ulusal Derlemi (TUD). In M. Akgül, U. Çağlayan, E. Derman & A. Özgit (Eds.), Proceedings of the 16th Academic Computing Conference (pp. 723-730). İstanbul: Gamze Yayıncılık.
- Alagözlü N. (2007) Bir Söylem Türü Olarak Kahve Falına Yönelik Bir İnceleme: Kahve Falı ve İdeoloji Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi 24. 1 ss.1-22
- Aphk E. & Tobin Y. (1990) The semiotics of fortune telling. Amsterdam: John Benjamins Publishing Arıca-Akkök, Elif. (2017). Turkish Metaphors of Anger. Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi Dergisi. 57.1 ss. 302-326
- Kövecses Z. (2005). Metaphor in Culture: Universality and Variation. Cambridge: Cambridge University Press
- Kövecses, Z. (2010). Metaphor: A Practical Introduction. NY: Oxford University Press Yeşilyurt, A. (2000). Bütün Fallar. İstanbul: Gün yayıncılık.
- Kövecses, Z. (2008). Metaphor and Emotion. R. W. Gibbs (Ed.), In The Cambridge Handbook of Metaphor and Thought (pp. 380-396). New York/Cambridge: Cambridge University Press.
- Lakoff, G. (1993). The contemporary theory of metaphor. In A. Ortony (Eds.), Metaphor and Thought. Cambridge: Cambridge University Press, 202-251.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Linguistics
Journal Section
Research Article
Authors
Elif Arıca Akkök
Türkiye
Publication Date
February 28, 2019
Submission Date
December 15, 2018
Acceptance Date
January 10, 2019
Published in Issue
Year 2019 Volume: 170 Number: 1