Research Article

Hayata Tutulan Ayna: Yansıtmacı Tekniğin Mehmet Akif Ersoy'un Şiirlerindeki Görünümü

Number: Mehmet Akif ve İstiklal Marşı December 29, 2021
EN TR

Hayata Tutulan Ayna: Yansıtmacı Tekniğin Mehmet Akif Ersoy'un Şiirlerindeki Görünümü

Öz

Mehmet Akif, manzum hikâyelerinin hemen hepsinde gerçekliği olduğu gibi aktarma amacında olmuştur. Gerçeklikten sapmamak uğruna, “sözünün odun gibi olması”nı bile kabullenir. Gerek olay veya durum aktarmalarında gerekse karakter çizimlerinde görünen gerçeklikten çıkmamaya, gerçeği bozmamaya özen gösterir. Bu anlamda, söz sanatları bağlamında ilk kez Platon ve öğrencisi Aristoteles tarafından tartışılıp kuramlaştırılan, XIX. yy.da da realist romancılar tarafından esere uygulanan “Yansıtmacılık”, Mehmet Akif’in şiir tekniğinin anahtarı olarak görülebilir. Akif de gerçekçi romancılar gibi, hayata ayna tutar ve manzum hikâyelerinde tuttuğu aynaya yansıyanları süslemeden, bozmadan, değiştirmeden aktarmaya çalışır. Olay-durum-kişi-mekân örtüşmesi onun manzumelerinde, yansıtmacılık bağlamında bütünlük içindedir. “Kör Neyzen, Seyfi Baba, Meyhane, Berlin Hatıraları, Hasta, Mahalle Kahvesi, Hasır” gibi şiirleri şairin yansıtmacı anlayışla kaleme aldığı şiirler arasında öne çıkar. Bunlarda Mehmet Akif, aktarmak istediği duygu ve/veya düşünceyi yansıtmacı teknikle ortaya koyar. Akif’in yansıtmacılığında, gerçeği çıplak şekilde aktarmak esastır. Bu üslup, şairin anlatmaya değer gördüğü bir durumu, tanık olduğu yahut bizzat yaşadığı bir olayı aktarmada mihveri teşkil eder. Sadece olay aktarımında değil sözcük seçiminde de gerçeğe uygun olanı kayda geçirir ve bu yolla üslupta da gerçekçiliğe yaslanır. Diyaloglara başvururken adeta natüralist bir yazar gibi kişileri kendi kültür düzeylerine göre konuşturması dilde gerçeğe bağlılığının göstergeleridir.

Anahtar Kelimeler

References

  1. Aristoteles, Poetika, Can Yay., İstanbul 2017 (çev.: S. Rifat)
  2. Çantay, Hasan Basri, Âkifname, Ahmet Sait Mtb., İstanbul 1966
  3. Enginün, İnci, Yeni Türk Edebiyatı Araştırmaları, Dergâh Yay., İstanbul 2012
  4. Ersoy, Mehmet Akif, Safahat, MÜİF Mehmet Akif Araştırmaları Merkezi Yay., İstanbul 1988
  5. Kefeli, Emel, Batı Edebiyatında Akımlar, Dergâh Yay., İstanbul 2012
  6. Moran, Berna, Edebiyat Kuramları ve Eleştiri, Cem Yay., İstanbul 1983
  7. Özlük, Nuran, Türk Basınında Mehmet Akif Ersoy Polemikleri, Paradoks Yay., İstanbul 2011
  8. Platon, Devlet, Remzi Kitabevi, İstanbul 1942, 596 d-e (çev.: S. Eyüboğlu- M. A. Cimcoz)

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 29, 2021

Submission Date

September 2, 2021

Acceptance Date

November 15, 2021

Published in Issue

Year 2021 Number: Mehmet Akif ve İstiklal Marşı

APA
Asiltürk, B. (2021). Hayata Tutulan Ayna: Yansıtmacı Tekniğin Mehmet Akif Ersoy’un Şiirlerindeki Görünümü. Dil Ve Edebiyat Araştırmaları, Mehmet Akif ve İstiklal Marşı, 85-100. https://doi.org/10.30767/diledeara.1036142

Cited By

Journal of Language and Literature Studies is licensed under the Creative Commons Attribution-Non-Commercial-NoDerivatives 4.0 International Licence (CC BY-NC-ND 4.0).