Research Article

Cahit Külebi'nin “Zerdali Ağacı” Şiiri Odağında Şiirde Bağıntı, Derin Yapı ve Matris

Number: 24 October 20, 2021
EN TR

Cahit Külebi'nin “Zerdali Ağacı” Şiiri Odağında Şiirde Bağıntı, Derin Yapı ve Matris

Abstract

Şiirin nasıl anlamlandırılacağı meselesi, şiir eleştirisinin önemli sorunsallarından biridir. Metinlerin genellikle semantik açıdan değerlendirilmesi, göstergebilimsel eleştiriye dek değerli görülmüş, öncülüğünü sürdürmüştür. Göstergebilim ve ona bağlı başka kuramlar, metin çözümleme etüdüne ciddi katlı sağlar. Bu paralelde bağıntı, derin yapı-yüzey yapı ve matris gibi kavramlar modern şiir incelemelerinde önemli anahtarlardır. Cahit Külebi’nin “Zerdali Ağacı” şiiri bu üç anahtarla okunabilecek zengin katmanlı bir metindir. Bu makalede Sperber ve Wilson’ın “bağıntı”, Riffaterre’in “matris”, Chomsky’nin “derin yapı-yüzey yapı” kavramları eşliğinde şiirin semantik çözümlemesi yapılmıştır. Bağıntı sorgulaması yoluyla şair ve okur arasındaki estetik iletişim, matris aracılığıyla şiirin gizli sembolü, “derin yapı-yüzey yapı” kavramları ışığında da metnin göndergeleri ortaya koyulmuştur. “Zerdali Ağacı” şiiri, doğadan alınan somut verilerin sembolist semantik değere taşınmasının en derinlikli örneklerinden biridir. Doğayı ve insanı yakından tanıyan Cahit Külebi bu şiirde ağaç ile kadın arasında kurduğu bağlantıyı yaşamın ve zamanın akışı içinde eş zamanlı bir kronolojiye bağlamıştır. İnsana özgü özelliklerin ağaca yüklenmesi ve sorgulamanın, uyarıların bu bakış açısından yapılması şiirdeki anlam derinliğinin artmasına katkı sağlamıştır.

Keywords

References

  1. Ahmet Haşim, Bütün Şiirleri (haz. İnci Enginün-Zeynep Kerman), Dergâh Yay., İstanbul 1987
  2. İlhan, Attilâ, Sisler Bulvarı, Bilgi Yay., Ankara 1997
  3. Berk, İlhan, Toplu Şiirler I: Eşik: 1947-1975, Yapı Kredi Yay., İstanbul 1999
  4. Burton, S. H., The Criticism of Poetry, Longman House, Essex 1985
  5. Cansever, Edip, Bütün Şiirleri II: Sonrası Kalır, Yapı Kredi Yay., İstanbul 2018
  6. Cemal Süreya, “Ülke”, Sevda Sözleri, Yapı Kredi Yay., İstanbul 1990
  7. Dünya Şiiri (haz. Hüseyin Akakan), Yeni Matbaa, İstanbul 1957
  8. İkinci Yeni Şiir (haz. Mehmet H. Doğan), İkaros Yay., İstanbul 2008

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Publication Date

October 20, 2021

Submission Date

September 14, 2021

Acceptance Date

October 18, 2021

Published in Issue

Year 2021 Number: 24

APA
Asiltürk, B. (2021). Cahit Külebi’nin “Zerdali Ağacı” Şiiri Odağında Şiirde Bağıntı, Derin Yapı ve Matris. Dil Ve Edebiyat Araştırmaları, 24, 441-458. https://doi.org/10.30767/diledeara.995366
AMA
1.Asiltürk B. Cahit Külebi’nin “Zerdali Ağacı” Şiiri Odağında Şiirde Bağıntı, Derin Yapı ve Matris. Dil ve Edebiyat Araştırmaları. 2021;(24):441-458. doi:10.30767/diledeara.995366
Chicago
Asiltürk, Baki. 2021. “Cahit Külebi’nin ‘Zerdali Ağacı’ Şiiri Odağında Şiirde Bağıntı, Derin Yapı Ve Matris”. Dil Ve Edebiyat Araştırmaları, nos. 24: 441-58. https://doi.org/10.30767/diledeara.995366.
EndNote
Asiltürk B (October 1, 2021) Cahit Külebi’nin “Zerdali Ağacı” Şiiri Odağında Şiirde Bağıntı, Derin Yapı ve Matris. Dil ve Edebiyat Araştırmaları 24 441–458.
IEEE
[1]B. Asiltürk, “Cahit Külebi’nin ‘Zerdali Ağacı’ Şiiri Odağında Şiirde Bağıntı, Derin Yapı ve Matris”, Dil ve Edebiyat Araştırmaları, no. 24, pp. 441–458, Oct. 2021, doi: 10.30767/diledeara.995366.
ISNAD
Asiltürk, Baki. “Cahit Külebi’nin ‘Zerdali Ağacı’ Şiiri Odağında Şiirde Bağıntı, Derin Yapı Ve Matris”. Dil ve Edebiyat Araştırmaları. 24 (October 1, 2021): 441-458. https://doi.org/10.30767/diledeara.995366.
JAMA
1.Asiltürk B. Cahit Külebi’nin “Zerdali Ağacı” Şiiri Odağında Şiirde Bağıntı, Derin Yapı ve Matris. Dil ve Edebiyat Araştırmaları. 2021;:441–458.
MLA
Asiltürk, Baki. “Cahit Külebi’nin ‘Zerdali Ağacı’ Şiiri Odağında Şiirde Bağıntı, Derin Yapı Ve Matris”. Dil Ve Edebiyat Araştırmaları, no. 24, Oct. 2021, pp. 441-58, doi:10.30767/diledeara.995366.
Vancouver
1.Baki Asiltürk. Cahit Külebi’nin “Zerdali Ağacı” Şiiri Odağında Şiirde Bağıntı, Derin Yapı ve Matris. Dil ve Edebiyat Araştırmaları. 2021 Oct. 1;(24):441-58. doi:10.30767/diledeara.995366

Journal of Language and Literature Studies is licensed under the Creative Commons Attribution-Non-Commercial-NoDerivatives 4.0 International Licence (CC BY-NC-ND 4.0).