İslâm Tarih Yazıcılığına Etkisi Bakımından Hz. Ömer Dönemi
Öz
Hz. Ömer dönemin İslam tarihi açısından bazı önemli faaliyetlerin ilk defa gerçekleştiği bir dönemdir. Bu dönemde gerçekleştirilen bazı faaliyetler ise İslam tarih yazıcılığının doğuşunda etkili olmuştur. Hicrî takvimin tespiti, Müslümanlarda ortak bir tarih düşüncesinin oluşmasına etki ettiği gibi bazı tarih kitaplarının yıl eksenli olarak yazılmasında da müessir olmuştur. Dîvân teşkilatı düzenlenirken isimlerin Hz. Peygamber’e soyca yakın olan kabileden başlanarak yazılması, Ensâb ve Tabakât eserlerinin sistematiğine etki etmiş ve bazı müellifler eserlerini dîvân teşklilatının sıralamasına göre yazmıştır.
Hz. Ömer döneminde resmi evrakların bir sandıkta korunması, bu evrakları sonraki nesillere ulaştırmış ve tarih-coğrafya yazarları Hz. Ömer’in muhafaza ettiği bu malzemeyi eserlerinde kullanmışlardır. Hz. Ömer döneminde Fars krallarının tarihini anlatan Hüdaynâme kitabının çevrildiği iddiası kanaatimizce doğru değildir. Zira bu bilgi ulaşabildiğimiz hiçbir erken kaynakta bulunmamaktadır.
Anahtar Kelimeler
İslam Tarih Yazıcılığı,Hz. Ömer Dönemi,Hicrî takvim,Dîvân teşkilatı,Hüdaynâme çevirisi,hz,omer,omar
References
- A’zamî, M.M. Kur’an Tarihi. çev. Ömer Türker& Fatih Serenli. İstanbul: İz Yayınları, 2006.
- Balcı, İsrafil. Hz. Ömer Döneminde Diplomasi. Ankara: Ankara Okulu Yayınları, 2006.
- Belâzurî, Ebu’l-Hasen Ahmed b. Yahya. Ensâbü’l-eşrâf. 13 Cilt, Tahkik. Süheyl Zekkâr & Riyâz Ziriklî. Beyrut: Dâru’l-Fikr, 1996.
- Belâzurî, Ebu’l-Hasen Ahmed b. Yahya. Fütûhu’l-buldân. çev. Mustafa Fayda. Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları. 2002
- Bîrûnî, Ebu’r-Reyhan Muhammed. Maziden Kalanlar (El-Âsâru’l-Bâkiye). çev. D. Ahsen Batur. İstanbul: Selenge Yayınları, 2011.
- Cevâd Ali. “Mevâridu Târîhi’t-Taberî”. Mecelletu’l-Mecmei’l-İlmiyyi’l-Irâkî. I/1. (1950): 143-231.
- Cevâd Ali. “Mevâridu Târîhi’t-Taberî”. Mecelletu’l-Mecmei’l-İlmiyyi’l-Irâkî. I/2. (1951): 135-190.
- Çağatay, Neşet. “Eski Çağlardan Bu Yana Zaman Ölçümü ve Takvim”. AÜİFD. 22/1. (1978): 105-138.
- Demirci, Mustafa. İslâm’ın İlk Üç Asrında Toprak Sistemi. İstanbul: Kitabevi Yayınları, 2003.
- Dineverî, Ebû Hanîfe Ahmed b. Davud. El-Ahbâr et-Tıvâl. çev. Nusrettin Bolelli & İbrahim Tüfekçi. İstanbul: Hivda Yayınları, 2007.