Case Report

İkisi Otizm Spektrum Bozukluğu Tanılı, Biri Tipik Gelişim Gösteren Üçüz Kardeşlerin Dil ve İletişim Becerileri: Olgu Sunumu

Volume: 8 Number: 3 December 31, 2025
TR EN

İkisi Otizm Spektrum Bozukluğu Tanılı, Biri Tipik Gelişim Gösteren Üçüz Kardeşlerin Dil ve İletişim Becerileri: Olgu Sunumu

Abstract

Amaç: Bu çalışmanın amacı, aynı aile ve çevrede yetişen üçüzlerden OSB tanılı iki kardeş ile tipik gelişim gösteren kardeş arasındaki dil ve iletişim becerilerindeki benzerlik ve farklılıkları ortaya koymaktır. Yöntem: Bu çalışma, karşılaştırmalı betimsel araştırma modeli kullanılarak gerçekleştirilmiş bir olgu sunumu olup, katılımcıları 5 yaşında (64 aylık) ikisi kız, biri erkek olan üçüz kardeşlerden oluşmaktadır. Katılımcıların dil, konuşma ve iletişim becerileri Türkçe Erken Dil Gelişim Testi (TEDİL), LITMUS Türkçe Cümle Tekrar Testi (LITMUS-TR), Türkçe Anlamsız Sözcük Tekrarı Testi (TAST), İletişim Matrisi, Ankara Gelişim Tarama Envanteri (AGTE), Gilliam Otistik Bozukluk Derecelendirme Ölçeği-2 Türkçe Versiyonu (GOBDÖ-2-TV) ile değerlendirilerek karşılaştırılmıştır. Bulgular: Tipik gelişim gösteren (TGG) erkek kardeşin TEDİL performansı “ortalama” iken, OSB'li kız kardeşlerden birinin TEDİL performansı “zayıf” bulunmuştur. OSB'li diğer kız kardeş işbirliği yapamadığı için testlerin hiçbiri uygulanamamıştır. TGG kardeşin LITMUS puanı 16 ve TAST puanı 2; OSB'li kardeşin LITMUS puanı 3 ve TAST puanı 2'dir. İletişim matrisi verilerine göre TGG kardeş iletişim becerilerini çeşitli ve işlevsel bir şekilde kullanabilmektedir. TEDİL performansı “zayıf” olan OSB'li kardeş dili sosyal amaçlı kullanırken jest ve mimikler yerine sözel ifadeleri tercih etmektedir. Diğer OSB'li kardeş ise sosyal ve bilgilendirici iletişimi tutarsız bir şekilde kullanmakta ve düşük düzeyde iletişimsel katılım göstermektedir. Sonuç: Benzer genetik ve çevresel koşullara sahip olmalarına rağmen, üçüzler farklı dil ve konuşma becerilerine sahiptir. Bu bulgular, OSB’nin bireysel çeşitliliğini ve nöroçeşitlilik yaklaşımının önemini vurgulamaktadır.

Keywords

otizm spektrum bozukluğu, tipik gelişim, üçüz, nöroçeşitlilik

References

  1. American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (5th ed.). https://doi.org/10.1176/appi.books.9780890425596
  2. Aarnoudse-Moens, C. S. H., Weisglas-Kuperus, N., van Goudoever, J. B., & Oosterlaan, J. (2009). Meta-analysis of neurobehavioral outcomes in very preterm and/or very low birth weight children. Pediatrics, 124(2), 717–728. https://doi.org/10.1542/peds.2008-2816
  3. Büyüktaşkapu, S. (2012). Annelerin özyeterlik algıları ile 1-3 yaş arasındaki çocuklarının gelişimleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(1), 18–30.
  4. Brunsdon, V. E., Happe, F., & Charman, T. (2015). Cognitive heterogeneity in autism: A systematic review and meta-analysis. Developmental Review, 36, 1–27. https://doi.org/10.1016/j.dr.2015.01.001
  5. Brunsdon, V. E. A., Colvert, E., Ames, C., Garnett, T., Gillan, N., Hallett, V., … Happé, F. (2015). Exploring the cognitive features in children with autism spectrum disorder, their co-twins, and typically developing children within a population-based sample. Journal of Child Psychology and Psychiatry, 56(8), 893–902. https://doi.org/10.1111/jcpp.12362
  6. Charman, T. (2003). Why is joint attention a pivotal skill in autism? Philosophical Transactions of the Royal Society of London. Series B: Biological Sciences, 358(1430), 315–324. https://doi.org/10.1098/rstb.2002.1199
  7. Colvert, E., Tick, B., McEwen, F., Stewart, C., Curran, S. R., Woodhouse, E., … Bolton, P. (2015). Heritability of autism spectrum disorder in a UK population-based twin sample. JAMA Psychiatry, 72(5), 415–423. https://doi.org/10.1001/jamapsychiatry.2014.3028
  8. Diken, İ. H., Ardıç, A., Diken, Ö., & Gilliam, J. E. (2012). Exploring the validity and reliability of Turkish version of Gilliam Autism Rating Scale-2: Turkish standardization study. Eğitim ve Bilim, 37, 318–328.
  9. Durrleman, S., & Delage, H. (2016). Autism spectrum disorder and specific language impairment: Overlaps in syntactic profiles. Language Acquisition, 23(4), 361–386. https://doi.org/10.1080/10489223.2016.1179741
  10. Eigsti, I. M., Bennetto, L., & Dadlani, M. B. (2007). Beyond pragmatics: Morphosyntactic development in autism. Journal of Autism and Developmental Disorders, 37(6), 1007–1023. https://doi.org/10.1007/s10803-006-0239-2
APA
Bahşi, F. S., & Kaçar Kütükçü, D. (2025). İkisi Otizm Spektrum Bozukluğu Tanılı, Biri Tipik Gelişim Gösteren Üçüz Kardeşlerin Dil ve İletişim Becerileri: Olgu Sunumu. Dil Konuşma Ve Yutma Araştırmaları Dergisi, 8(3), 455-484. https://doi.org/10.58563/dkyad-2025.83.11
AMA
1.Bahşi FS, Kaçar Kütükçü D. İkisi Otizm Spektrum Bozukluğu Tanılı, Biri Tipik Gelişim Gösteren Üçüz Kardeşlerin Dil ve İletişim Becerileri: Olgu Sunumu. DKYAD. 2025;8(3):455-484. doi:10.58563/dkyad-2025.83.11
Chicago
Bahşi, Fatıma Sena, and Dilber Kaçar Kütükçü. 2025. “İkisi Otizm Spektrum Bozukluğu Tanılı, Biri Tipik Gelişim Gösteren Üçüz Kardeşlerin Dil Ve İletişim Becerileri: Olgu Sunumu”. Dil Konuşma Ve Yutma Araştırmaları Dergisi 8 (3): 455-84. https://doi.org/10.58563/dkyad-2025.83.11.
EndNote
Bahşi FS, Kaçar Kütükçü D (December 1, 2025) İkisi Otizm Spektrum Bozukluğu Tanılı, Biri Tipik Gelişim Gösteren Üçüz Kardeşlerin Dil ve İletişim Becerileri: Olgu Sunumu. Dil Konuşma ve Yutma Araştırmaları Dergisi 8 3 455–484.
IEEE
[1]F. S. Bahşi and D. Kaçar Kütükçü, “İkisi Otizm Spektrum Bozukluğu Tanılı, Biri Tipik Gelişim Gösteren Üçüz Kardeşlerin Dil ve İletişim Becerileri: Olgu Sunumu”, DKYAD, vol. 8, no. 3, pp. 455–484, Dec. 2025, doi: 10.58563/dkyad-2025.83.11.
ISNAD
Bahşi, Fatıma Sena - Kaçar Kütükçü, Dilber. “İkisi Otizm Spektrum Bozukluğu Tanılı, Biri Tipik Gelişim Gösteren Üçüz Kardeşlerin Dil Ve İletişim Becerileri: Olgu Sunumu”. Dil Konuşma ve Yutma Araştırmaları Dergisi 8/3 (December 1, 2025): 455-484. https://doi.org/10.58563/dkyad-2025.83.11.
JAMA
1.Bahşi FS, Kaçar Kütükçü D. İkisi Otizm Spektrum Bozukluğu Tanılı, Biri Tipik Gelişim Gösteren Üçüz Kardeşlerin Dil ve İletişim Becerileri: Olgu Sunumu. DKYAD. 2025;8:455–484.
MLA
Bahşi, Fatıma Sena, and Dilber Kaçar Kütükçü. “İkisi Otizm Spektrum Bozukluğu Tanılı, Biri Tipik Gelişim Gösteren Üçüz Kardeşlerin Dil Ve İletişim Becerileri: Olgu Sunumu”. Dil Konuşma Ve Yutma Araştırmaları Dergisi, vol. 8, no. 3, Dec. 2025, pp. 455-84, doi:10.58563/dkyad-2025.83.11.
Vancouver
1.Fatıma Sena Bahşi, Dilber Kaçar Kütükçü. İkisi Otizm Spektrum Bozukluğu Tanılı, Biri Tipik Gelişim Gösteren Üçüz Kardeşlerin Dil ve İletişim Becerileri: Olgu Sunumu. DKYAD. 2025 Dec. 1;8(3):455-84. doi:10.58563/dkyad-2025.83.11