Araştırma Makalesi

HİDROFİT ARTIŞI İLE SU KALİTESİNİN ETKİLEŞİMİ: GÖLBAŞI GÖLÜ'NDE BİR İNCELEME

Cilt: 8 Sayı: 15 19 Temmuz 2025
PDF İndir
EN TR

HİDROFİT ARTIŞI İLE SU KALİTESİNİN ETKİLEŞİMİ: GÖLBAŞI GÖLÜ'NDE BİR İNCELEME

Öz

Bu çalışma, Gölbaşı Gölü’nün su kalitesi parametrelerinin hidrofitlerin artışı üzerindeki etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Göl, Hatay il sınırları içinde yer alan ve yeraltı su kaynaklarıyla beslenen, ekolojik olarak oldukça zengin bir ekosistem barındıran önemli bir su kaynağıdır. Ancak, son yıllarda iklim değişikliği ve insan aktiviteleri gibi çevresel faktörlerin etkisiyle göldeki su bitkileri türlerinin gelişiminde belirgin değişiklikler gözlemlenmiş, özellikle hidrofitlerin (su bitkilerinin) artışı hızlanmıştır. Bu artış, göl ekosisteminin biyolojik çeşitliliğini ve su kalitesini doğrudan etkilemektedir. Gölün kıyısal (littoral) bölgelerinde, özellikle Nymphaea alba (nilüfer) ve Eichhornia crassipes (su sümbülü) gibi türlerin belirgin bir şekilde çoğaldığı ve bu bitkilerin su yüzeyini kaplayarak önemli ekosistem hizmetleri sunduğu tespit edilmiştir. 2023 yılına ait su kalite verileri, göldeki hidrofit artışını destekleyen çevresel koşulların ötrofikasyon risklerinin artması yönüne eğilimli olduğunu ortaya koymaktadır. Su sıcaklığı, çözünmüş oksijen (DO), oksijen doygunluğu gibi parametrelerdeki artış, gölün su kalitesinin genel olarak “çok iyi” seviyelere çıktığını göstermektedir. Ancak, pH, fosfat ve nitrat gibi besin maddelerindeki artış, sucul bitkilerin ve alglerin aşırı büyümesine yol açmakta, bu durum ötrofikasyon sürecini hızlandırmaktadır. Ötrofikasyon, göl ekosisteminde aşırı su bitkisi ve alg büyümesine neden olarak oksijen tüketimini artırmakta, bu da ekosistem dengesini bozarak biyolojik çeşitliliğin azalmasına, su kalitesinin düşmesine ve habitat kayıplarına yol açabilir. Gölbaşı Gölü’ndeki hidrofitlerin artışı, bu olumsuz süreçlerin öncüsü olma potansiyeli taşımaktadır. Çalışma, Gölbaşı Gölü’nün ekosistem sağlığını ve su kalitesinin sürdürülebilirliğini tehdit eden bu eğilimlere ışık tutmaktadır. Ötrofikasyon risklerinin artması, gölün biyolojik çeşitliliği ve su ekosistemi üzerinde ciddi uzun vadeli etkiler yaratabilir. Bu bağlamda, su kalitesindeki bu değişikliklerin dikkatle izlenmesi, fosfat ve nitrat seviyelerinin kontrol altına alınması, hidrofitlerin ve alglerin aşırı büyümesinin engellenmesi, gölün ekosistem sağlığının korunması açısından kritik öneme sahiptir. Bu çalışma, Gölbaşı Gölü’nde hidrofit artışının ve ötrofikasyon risklerinin detaylı bir şekilde incelenmesiyle, bölgedeki su kaynaklarının yönetimi ve korunması için stratejik yaklaşımların geliştirilmesine katkı sağlayacaktır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Akbulut, S. (2015). Aquatic plant species in Turkish lakes and their ecological roles. Turkish Journal of Botany, 39(1), 32-43.
  2. APHA (American Public Health Association). (1980). Standard methods for the examination of water and wastewater (16th ed.). American Public Health Association, Washington, D.C.
  3. APHA (American Public Health Association). (1985). Standard methods for the examination of water and wastewater (17th ed.). American Public Health Association, Washington, D.C.
  4. APHA, AWWA, WEF (American Public Health Association, American Water Works Association, Water Environment Federation). (2012). Standard methods for the examination of water and wastewater (22nd ed.). American Public Health Association, Washington, D.C.
  5. Barko, J. W., & Smart, R. M. (1986). Sediment-related mechanisms of growth limitation in submersed macrophytes. Ecology, 67(5), 1328-1340. https://doi.org/10.2307/1938694
  6. Carpenter, S. R., vd. (1998). Eutrophication of lakes and reservoirs. Science, 319(5861), 1366-1372. https://doi.org/10.1126/science.319.5861.1366
  7. Carlson, R. E. (1977). A trophic state index for lakes. Limnology and Oceanography, 22(2), 361-369. https://doi.org/10.4319/lo.1977.22.2.0361
  8. Cech, T. L., vd. (2020). Hydrophytes in freshwater ecosystems: Growth and ecology. Ecological Studies, 234(2), 102-120. https://doi.org/10.1016/j.ecosys.2020.04.012

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Tatlı Su Ekolojisi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

19 Temmuz 2025

Gönderilme Tarihi

11 Kasım 2024

Kabul Tarihi

30 Aralık 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 8 Sayı: 15

Kaynak Göster

APA
Şereflişan, H. (2025). HİDROFİT ARTIŞI İLE SU KALİTESİNİN ETKİLEŞİMİ: GÖLBAŞI GÖLÜ’NDE BİR İNCELEME. Doğanın Sesi, 8(15), 4-17. https://izlik.org/JA45ZL54BZ
AMA
1.Şereflişan H. HİDROFİT ARTIŞI İLE SU KALİTESİNİN ETKİLEŞİMİ: GÖLBAŞI GÖLÜ’NDE BİR İNCELEME. Doğanın Sesi. 2025;8(15):4-17. https://izlik.org/JA45ZL54BZ
Chicago
Şereflişan, Hülya. 2025. “HİDROFİT ARTIŞI İLE SU KALİTESİNİN ETKİLEŞİMİ: GÖLBAŞI GÖLÜ’NDE BİR İNCELEME”. Doğanın Sesi 8 (15): 4-17. https://izlik.org/JA45ZL54BZ.
EndNote
Şereflişan H (01 Temmuz 2025) HİDROFİT ARTIŞI İLE SU KALİTESİNİN ETKİLEŞİMİ: GÖLBAŞI GÖLÜ’NDE BİR İNCELEME. Doğanın Sesi 8 15 4–17.
IEEE
[1]H. Şereflişan, “HİDROFİT ARTIŞI İLE SU KALİTESİNİN ETKİLEŞİMİ: GÖLBAŞI GÖLÜ’NDE BİR İNCELEME”, Doğanın Sesi, c. 8, sy 15, ss. 4–17, Tem. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA45ZL54BZ
ISNAD
Şereflişan, Hülya. “HİDROFİT ARTIŞI İLE SU KALİTESİNİN ETKİLEŞİMİ: GÖLBAŞI GÖLÜ’NDE BİR İNCELEME”. Doğanın Sesi 8/15 (01 Temmuz 2025): 4-17. https://izlik.org/JA45ZL54BZ.
JAMA
1.Şereflişan H. HİDROFİT ARTIŞI İLE SU KALİTESİNİN ETKİLEŞİMİ: GÖLBAŞI GÖLÜ’NDE BİR İNCELEME. Doğanın Sesi. 2025;8:4–17.
MLA
Şereflişan, Hülya. “HİDROFİT ARTIŞI İLE SU KALİTESİNİN ETKİLEŞİMİ: GÖLBAŞI GÖLÜ’NDE BİR İNCELEME”. Doğanın Sesi, c. 8, sy 15, Temmuz 2025, ss. 4-17, https://izlik.org/JA45ZL54BZ.
Vancouver
1.Hülya Şereflişan. HİDROFİT ARTIŞI İLE SU KALİTESİNİN ETKİLEŞİMİ: GÖLBAŞI GÖLÜ’NDE BİR İNCELEME. Doğanın Sesi [Internet]. 01 Temmuz 2025;8(15):4-17. Erişim adresi: https://izlik.org/JA45ZL54BZ