Research Article

GİZLİ BAŞARISIZLIK KORKUSU: IMPOSTER FENOMENİNİN TÜKENMİŞLİK ÜZERİNDEKİ ETKİSİNDE ÖZ-YETERLİLİĞİN ARACI ROLÜ

Volume: 26 Number: 2 July 22, 2025
TR EN

GİZLİ BAŞARISIZLIK KORKUSU: IMPOSTER FENOMENİNİN TÜKENMİŞLİK ÜZERİNDEKİ ETKİSİNDE ÖZ-YETERLİLİĞİN ARACI ROLÜ

Abstract

Imposter fenomeni, bireyin günlük yaşamında sürekli başarısızlık korkusu yaşamasına ve temelde aksi yöndeki nesnel kanıtlara rağmen kendisini yetersiz hissetmesine neden olan güçlü bir inanca karşılık gelmektedir. Uzun vadede bireylerin tükenmişlik duygularını tetikleyebilen bu fenomen, uluslararası yazın dünyasında oldukça popüler olmasına karşın Türk kültüründeki varlığı henüz yeni incelenmeye başlanmıştır. Bu çalışmada, üniversite öğrencilerinden toplanan veriler üzerinden imposter fenomeninin tükenmişlik üzerindeki etkisinde öz-yeterliliğin rolü ortaya konulmuştur. Bu amaç doğrultusunda gelecekte sahada doğrudan hastalarla temas halinde olacak sağlıkla ilişkili lisans ve ön lisans programlarından 418 öğrenciye yüz yüze anket yöntemi vasıtasıyla ulaşılmıştır. Elde edilen verilerin analizinde SPSS ve AMOS istatistik programları kullanılmıştır. Yapısal Eşitlik Modeli (YEM) çerçevesinde temellendirilen araştırmada Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulanarak, yol analizleri çizilmiş ve araştırmanın hipotezleri test edilmiştir. Araştırmanın sonuçlarına göre imposter fenomeni tükenmişliği pozitif yönde, öz-yeterliliği ise negatif yönde etkilemektedir. Buna göre imposter fenomenine sahip öğrencilerin tükenmişlik yaşama olasılıkları çok daha yüksektir ve bu durumda onların öz-yeterliliklerini azaltmaktadır. Ayrıca imposter fenomeninin tükenmişlik üzerindeki etkisinde öz-yeterliliğin kısmi aracılık rolü olduğu tespit edilmiştir. İlgili alan yazında araştırmanın üç değişkeninin birlikte ele alındığı bir araştırmaya rastlanmaması, bu araştırmanın önemli bir boşluğu dolduracağını düşündürmektedir.

Keywords

Ethical Statement

İstanbul Beykent Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Etik Kurulu tarafından 04.03.2024 tarihinde, E-45778635-050.99-143253 sayılı yazı ve 2024/02 sayılı karar ile Etik Kurul Onayı alınmıştır.

References

  1. Altunışık, R., Coşkun, R., Bayraktaroğlu, S. ve Yıldırım, E. (2007). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri. Sakarya: Sakarya Yayıncılık.
  2. Arı, G. S. ve Bal, E. Ç. (2008). Tükenmişlik kavramı: Birey ve örgütler açısından önemi. Yönetim ve Ekonomi, 15(1), 131-148.
  3. Arseven, A. (2016). Öz Yeterlilik: Bir Kavram Analizi. Turkish Studies, 11(19), 63-80. http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.10001
  4. Sheykhangafshe, F. B., Tajbakhsh, K., Niri, V. S., Mikelani, N., Eghbali, F. ve Fathi-Ashtiani, A. (2022). The effectiveness of schema therapy on self-efficacy, burnout, and perfectionism of employees with imposter syndrome. Health and Development Journal, 11(3), 140-148. DOI:10.34172/jhad.92349
  5. Bandura, A. (1977). Self-efficacy: Toward a unifying theory of behavioural change. Psychological Review, 84(2), 191-215. https://doi.org/10.1037/0033-295X.84.2.191
  6. Bandura, A. (1982). Self-efficacy mechanism in human agency. American Psychologist, 37(2), 122-147. https://doi.org/10.1037/0003-066X.37.2.122
  7. Bandura, A. (1986). Social foundation of thought and action: A social-cognitive theory. NJ: Prentice Hall.
  8. Bandura, A. (1994). Self-efficacy. V. S. Ramachaudran (Ed.), Encyclopedia of human behavior içinde (Vol. 4, 71-81. pp). New York: Academic Press. (Reprinted in H. Friedman (Ed.) (1998). Encyclopedia of Mental Health. San Diego: Academic Press)

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Business Administration

Journal Section

Research Article

Publication Date

July 22, 2025

Submission Date

August 18, 2024

Acceptance Date

March 14, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 26 Number: 2

APA
Yalçın, B., & Oruç, Ş. (2025). GİZLİ BAŞARISIZLIK KORKUSU: IMPOSTER FENOMENİNİN TÜKENMİŞLİK ÜZERİNDEKİ ETKİSİNDE ÖZ-YETERLİLİĞİN ARACI ROLÜ. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 26(2), 51-78. https://doi.org/10.31671/doujournal.1535053
AMA
1.Yalçın B, Oruç Ş. GİZLİ BAŞARISIZLIK KORKUSU: IMPOSTER FENOMENİNİN TÜKENMİŞLİK ÜZERİNDEKİ ETKİSİNDE ÖZ-YETERLİLİĞİN ARACI ROLÜ. Doğuş Üniversitesi Dergisi. 2025;26(2):51-78. doi:10.31671/doujournal.1535053
Chicago
Yalçın, Begüm, and Şükran Oruç. 2025. “GİZLİ BAŞARISIZLIK KORKUSU: IMPOSTER FENOMENİNİN TÜKENMİŞLİK ÜZERİNDEKİ ETKİSİNDE ÖZ-YETERLİLİĞİN ARACI ROLÜ”. Doğuş Üniversitesi Dergisi 26 (2): 51-78. https://doi.org/10.31671/doujournal.1535053.
EndNote
Yalçın B, Oruç Ş (July 1, 2025) GİZLİ BAŞARISIZLIK KORKUSU: IMPOSTER FENOMENİNİN TÜKENMİŞLİK ÜZERİNDEKİ ETKİSİNDE ÖZ-YETERLİLİĞİN ARACI ROLÜ. Doğuş Üniversitesi Dergisi 26 2 51–78.
IEEE
[1]B. Yalçın and Ş. Oruç, “GİZLİ BAŞARISIZLIK KORKUSU: IMPOSTER FENOMENİNİN TÜKENMİŞLİK ÜZERİNDEKİ ETKİSİNDE ÖZ-YETERLİLİĞİN ARACI ROLÜ”, Doğuş Üniversitesi Dergisi, vol. 26, no. 2, pp. 51–78, July 2025, doi: 10.31671/doujournal.1535053.
ISNAD
Yalçın, Begüm - Oruç, Şükran. “GİZLİ BAŞARISIZLIK KORKUSU: IMPOSTER FENOMENİNİN TÜKENMİŞLİK ÜZERİNDEKİ ETKİSİNDE ÖZ-YETERLİLİĞİN ARACI ROLÜ”. Doğuş Üniversitesi Dergisi 26/2 (July 1, 2025): 51-78. https://doi.org/10.31671/doujournal.1535053.
JAMA
1.Yalçın B, Oruç Ş. GİZLİ BAŞARISIZLIK KORKUSU: IMPOSTER FENOMENİNİN TÜKENMİŞLİK ÜZERİNDEKİ ETKİSİNDE ÖZ-YETERLİLİĞİN ARACI ROLÜ. Doğuş Üniversitesi Dergisi. 2025;26:51–78.
MLA
Yalçın, Begüm, and Şükran Oruç. “GİZLİ BAŞARISIZLIK KORKUSU: IMPOSTER FENOMENİNİN TÜKENMİŞLİK ÜZERİNDEKİ ETKİSİNDE ÖZ-YETERLİLİĞİN ARACI ROLÜ”. Doğuş Üniversitesi Dergisi, vol. 26, no. 2, July 2025, pp. 51-78, doi:10.31671/doujournal.1535053.
Vancouver
1.Begüm Yalçın, Şükran Oruç. GİZLİ BAŞARISIZLIK KORKUSU: IMPOSTER FENOMENİNİN TÜKENMİŞLİK ÜZERİNDEKİ ETKİSİNDE ÖZ-YETERLİLİĞİN ARACI ROLÜ. Doğuş Üniversitesi Dergisi. 2025 Jul. 1;26(2):51-78. doi:10.31671/doujournal.1535053