Research Article

Türkiye’nin İlk Küresel ‘Yerel’ Markası Nestle, Osmanlı/Türk Olmayı Nasıl Bir Stratejiyle Başardı?

Number: 78 October 25, 2023
EN TR

Türkiye’nin İlk Küresel ‘Yerel’ Markası Nestle, Osmanlı/Türk Olmayı Nasıl Bir Stratejiyle Başardı?

Abstract

Almanya doğumlu Henri Nestle’nin İsviçre’de kurduğu fabrikasında 1867’de çocuk ölümlerini önlemek için geliştirdiği “süt, buğday unu ve şekerden oluşan ürünü” imal etmesiyle Nestle’nin ülke sınırlarını aşan hikâyesi de başladı. O kadar hızlı yayıldı ki, fabrikanın kurulmasından 10 yıl sonra Nestle, Osmanlı pazarına girmişti bile. 1909’da Paris ve Londra’dan sonra Türkiye’deki ilk ofisini İstanbul Karaköy’de açtı. Bu pazarda var olmak, biraz Osmanlı olmaktan geçiyordu. Osmanlı ya da Türk gibi olmanın birinci şartı ise firmanın içinde bulunduğu toplumun hassasiyetlerine sahip olmasıydı. Ayrıca Galata ve Beyoğlu’nda yaşayan gayrimüslimler başta olmak üzere beslenme alışkanlıkları Avrupa ile uyum içinde olan ahali de Nestle için “hazır pazar” idi. Bütün bunları dikkate alan Nestle, pazarlama ve reklam yöntemlerini Osmanlı halkının alışkanlık ve inançları üzerine kurdu. “İsviçre markası, ismi ve ürün içeriği” aynı kalmakla birlikte bütün anlatımlarıyla ve tarifleriyle İstanbul’da satılan Nestle ürünleri yerel bir kimlik kazandı. Nestle’nin 150 yıla yakın bir zamandır Türkiye’de var olmasının kökeni burada yatıyordu. Bu köklerin izlerini döneminin etkin dergisi Servet-i Fünûn’un 26 Şubat 1914 tarihli nüshasında yayınlanan “Nestle Servet-i Fünûn İlave Kısmı” başlıklı 24 sayfalık tanıtım ekinde bulmak mümkün. Çünkü bu ilavede, Anadolu, Balkanlar ve Ortadoğu’da yaşayanlara ulaşmak isteyen Nestle’nin (ulaştığı kitleyi büyüterek pazar payını artırmayı sağlamak için) toplumun geleneksel değerleriyle uyum içinde olduğunu gösterme çabası tüm boyutlarıyla görülebiliyor. Bu makalede, Osmanlı’da yayınlanan ilk tanıtım eki olarak kabul edilebilecek Nestle Servet-i Fünûn İlave Kısmının katkısıyla, uluslararası bir ürünün yerel marka gibi kabul görmesinin hikâyesi gün yüzüne çıkartılacak.

Keywords

References

  1. BOA, DH.MKT, 2667/85-1
  2. BOA, İ.TAL, 481/29-2
  3. BOA, HR.TH, 25/5-1
  4. BOA, HR.HMŞ.İŞO, 139/21
  5. https://istiklal.ist/mekanlar/baker-magazasi
  6. https://manifold.press/baker-magazalari-gostere-gostere-tuketmek
  7. https://www.alifart.com/en-kadim-ve-en-meshur-ingiliz-ticarethanesi-baker-beyker-magazasi--katalogu--osmanlica_248491/
  8. İşlek, K. (2012). Uluslararasılaşan işletme örneği Nestle societe des produits Nestle S.A.. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

History of European Economy, History of Ottoman Economy

Journal Section

Research Article

Publication Date

October 25, 2023

Submission Date

August 15, 2023

Acceptance Date

September 19, 2023

Published in Issue

Year 2023 Number: 78

APA
Memiş, Ş. (2023). Türkiye’nin İlk Küresel ‘Yerel’ Markası Nestle, Osmanlı/Türk Olmayı Nasıl Bir Stratejiyle Başardı? Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 78, 288-310. https://doi.org/10.51290/dpusbe.1343759
AMA
1.Memiş Ş. Türkiye’nin İlk Küresel ‘Yerel’ Markası Nestle, Osmanlı/Türk Olmayı Nasıl Bir Stratejiyle Başardı? Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2023;(78):288-310. doi:10.51290/dpusbe.1343759
Chicago
Memiş, Şefik. 2023. “Türkiye’nin İlk Küresel ‘Yerel’ Markası Nestle, Osmanlı Türk Olmayı Nasıl Bir Stratejiyle Başardı?”. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, nos. 78: 288-310. https://doi.org/10.51290/dpusbe.1343759.
EndNote
Memiş Ş (October 1, 2023) Türkiye’nin İlk Küresel ‘Yerel’ Markası Nestle, Osmanlı/Türk Olmayı Nasıl Bir Stratejiyle Başardı? Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 78 288–310.
IEEE
[1]Ş. Memiş, “Türkiye’nin İlk Küresel ‘Yerel’ Markası Nestle, Osmanlı/Türk Olmayı Nasıl Bir Stratejiyle Başardı?”, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, no. 78, pp. 288–310, Oct. 2023, doi: 10.51290/dpusbe.1343759.
ISNAD
Memiş, Şefik. “Türkiye’nin İlk Küresel ‘Yerel’ Markası Nestle, Osmanlı Türk Olmayı Nasıl Bir Stratejiyle Başardı?”. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 78 (October 1, 2023): 288-310. https://doi.org/10.51290/dpusbe.1343759.
JAMA
1.Memiş Ş. Türkiye’nin İlk Küresel ‘Yerel’ Markası Nestle, Osmanlı/Türk Olmayı Nasıl Bir Stratejiyle Başardı? Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2023;:288–310.
MLA
Memiş, Şefik. “Türkiye’nin İlk Küresel ‘Yerel’ Markası Nestle, Osmanlı Türk Olmayı Nasıl Bir Stratejiyle Başardı?”. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, no. 78, Oct. 2023, pp. 288-10, doi:10.51290/dpusbe.1343759.
Vancouver
1.Şefik Memiş. Türkiye’nin İlk Küresel ‘Yerel’ Markası Nestle, Osmanlı/Türk Olmayı Nasıl Bir Stratejiyle Başardı? Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2023 Oct. 1;(78):288-310. doi:10.51290/dpusbe.1343759

Cited By