Araştırma Makalesi

Türkiye’nin İlk Küresel ‘Yerel’ Markası Nestle, Osmanlı/Türk Olmayı Nasıl Bir Stratejiyle Başardı?

Sayı: 78 25 Ekim 2023
PDF İndir
EN TR

Türkiye’nin İlk Küresel ‘Yerel’ Markası Nestle, Osmanlı/Türk Olmayı Nasıl Bir Stratejiyle Başardı?

Öz

Almanya doğumlu Henri Nestle’nin İsviçre’de kurduğu fabrikasında 1867’de çocuk ölümlerini önlemek için geliştirdiği “süt, buğday unu ve şekerden oluşan ürünü” imal etmesiyle Nestle’nin ülke sınırlarını aşan hikâyesi de başladı. O kadar hızlı yayıldı ki, fabrikanın kurulmasından 10 yıl sonra Nestle, Osmanlı pazarına girmişti bile. 1909’da Paris ve Londra’dan sonra Türkiye’deki ilk ofisini İstanbul Karaköy’de açtı. Bu pazarda var olmak, biraz Osmanlı olmaktan geçiyordu. Osmanlı ya da Türk gibi olmanın birinci şartı ise firmanın içinde bulunduğu toplumun hassasiyetlerine sahip olmasıydı. Ayrıca Galata ve Beyoğlu’nda yaşayan gayrimüslimler başta olmak üzere beslenme alışkanlıkları Avrupa ile uyum içinde olan ahali de Nestle için “hazır pazar” idi. Bütün bunları dikkate alan Nestle, pazarlama ve reklam yöntemlerini Osmanlı halkının alışkanlık ve inançları üzerine kurdu. “İsviçre markası, ismi ve ürün içeriği” aynı kalmakla birlikte bütün anlatımlarıyla ve tarifleriyle İstanbul’da satılan Nestle ürünleri yerel bir kimlik kazandı. Nestle’nin 150 yıla yakın bir zamandır Türkiye’de var olmasının kökeni burada yatıyordu. Bu köklerin izlerini döneminin etkin dergisi Servet-i Fünûn’un 26 Şubat 1914 tarihli nüshasında yayınlanan “Nestle Servet-i Fünûn İlave Kısmı” başlıklı 24 sayfalık tanıtım ekinde bulmak mümkün. Çünkü bu ilavede, Anadolu, Balkanlar ve Ortadoğu’da yaşayanlara ulaşmak isteyen Nestle’nin (ulaştığı kitleyi büyüterek pazar payını artırmayı sağlamak için) toplumun geleneksel değerleriyle uyum içinde olduğunu gösterme çabası tüm boyutlarıyla görülebiliyor. Bu makalede, Osmanlı’da yayınlanan ilk tanıtım eki olarak kabul edilebilecek Nestle Servet-i Fünûn İlave Kısmının katkısıyla, uluslararası bir ürünün yerel marka gibi kabul görmesinin hikâyesi gün yüzüne çıkartılacak.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. BOA, DH.MKT, 2667/85-1
  2. BOA, İ.TAL, 481/29-2
  3. BOA, HR.TH, 25/5-1
  4. BOA, HR.HMŞ.İŞO, 139/21
  5. https://istiklal.ist/mekanlar/baker-magazasi
  6. https://manifold.press/baker-magazalari-gostere-gostere-tuketmek
  7. https://www.alifart.com/en-kadim-ve-en-meshur-ingiliz-ticarethanesi-baker-beyker-magazasi--katalogu--osmanlica_248491/
  8. İşlek, K. (2012). Uluslararasılaşan işletme örneği Nestle societe des produits Nestle S.A.. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Avrupa İktisat Tarihi, Osmanlı İktisat Tarihi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

25 Ekim 2023

Gönderilme Tarihi

15 Ağustos 2023

Kabul Tarihi

19 Eylül 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Sayı: 78

Kaynak Göster

APA
Memiş, Ş. (2023). Türkiye’nin İlk Küresel ‘Yerel’ Markası Nestle, Osmanlı/Türk Olmayı Nasıl Bir Stratejiyle Başardı? Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 78, 288-310. https://doi.org/10.51290/dpusbe.1343759
AMA
1.Memiş Ş. Türkiye’nin İlk Küresel ‘Yerel’ Markası Nestle, Osmanlı/Türk Olmayı Nasıl Bir Stratejiyle Başardı? Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2023;(78):288-310. doi:10.51290/dpusbe.1343759
Chicago
Memiş, Şefik. 2023. “Türkiye’nin İlk Küresel ‘Yerel’ Markası Nestle, Osmanlı/Türk Olmayı Nasıl Bir Stratejiyle Başardı?”. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, sy 78: 288-310. https://doi.org/10.51290/dpusbe.1343759.
EndNote
Memiş Ş (01 Ekim 2023) Türkiye’nin İlk Küresel ‘Yerel’ Markası Nestle, Osmanlı/Türk Olmayı Nasıl Bir Stratejiyle Başardı? Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 78 288–310.
IEEE
[1]Ş. Memiş, “Türkiye’nin İlk Küresel ‘Yerel’ Markası Nestle, Osmanlı/Türk Olmayı Nasıl Bir Stratejiyle Başardı?”, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, sy 78, ss. 288–310, Eki. 2023, doi: 10.51290/dpusbe.1343759.
ISNAD
Memiş, Şefik. “Türkiye’nin İlk Küresel ‘Yerel’ Markası Nestle, Osmanlı/Türk Olmayı Nasıl Bir Stratejiyle Başardı?”. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 78 (01 Ekim 2023): 288-310. https://doi.org/10.51290/dpusbe.1343759.
JAMA
1.Memiş Ş. Türkiye’nin İlk Küresel ‘Yerel’ Markası Nestle, Osmanlı/Türk Olmayı Nasıl Bir Stratejiyle Başardı? Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2023;:288–310.
MLA
Memiş, Şefik. “Türkiye’nin İlk Küresel ‘Yerel’ Markası Nestle, Osmanlı/Türk Olmayı Nasıl Bir Stratejiyle Başardı?”. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, sy 78, Ekim 2023, ss. 288-10, doi:10.51290/dpusbe.1343759.
Vancouver
1.Şefik Memiş. Türkiye’nin İlk Küresel ‘Yerel’ Markası Nestle, Osmanlı/Türk Olmayı Nasıl Bir Stratejiyle Başardı? Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 01 Ekim 2023;(78):288-310. doi:10.51290/dpusbe.1343759

Cited By

Dergimiz EBSCOhost, ULAKBİM/Sosyal Bilimler Veri Tabanında, SOBİAD ve Türk Eğitim İndeksi'nde yer alan uluslararası hakemli bir dergidir.