Research Article

Finansal Gelişme ile Cari Denge Arasındaki İlişkinin Simetrik ve Asimetrik Nedensellik Yaklaşımı ile Analizi: BRICS-T Ülkeleri Örneği

Number: 82 October 24, 2024
EN TR

Finansal Gelişme ile Cari Denge Arasındaki İlişkinin Simetrik ve Asimetrik Nedensellik Yaklaşımı ile Analizi: BRICS-T Ülkeleri Örneği

Abstract

Özellikle 1980’li yıllardan itibaren gelişmekte olan ülkeler başta olmak üzere, çoğu ülkenin en büyük sorunları arasında cari açık sorunu başı çekmektedir. Cari açık, bir ülkede belli bir dönem boyunca üretilen mal ve hizmet tutarından daha fazla miktarda tüketim gerçekleştirildiği anlamına gelir. Cari denge, bir ülkede reel sektöre ilişkin en önemli göstergeler arasında yer alır ve bu açıdan da cari açığın kapatılması ve dolayısıyla nasıl finanse edileceği konusu önem arz etmektedir. Cari açığın kapatılması ve finansmanında en önemli faktörlerden biri ülkelerin finansal sistemlerinin gelişmişlik seviyeleridir. Yüksek finansal gelişmişlik daha fazla yabancı kaynak girişi sağlayabilirken, düşük finansal gelişmişlik daha az yabancı kaynak girişine neden olabilmektedir. Cari açığın kapatılmasında yabancı kaynaklar en önemli kaynaklardandır. Buradan hareketle çalışmada, BRICS-T ülkelerinde 1994-2021 dönemi için cari denge ile finansal gelişme arasındaki ilişkinin simetrik ve asimetrik nedensellik yardımıyla araştırılması amaçlanmaktadır. Yapılan simetrik nedensellik analizi sonucunda panel genelinde herhangi bir nedensellik ilişkisi tespit edilemezken, yalnızca Brezilya ve Güney Afrika’da cari dengeden finansal gelişmişliğe doğru tek yönlü bir nedensellik ilişkisi olduğu görülmüştür. Asimetrik nedensellik analizi bulguları ise tüm ülkelerde cari denge ve finansal gelişimin pozitif ve negatif şokları arasında nedensellik ilişkisi olduğunu göstermektedir. Bu durum, piyasalarda başarısızlıkların önemli nedenlerinden biri olarak kabul edilen asimetrik bilginin etkisini ortaya koymaktadır. Dolayısıyla, politika yapıcılar ve yatırımcıların karar alma süreçlerinde asimetrik etkileri dikkate almaları büyük önem taşımaktadır.

Keywords

References

  1. Alper, A. E., ve Oransay, G. (2015). Cari açık ve finansal gelişmişlik ilişkisinin panel nedensellik analizi ekseninde değerlendirilmesi. Uluslararası Ekonomi ve Yenilik Dergisi, 1(2), 73 – 85.
  2. Altaylıgil, Y. B. ve Çetrez, M. (2020). Macroeconomic, institutional and financial determinants of current account balances: a panel data assessment. Journal of Economic Structures, 9(49), 1-23.
  3. Bayraktutan, Y. ve Demirtaş, I. (2011). Gelişmekte olan ülkelerde cari açığın belirleyicileri: panel veri analizi. Kocaeli Üniversitesi SBE Dergisi, 22(2), 1-28.
  4. Blanchard, O. ve Giavazzi, F. (2002). Current account deficits in the euro area: the end of the Feldstein-Horioka Puzzle?. Brookings Papers on Economic Activity, 2002(2), 147-186.
  5. Bousnina, R. ve Gabsi, F. B. (2022). Current account balance and financial development in mena countries: the role of institutions. Comparative Economic Studies, 64, 109–142.
  6. Breusch, T. S. ve Pagan, A. R. (1980). The lagrange multiplier test and its applications to model specification in econometrics. The Review of Economic Studies, 47(1), 239-253.
  7. Chinn, M. D. ve Ito, H. (2007). Current account balances, financial development and institutions: Assaying the world “saving glut. Journal of international money and Finance, 26(4), 546-569.
  8. Chinn, M. D. ve Prasad, E. S. (2000). Medium-Term determinants of current accounts in industrial and developing countries: An empirical exploration. NBER Working Paper, No. 7581.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Finance

Journal Section

Research Article

Publication Date

October 24, 2024

Submission Date

September 15, 2024

Acceptance Date

October 15, 2024

Published in Issue

Year 2024 Number: 82

APA
Çelikkol, H. (2024). Finansal Gelişme ile Cari Denge Arasındaki İlişkinin Simetrik ve Asimetrik Nedensellik Yaklaşımı ile Analizi: BRICS-T Ülkeleri Örneği. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 82, 383-395. https://doi.org/10.51290/dpusbe.1550641
AMA
1.Çelikkol H. Finansal Gelişme ile Cari Denge Arasındaki İlişkinin Simetrik ve Asimetrik Nedensellik Yaklaşımı ile Analizi: BRICS-T Ülkeleri Örneği. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2024;(82):383-395. doi:10.51290/dpusbe.1550641
Chicago
Çelikkol, Hakan. 2024. “Finansal Gelişme Ile Cari Denge Arasındaki İlişkinin Simetrik Ve Asimetrik Nedensellik Yaklaşımı Ile Analizi: BRICS-T Ülkeleri Örneği”. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, nos. 82: 383-95. https://doi.org/10.51290/dpusbe.1550641.
EndNote
Çelikkol H (October 1, 2024) Finansal Gelişme ile Cari Denge Arasındaki İlişkinin Simetrik ve Asimetrik Nedensellik Yaklaşımı ile Analizi: BRICS-T Ülkeleri Örneği. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 82 383–395.
IEEE
[1]H. Çelikkol, “Finansal Gelişme ile Cari Denge Arasındaki İlişkinin Simetrik ve Asimetrik Nedensellik Yaklaşımı ile Analizi: BRICS-T Ülkeleri Örneği”, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, no. 82, pp. 383–395, Oct. 2024, doi: 10.51290/dpusbe.1550641.
ISNAD
Çelikkol, Hakan. “Finansal Gelişme Ile Cari Denge Arasındaki İlişkinin Simetrik Ve Asimetrik Nedensellik Yaklaşımı Ile Analizi: BRICS-T Ülkeleri Örneği”. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 82 (October 1, 2024): 383-395. https://doi.org/10.51290/dpusbe.1550641.
JAMA
1.Çelikkol H. Finansal Gelişme ile Cari Denge Arasındaki İlişkinin Simetrik ve Asimetrik Nedensellik Yaklaşımı ile Analizi: BRICS-T Ülkeleri Örneği. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2024;:383–395.
MLA
Çelikkol, Hakan. “Finansal Gelişme Ile Cari Denge Arasındaki İlişkinin Simetrik Ve Asimetrik Nedensellik Yaklaşımı Ile Analizi: BRICS-T Ülkeleri Örneği”. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, no. 82, Oct. 2024, pp. 383-95, doi:10.51290/dpusbe.1550641.
Vancouver
1.Hakan Çelikkol. Finansal Gelişme ile Cari Denge Arasındaki İlişkinin Simetrik ve Asimetrik Nedensellik Yaklaşımı ile Analizi: BRICS-T Ülkeleri Örneği. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2024 Oct. 1;(82):383-95. doi:10.51290/dpusbe.1550641

Cited By