Research Article

Türkiye’de Küreselleşme ve Enerji Tüketiminin Karbon Ekolojik Ayak İzi Üzerindeki Etkileri: Çevresel Sürdürülebilirlik Perspektifi

Number: 84 April 30, 2025
TR EN

Türkiye’de Küreselleşme ve Enerji Tüketiminin Karbon Ekolojik Ayak İzi Üzerindeki Etkileri: Çevresel Sürdürülebilirlik Perspektifi

Abstract

Yeni milenyumdaki çevresel sürdürülebilirlik bakış açısıyla yenilenebilir enerjiye geçişin, karbon ekolojik ayak izi üzerindeki baskıyı hafifletme potansiyelini göz önünde bulundurarak bu çalışma Türkiye’de küreselleşme ve enerji tüketiminin karbon ekolojik ayak izi üzerindeki etkilerini sürdürülebilirlik perspektifinden analiz etmektedir. Araştırmada, sosyoekonomik etkileri de kapsayacak şekilde STIRPAT model yapısı kullanılmış ve 1981-2022 dönemine ait veriler ARDL sınır testi ile incelenmiştir. Tanımlayıcı istatistikler ve zaman serisi grafikleri incelenmiş; bu grafiklerde bazı kırılmalar gözlemlenmiş ve değişkenlerin trend yapıları analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, modelde yer alan değişkenler arasında uzun dönemli anlamlı ilişkiler olduğunu ortaya koymuş; kısa dönem ilişkiler de istatistiksel olarak anlamlı bulunmuş ve modelin 0.58 yıl sonra uzun dönem denge ilişkisine ulaşacağı öngörülmüştür. Granger nedensellik testi sonuçları ise %95 güven düzeyinde GSYH ile RE, P ile RE ve P ile EE değişkenleri arasında nedensel ilişkiler olduğunu göstermiştir. Sonuç olarak, bulgular küreselleşme ve enerji tüketiminin ekolojik ayak izi üzerindeki kısa ve uzun vadeli sosyoekonomik ve sürdürülebilirlik etkileri tespit edilmiş ve bu doğrultuda politika önerilerinin geliştirilmesi gerekliliği vurgulanmıştır.

Keywords

References

  1. Ayad, H. (2023, 10 Ekim). Investigating the fishing grounds load capacity curve in G7 nations: Evaluating the influence of human capital and renewable energy use. Marine Pollution Bulletin, 194, 115413.
  2. Bekhet, H.A., & Othman, N.S. (2018). The role of renewable energy to validate dynamic interaction between CO2 emissions and GDP toward sustainable development in Malaysia. Energy Economics, 72, 47-61.
  3. Çaglar, A. E., & Ulug, M. (2022). The role of government spending on energy efficiency R&D budgets in the green transformation process: insight from the top-five countries. Environmental Science and Pollution Research, 29(50), 76-67
  4. Çaglar, A.E., Yavuz, E., Mert, M., & Kilic, E. (2022). The ecological footprint facing asymmetric natural resources challenges: Evidence from the USA. Environmental Science and Pollution Research, 1-14. Envıronmental Scıence and Pollutıon Research, 29(7), 10521-10534.
  5. Dickey, D. A., & Fuller, W. A. (1979). Distribution of the estimators for autoregressive time series with a unit root. Journal of the American statistical Association, 74(366a), 427-431.
  6. Dietz, T., & Rosa, E.A. (1997). Effects of population and affluence on CO2 emissions. Proceedings of the National Academy of Sciences, 94(1), 175-179.
  7. Enders, W., & Lee, J. (2012). The flexible Fourier form and Dickey–Fuller type unit root tests. Economics Letters, 117(1), 196-199.
  8. Granger, C. W. (1969). Investigating causal relations by econometric models and cross-spectral methods. Econometrica, 37(3), 424-438.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Time-Series Analysis

Journal Section

Research Article

Publication Date

April 30, 2025

Submission Date

November 21, 2024

Acceptance Date

April 18, 2025

Published in Issue

Year 2025 Number: 84

APA
Nasırlı, M., & Behdioğlu, S. (2025). Türkiye’de Küreselleşme ve Enerji Tüketiminin Karbon Ekolojik Ayak İzi Üzerindeki Etkileri: Çevresel Sürdürülebilirlik Perspektifi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 84, 198-214. https://doi.org/10.51290/dpusbe.1589109
AMA
1.Nasırlı M, Behdioğlu S. Türkiye’de Küreselleşme ve Enerji Tüketiminin Karbon Ekolojik Ayak İzi Üzerindeki Etkileri: Çevresel Sürdürülebilirlik Perspektifi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2025;(84):198-214. doi:10.51290/dpusbe.1589109
Chicago
Nasırlı, Musa, and Sema Behdioğlu. 2025. “Türkiye’de Küreselleşme Ve Enerji Tüketiminin Karbon Ekolojik Ayak İzi Üzerindeki Etkileri: Çevresel Sürdürülebilirlik Perspektifi”. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, nos. 84: 198-214. https://doi.org/10.51290/dpusbe.1589109.
EndNote
Nasırlı M, Behdioğlu S (April 1, 2025) Türkiye’de Küreselleşme ve Enerji Tüketiminin Karbon Ekolojik Ayak İzi Üzerindeki Etkileri: Çevresel Sürdürülebilirlik Perspektifi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 84 198–214.
IEEE
[1]M. Nasırlı and S. Behdioğlu, “Türkiye’de Küreselleşme ve Enerji Tüketiminin Karbon Ekolojik Ayak İzi Üzerindeki Etkileri: Çevresel Sürdürülebilirlik Perspektifi”, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, no. 84, pp. 198–214, Apr. 2025, doi: 10.51290/dpusbe.1589109.
ISNAD
Nasırlı, Musa - Behdioğlu, Sema. “Türkiye’de Küreselleşme Ve Enerji Tüketiminin Karbon Ekolojik Ayak İzi Üzerindeki Etkileri: Çevresel Sürdürülebilirlik Perspektifi”. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 84 (April 1, 2025): 198-214. https://doi.org/10.51290/dpusbe.1589109.
JAMA
1.Nasırlı M, Behdioğlu S. Türkiye’de Küreselleşme ve Enerji Tüketiminin Karbon Ekolojik Ayak İzi Üzerindeki Etkileri: Çevresel Sürdürülebilirlik Perspektifi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2025;:198–214.
MLA
Nasırlı, Musa, and Sema Behdioğlu. “Türkiye’de Küreselleşme Ve Enerji Tüketiminin Karbon Ekolojik Ayak İzi Üzerindeki Etkileri: Çevresel Sürdürülebilirlik Perspektifi”. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, no. 84, Apr. 2025, pp. 198-14, doi:10.51290/dpusbe.1589109.
Vancouver
1.Musa Nasırlı, Sema Behdioğlu. Türkiye’de Küreselleşme ve Enerji Tüketiminin Karbon Ekolojik Ayak İzi Üzerindeki Etkileri: Çevresel Sürdürülebilirlik Perspektifi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2025 Apr. 1;(84):198-214. doi:10.51290/dpusbe.1589109

Cited By