Araştırma Makalesi

Türkiye’de Küreselleşme ve Enerji Tüketiminin Karbon Ekolojik Ayak İzi Üzerindeki Etkileri: Çevresel Sürdürülebilirlik Perspektifi

Sayı: 84 30 Nisan 2025
PDF İndir
TR EN

Türkiye’de Küreselleşme ve Enerji Tüketiminin Karbon Ekolojik Ayak İzi Üzerindeki Etkileri: Çevresel Sürdürülebilirlik Perspektifi

Öz

Yeni milenyumdaki çevresel sürdürülebilirlik bakış açısıyla yenilenebilir enerjiye geçişin, karbon ekolojik ayak izi üzerindeki baskıyı hafifletme potansiyelini göz önünde bulundurarak bu çalışma Türkiye’de küreselleşme ve enerji tüketiminin karbon ekolojik ayak izi üzerindeki etkilerini sürdürülebilirlik perspektifinden analiz etmektedir. Araştırmada, sosyoekonomik etkileri de kapsayacak şekilde STIRPAT model yapısı kullanılmış ve 1981-2022 dönemine ait veriler ARDL sınır testi ile incelenmiştir. Tanımlayıcı istatistikler ve zaman serisi grafikleri incelenmiş; bu grafiklerde bazı kırılmalar gözlemlenmiş ve değişkenlerin trend yapıları analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, modelde yer alan değişkenler arasında uzun dönemli anlamlı ilişkiler olduğunu ortaya koymuş; kısa dönem ilişkiler de istatistiksel olarak anlamlı bulunmuş ve modelin 0.58 yıl sonra uzun dönem denge ilişkisine ulaşacağı öngörülmüştür. Granger nedensellik testi sonuçları ise %95 güven düzeyinde GSYH ile RE, P ile RE ve P ile EE değişkenleri arasında nedensel ilişkiler olduğunu göstermiştir. Sonuç olarak, bulgular küreselleşme ve enerji tüketiminin ekolojik ayak izi üzerindeki kısa ve uzun vadeli sosyoekonomik ve sürdürülebilirlik etkileri tespit edilmiş ve bu doğrultuda politika önerilerinin geliştirilmesi gerekliliği vurgulanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Ayad, H. (2023, 10 Ekim). Investigating the fishing grounds load capacity curve in G7 nations: Evaluating the influence of human capital and renewable energy use. Marine Pollution Bulletin, 194, 115413.
  2. Bekhet, H.A., & Othman, N.S. (2018). The role of renewable energy to validate dynamic interaction between CO2 emissions and GDP toward sustainable development in Malaysia. Energy Economics, 72, 47-61.
  3. Çaglar, A. E., & Ulug, M. (2022). The role of government spending on energy efficiency R&D budgets in the green transformation process: insight from the top-five countries. Environmental Science and Pollution Research, 29(50), 76-67
  4. Çaglar, A.E., Yavuz, E., Mert, M., & Kilic, E. (2022). The ecological footprint facing asymmetric natural resources challenges: Evidence from the USA. Environmental Science and Pollution Research, 1-14. Envıronmental Scıence and Pollutıon Research, 29(7), 10521-10534.
  5. Dickey, D. A., & Fuller, W. A. (1979). Distribution of the estimators for autoregressive time series with a unit root. Journal of the American statistical Association, 74(366a), 427-431.
  6. Dietz, T., & Rosa, E.A. (1997). Effects of population and affluence on CO2 emissions. Proceedings of the National Academy of Sciences, 94(1), 175-179.
  7. Enders, W., & Lee, J. (2012). The flexible Fourier form and Dickey–Fuller type unit root tests. Economics Letters, 117(1), 196-199.
  8. Granger, C. W. (1969). Investigating causal relations by econometric models and cross-spectral methods. Econometrica, 37(3), 424-438.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Zaman Serileri Analizi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Nisan 2025

Gönderilme Tarihi

21 Kasım 2024

Kabul Tarihi

18 Nisan 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Sayı: 84

Kaynak Göster

APA
Nasırlı, M., & Behdioğlu, S. (2025). Türkiye’de Küreselleşme ve Enerji Tüketiminin Karbon Ekolojik Ayak İzi Üzerindeki Etkileri: Çevresel Sürdürülebilirlik Perspektifi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 84, 198-214. https://doi.org/10.51290/dpusbe.1589109
AMA
1.Nasırlı M, Behdioğlu S. Türkiye’de Küreselleşme ve Enerji Tüketiminin Karbon Ekolojik Ayak İzi Üzerindeki Etkileri: Çevresel Sürdürülebilirlik Perspektifi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2025;(84):198-214. doi:10.51290/dpusbe.1589109
Chicago
Nasırlı, Musa, ve Sema Behdioğlu. 2025. “Türkiye’de Küreselleşme ve Enerji Tüketiminin Karbon Ekolojik Ayak İzi Üzerindeki Etkileri: Çevresel Sürdürülebilirlik Perspektifi”. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, sy 84: 198-214. https://doi.org/10.51290/dpusbe.1589109.
EndNote
Nasırlı M, Behdioğlu S (01 Nisan 2025) Türkiye’de Küreselleşme ve Enerji Tüketiminin Karbon Ekolojik Ayak İzi Üzerindeki Etkileri: Çevresel Sürdürülebilirlik Perspektifi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 84 198–214.
IEEE
[1]M. Nasırlı ve S. Behdioğlu, “Türkiye’de Küreselleşme ve Enerji Tüketiminin Karbon Ekolojik Ayak İzi Üzerindeki Etkileri: Çevresel Sürdürülebilirlik Perspektifi”, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, sy 84, ss. 198–214, Nis. 2025, doi: 10.51290/dpusbe.1589109.
ISNAD
Nasırlı, Musa - Behdioğlu, Sema. “Türkiye’de Küreselleşme ve Enerji Tüketiminin Karbon Ekolojik Ayak İzi Üzerindeki Etkileri: Çevresel Sürdürülebilirlik Perspektifi”. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 84 (01 Nisan 2025): 198-214. https://doi.org/10.51290/dpusbe.1589109.
JAMA
1.Nasırlı M, Behdioğlu S. Türkiye’de Küreselleşme ve Enerji Tüketiminin Karbon Ekolojik Ayak İzi Üzerindeki Etkileri: Çevresel Sürdürülebilirlik Perspektifi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2025;:198–214.
MLA
Nasırlı, Musa, ve Sema Behdioğlu. “Türkiye’de Küreselleşme ve Enerji Tüketiminin Karbon Ekolojik Ayak İzi Üzerindeki Etkileri: Çevresel Sürdürülebilirlik Perspektifi”. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, sy 84, Nisan 2025, ss. 198-14, doi:10.51290/dpusbe.1589109.
Vancouver
1.Musa Nasırlı, Sema Behdioğlu. Türkiye’de Küreselleşme ve Enerji Tüketiminin Karbon Ekolojik Ayak İzi Üzerindeki Etkileri: Çevresel Sürdürülebilirlik Perspektifi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 01 Nisan 2025;(84):198-214. doi:10.51290/dpusbe.1589109

Cited By

Dergimiz EBSCOhost, ULAKBİM/Sosyal Bilimler Veri Tabanında, SOBİAD ve Türk Eğitim İndeksi'nde yer alan uluslararası hakemli bir dergidir.