Research Article

Weber’in Otorite Tipolojileri Bakımından Etkileyici Pazarlamayı Anlamlandırmak: İdeal-Meşru-Otorite Olarak Sosyal Medya Etkileyicisi

Number: 90 July 29, 2026
TR EN

Weber’in Otorite Tipolojileri Bakımından Etkileyici Pazarlamayı Anlamlandırmak: İdeal-Meşru-Otorite Olarak Sosyal Medya Etkileyicisi

Abstract

Sosyal medya etkileyicisi (SME) pazarlaması literatüründe teorik ve uygulamalı olarak ağırlıkla çalışılan kaynak güvenilirliği ve para-sosyal etkileşim modelleri, SME'nin tüketici nezdindeki otorite konumunu açıklamakta kavramsal olarak yetersiz olmakla beraber mevcut literatür otoriteyi büyük oranda karizmatik tipe indirgemekte ve Weber'in diğer otorite tipolojilerini (yasal ve geleneksel) SME bağlamında tartışmamaktadır. Bu çalışmanın amacı, Weber'in otorite tipolojilerini ve Suchman’ın belirttiği meşruiyet faktörlerini (pragmatik, etik, bilişsel) sentezleyerek SME'yi "ideal-meşru-otorite" olarak kavramsallaştıran bir teorik çerçeve inşa etmekte ve bu çerçeveye dayalı bir ölçek madde havuzu önermektir. Kavramsal analiz yöntemiyle yürütülen çalışmada, ilk olarak Weber'in otorite tipolojisi ile meşruiyet faktörlerine ilişkin çerçevenin sentezi gerçekleştirilmiş, ardından bu sentezden "İdeal-Meşru-Otorite olarak SME" (İMOI) matrisi türetilmiş ve son olarak literatürden hareketle matrisin hücreleri için kavramsal çerçevenin operasyonelleştirilebilirliğini gösteren örnek gösterge seti önerilmiştir. Önerilen matris ve madde havuzu, SME literatürüne hem kuramsal hem pratik katkılar sunarken, gelecek ampirik doğrulama çalışmaları için kuramsal bir temel oluşturmaktadır.

Keywords

References

  1. Aldrich, H. E., & Fiol, C. M. (1994). Fools Rush in? The Institutional Context of Industry Creation. The Academy of Management Review, 19(4), 645–670. doi: 10.2307/258740
  2. Arı, E. S. (2021). Süper akıllı toplum: Toplum 5.0. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 23(1), 455-479. doi: 10.16953/deusosbil.808359
  3. Barari, M., Eisend, M., ve Jain, S. P. (2025). A meta-analysis of the effectiveness of social media influencers: Mechanisms and moderation. Journal of the Academy of Marketing Science, 54(1), 28-48. doi: 10.1007/s11747-025-01107-3
  4. Barile, S., Bassano, C., Piciocchi, P., Saviano, M., ve Spohrer, J. (2021). Empowering value co-creation in the digital age. Journal of Business and Industrial Marketing, 39(6), 1130-1143. doi: 10.1108/jbim-12-2019-0553
  5. Bars, M. E. (2020). Max Weber’in otorite tanımı çerçevesinde Türk destan kahramanları: Oğuz Kağan örneği. Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi, 12(22), 251-266. doi: 10.38155/ksbd.695416
  6. Beiser, F. C. (2009). Normativity in neo‐kantianism: Its rise and fall. International Journal of Philosophical Studies, 17(1), 9-27. doi: 10.1080/09672550802610941
  7. Bitektine, A. (2011). Toward a theory of social judgments of organizations: The case of legitimacy, reputation, and status. Academy of Management Review, 36(1), 151-179.
  8. Breves, P., ve Liebers, N. (2024). The impact of following duration on the perception of influencers and their persuasive effectiveness explained by parasocial relationship stages. Journal of Current Issues & Research in Advertising, 46(1), 1-18. doi: 10.1080/10641734.2024.2320186

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Digital Marketing

Journal Section

Research Article

Publication Date

July 29, 2026

Submission Date

May 1, 2026

Acceptance Date

July 28, 2026

Published in Issue

Year 2026 Number: 90

APA
Paylan, M. A. (2026). Weber’in Otorite Tipolojileri Bakımından Etkileyici Pazarlamayı Anlamlandırmak: İdeal-Meşru-Otorite Olarak Sosyal Medya Etkileyicisi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 90, 239-257. https://izlik.org/JA85SC37US
AMA
1.Paylan MA. Weber’in Otorite Tipolojileri Bakımından Etkileyici Pazarlamayı Anlamlandırmak: İdeal-Meşru-Otorite Olarak Sosyal Medya Etkileyicisi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2026;(90):239-257. https://izlik.org/JA85SC37US
Chicago
Paylan, Mehmet Ali. 2026. “Weber’in Otorite Tipolojileri Bakımından Etkileyici Pazarlamayı Anlamlandırmak: İdeal-Meşru-Otorite Olarak Sosyal Medya Etkileyicisi”. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, nos. 90: 239-57. https://izlik.org/JA85SC37US.
EndNote
Paylan MA (July 1, 2026) Weber’in Otorite Tipolojileri Bakımından Etkileyici Pazarlamayı Anlamlandırmak: İdeal-Meşru-Otorite Olarak Sosyal Medya Etkileyicisi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 90 239–257.
IEEE
[1]M. A. Paylan, “Weber’in Otorite Tipolojileri Bakımından Etkileyici Pazarlamayı Anlamlandırmak: İdeal-Meşru-Otorite Olarak Sosyal Medya Etkileyicisi”, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, no. 90, pp. 239–257, July 2026, [Online]. Available: https://izlik.org/JA85SC37US
ISNAD
Paylan, Mehmet Ali. “Weber’in Otorite Tipolojileri Bakımından Etkileyici Pazarlamayı Anlamlandırmak: İdeal-Meşru-Otorite Olarak Sosyal Medya Etkileyicisi”. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 90 (July 1, 2026): 239-257. https://izlik.org/JA85SC37US.
JAMA
1.Paylan MA. Weber’in Otorite Tipolojileri Bakımından Etkileyici Pazarlamayı Anlamlandırmak: İdeal-Meşru-Otorite Olarak Sosyal Medya Etkileyicisi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2026;:239–257.
MLA
Paylan, Mehmet Ali. “Weber’in Otorite Tipolojileri Bakımından Etkileyici Pazarlamayı Anlamlandırmak: İdeal-Meşru-Otorite Olarak Sosyal Medya Etkileyicisi”. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, no. 90, July 2026, pp. 239-57, https://izlik.org/JA85SC37US.
Vancouver
1.Mehmet Ali Paylan. Weber’in Otorite Tipolojileri Bakımından Etkileyici Pazarlamayı Anlamlandırmak: İdeal-Meşru-Otorite Olarak Sosyal Medya Etkileyicisi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi [Internet]. 2026 Jul. 1;(90):239-57. Available from: https://izlik.org/JA85SC37US