Review

Yazma Eserlerde Mürekkep Korozyonunun Etkileri ve Görüntüleme Teknikleriyle Okunabilirliğin Sağlanması

Volume: 1 Number: 9 March 16, 2025
TR EN

Yazma Eserlerde Mürekkep Korozyonunun Etkileri ve Görüntüleme Teknikleriyle Okunabilirliğin Sağlanması

Abstract

Orta Çağ’dan 20. yüzyıla kadar Avrupa’da ve İslam coğrafyasında yazı mürekkebi olarak sıklıkla kullanılmış olan demir içerikli mürekkepler, içeriğinde bulunan asidik bileşikler ve demir iyonları nedeniyle zamanla bozunmaya uğramaktadır. Bozunma süreci, mürekkep renginin solması, mekanik dayanım ve malzeme kaybı gibi ciddi olumsuz sonuçlara yol açmaktadır. Ayrıca çevresel koşullar, biyolojik etkenler ve insan faktörü gibi etkenler de mürekkep korozyonunun etkilerini güçlendirmektedir. Bu çalışma demir içerikli mürekkeple yazılmış yazma eserlerde meydana gelen bozunma süreçleri ile iç ve dış etkenlerin bozunmaya etkisini inceleyerek, eserlerin bozunma derecelendirmesinin yapılmasının ve geleceğe aktarımının önemi üzerinde durmaktadır. Çalışma kapsamında metin alanı mürekkep korozyonu nedeniyle okunamaz hale gelmiş yazma eserlerde, okunabilirliği sağlamak amacıyla kullanılabilecek dijital görüntüleme yöntemleri literatürde var olan uygulamalar üzerinden irdelenmektedir. Bu yöntemler geleneksel görüntüleme teknikleri, modern görüntüleme teknikleri ve gelişmiş görüntüleme teknikleri olarak sınıflandırılmış olup bu tekniklerin avantajları ve zorlukları kıyaslanmıştır.

Keywords

Ethical Statement

İhtiyaç Yoktur.

References

  1. Albertin, F. (2022). “X- Ray Tomography For Manuscripts”, Umanistica Digitale, 6(12), s. 39–64.
  2. Albro, S., Biggs, J. L., Dekle, C., Haude, M. E., Karnes, C., & Khan, Y. (2008). “Developing Guidelines For İron-Gall İnk Treatment At The Library Of Congress”, The Book and Paper Group Annual, 27, s.129-165.
  3. Ambrosini, D., Rubeis, T., Pasqualoni, G. & Paoletti, G. (2022). “Comparative Examples Of The Evolution Of Thermal Cameras İn Artwork Diagnostics: An Experimental Perspective”, The Future of Heritage Science and Technologies: Design, Simulation and Monitoring, ed. Rocco Furferi, Lapo Governi, Yary Volpe, Francesco Gherardini, Kate Seymour, Springer, s. 169-179.
  4. Arcon, I., Kolar, J., Kodre, A., Hanzel, D., Strlic, M. (2007). “XANES Analysis Of Fe Valence In Iron Gall Inks”, X-Ray Spectrometry, 36, s.199–205.
  5. Banik, G. (1998). “Ink Corrosion Chemistry”. https://irongallink.org/ink-corrosion-chemistry.html, Erişim tarihi, 28.11.2024.
  6. Baum, D., Lindow, N., Hege, C. H., Lepper, V., Siopi, T., Kutz, F., Mahlow, K., Mahnke, H. E. (2017). “Revealing Hidden Text In Rolled And Folded Papyri”, Applied Physics A, 123, Article number 171.
  7. Aalderink, B. J., Klein, M. E., Padoan, R., Bruin, G. & Steemers, T. A. G. (2010). “Quantitative Hyperspectral Imaging Technique for Condition Assessment and Monitoring of Historical Documents”, The Book and Paper Group Annual, 29, s.121–126.
  8. Budnar, M., Uršič, M., Simčič, J., Pelicon, P., Kolar, J., Šelih, V. S., Strlič, M. (2006). “Analysis Of Iron Gall Inks By PIXE”, Nuclear Instruments and Methods in Physics Research Section B: Beam Interactions with Materials and Atoms, 243(2), s.407-416.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Islamic Arts, Cultural and Natural Heritage

Journal Section

Review

Publication Date

March 16, 2025

Submission Date

December 26, 2024

Acceptance Date

February 18, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 1 Number: 9

APA
Küçük, B., & Yaman, E. (2025). Yazma Eserlerde Mürekkep Korozyonunun Etkileri ve Görüntüleme Teknikleriyle Okunabilirliğin Sağlanması. D-Sanat, 1(9), 72-93. https://doi.org/10.5281/zenodo.15031093
AMA
1.Küçük B, Yaman E. Yazma Eserlerde Mürekkep Korozyonunun Etkileri ve Görüntüleme Teknikleriyle Okunabilirliğin Sağlanması. D-Sanat. 2025;1(9):72-93. doi:10.5281/zenodo.15031093
Chicago
Küçük, Betül, and Emre Yaman. 2025. “Yazma Eserlerde Mürekkep Korozyonunun Etkileri Ve Görüntüleme Teknikleriyle Okunabilirliğin Sağlanması”. D-Sanat 1 (9): 72-93. https://doi.org/10.5281/zenodo.15031093.
EndNote
Küçük B, Yaman E (March 1, 2025) Yazma Eserlerde Mürekkep Korozyonunun Etkileri ve Görüntüleme Teknikleriyle Okunabilirliğin Sağlanması. D-Sanat 1 9 72–93.
IEEE
[1]B. Küçük and E. Yaman, “Yazma Eserlerde Mürekkep Korozyonunun Etkileri ve Görüntüleme Teknikleriyle Okunabilirliğin Sağlanması”, D-Sanat, vol. 1, no. 9, pp. 72–93, Mar. 2025, doi: 10.5281/zenodo.15031093.
ISNAD
Küçük, Betül - Yaman, Emre. “Yazma Eserlerde Mürekkep Korozyonunun Etkileri Ve Görüntüleme Teknikleriyle Okunabilirliğin Sağlanması”. D-Sanat 1/9 (March 1, 2025): 72-93. https://doi.org/10.5281/zenodo.15031093.
JAMA
1.Küçük B, Yaman E. Yazma Eserlerde Mürekkep Korozyonunun Etkileri ve Görüntüleme Teknikleriyle Okunabilirliğin Sağlanması. D-Sanat. 2025;1:72–93.
MLA
Küçük, Betül, and Emre Yaman. “Yazma Eserlerde Mürekkep Korozyonunun Etkileri Ve Görüntüleme Teknikleriyle Okunabilirliğin Sağlanması”. D-Sanat, vol. 1, no. 9, Mar. 2025, pp. 72-93, doi:10.5281/zenodo.15031093.
Vancouver
1.Betül Küçük, Emre Yaman. Yazma Eserlerde Mürekkep Korozyonunun Etkileri ve Görüntüleme Teknikleriyle Okunabilirliğin Sağlanması. D-Sanat. 2025 Mar. 1;1(9):72-93. doi:10.5281/zenodo.15031093