TR
EN
Yazma Eserlerde Mürekkep Korozyonunun Etkileri ve Görüntüleme Teknikleriyle Okunabilirliğin Sağlanması
Öz
Orta Çağ’dan 20. yüzyıla kadar Avrupa’da ve İslam coğrafyasında yazı mürekkebi olarak sıklıkla kullanılmış olan demir içerikli mürekkepler, içeriğinde bulunan asidik bileşikler ve demir iyonları nedeniyle zamanla bozunmaya uğramaktadır. Bozunma süreci, mürekkep renginin solması, mekanik dayanım ve malzeme kaybı gibi ciddi olumsuz sonuçlara yol açmaktadır. Ayrıca çevresel koşullar, biyolojik etkenler ve insan faktörü gibi etkenler de mürekkep korozyonunun etkilerini güçlendirmektedir. Bu çalışma demir içerikli mürekkeple yazılmış yazma eserlerde meydana gelen bozunma süreçleri ile iç ve dış etkenlerin bozunmaya etkisini inceleyerek, eserlerin bozunma derecelendirmesinin yapılmasının ve geleceğe aktarımının önemi üzerinde durmaktadır. Çalışma kapsamında metin alanı mürekkep korozyonu nedeniyle okunamaz hale gelmiş yazma eserlerde, okunabilirliği sağlamak amacıyla kullanılabilecek dijital görüntüleme yöntemleri literatürde var olan uygulamalar üzerinden irdelenmektedir. Bu yöntemler geleneksel görüntüleme teknikleri, modern görüntüleme teknikleri ve gelişmiş görüntüleme teknikleri olarak sınıflandırılmış olup bu tekniklerin avantajları ve zorlukları kıyaslanmıştır.
Anahtar Kelimeler
Etik Beyan
İhtiyaç Yoktur.
Kaynakça
- Albertin, F. (2022). “X- Ray Tomography For Manuscripts”, Umanistica Digitale, 6(12), s. 39–64.
- Albro, S., Biggs, J. L., Dekle, C., Haude, M. E., Karnes, C., & Khan, Y. (2008). “Developing Guidelines For İron-Gall İnk Treatment At The Library Of Congress”, The Book and Paper Group Annual, 27, s.129-165.
- Ambrosini, D., Rubeis, T., Pasqualoni, G. & Paoletti, G. (2022). “Comparative Examples Of The Evolution Of Thermal Cameras İn Artwork Diagnostics: An Experimental Perspective”, The Future of Heritage Science and Technologies: Design, Simulation and Monitoring, ed. Rocco Furferi, Lapo Governi, Yary Volpe, Francesco Gherardini, Kate Seymour, Springer, s. 169-179.
- Arcon, I., Kolar, J., Kodre, A., Hanzel, D., Strlic, M. (2007). “XANES Analysis Of Fe Valence In Iron Gall Inks”, X-Ray Spectrometry, 36, s.199–205.
- Banik, G. (1998). “Ink Corrosion Chemistry”. https://irongallink.org/ink-corrosion-chemistry.html, Erişim tarihi, 28.11.2024.
- Baum, D., Lindow, N., Hege, C. H., Lepper, V., Siopi, T., Kutz, F., Mahlow, K., Mahnke, H. E. (2017). “Revealing Hidden Text In Rolled And Folded Papyri”, Applied Physics A, 123, Article number 171.
- Aalderink, B. J., Klein, M. E., Padoan, R., Bruin, G. & Steemers, T. A. G. (2010). “Quantitative Hyperspectral Imaging Technique for Condition Assessment and Monitoring of Historical Documents”, The Book and Paper Group Annual, 29, s.121–126.
- Budnar, M., Uršič, M., Simčič, J., Pelicon, P., Kolar, J., Šelih, V. S., Strlič, M. (2006). “Analysis Of Iron Gall Inks By PIXE”, Nuclear Instruments and Methods in Physics Research Section B: Beam Interactions with Materials and Atoms, 243(2), s.407-416.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
İslam Sanatları, Kültürel ve Doğal Miras
Bölüm
Derleme
Yayımlanma Tarihi
16 Mart 2025
Gönderilme Tarihi
26 Aralık 2024
Kabul Tarihi
18 Şubat 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 1 Sayı: 9
APA
Küçük, B., & Yaman, E. (2025). Yazma Eserlerde Mürekkep Korozyonunun Etkileri ve Görüntüleme Teknikleriyle Okunabilirliğin Sağlanması. D-Sanat, 1(9), 72-93. https://doi.org/10.5281/zenodo.15031093
AMA
1.Küçük B, Yaman E. Yazma Eserlerde Mürekkep Korozyonunun Etkileri ve Görüntüleme Teknikleriyle Okunabilirliğin Sağlanması. D-Sanat. 2025;1(9):72-93. doi:10.5281/zenodo.15031093
Chicago
Küçük, Betül, ve Emre Yaman. 2025. “Yazma Eserlerde Mürekkep Korozyonunun Etkileri ve Görüntüleme Teknikleriyle Okunabilirliğin Sağlanması”. D-Sanat 1 (9): 72-93. https://doi.org/10.5281/zenodo.15031093.
EndNote
Küçük B, Yaman E (01 Mart 2025) Yazma Eserlerde Mürekkep Korozyonunun Etkileri ve Görüntüleme Teknikleriyle Okunabilirliğin Sağlanması. D-Sanat 1 9 72–93.
IEEE
[1]B. Küçük ve E. Yaman, “Yazma Eserlerde Mürekkep Korozyonunun Etkileri ve Görüntüleme Teknikleriyle Okunabilirliğin Sağlanması”, D-Sanat, c. 1, sy 9, ss. 72–93, Mar. 2025, doi: 10.5281/zenodo.15031093.
ISNAD
Küçük, Betül - Yaman, Emre. “Yazma Eserlerde Mürekkep Korozyonunun Etkileri ve Görüntüleme Teknikleriyle Okunabilirliğin Sağlanması”. D-Sanat 1/9 (01 Mart 2025): 72-93. https://doi.org/10.5281/zenodo.15031093.
JAMA
1.Küçük B, Yaman E. Yazma Eserlerde Mürekkep Korozyonunun Etkileri ve Görüntüleme Teknikleriyle Okunabilirliğin Sağlanması. D-Sanat. 2025;1:72–93.
MLA
Küçük, Betül, ve Emre Yaman. “Yazma Eserlerde Mürekkep Korozyonunun Etkileri ve Görüntüleme Teknikleriyle Okunabilirliğin Sağlanması”. D-Sanat, c. 1, sy 9, Mart 2025, ss. 72-93, doi:10.5281/zenodo.15031093.
Vancouver
1.Betül Küçük, Emre Yaman. Yazma Eserlerde Mürekkep Korozyonunun Etkileri ve Görüntüleme Teknikleriyle Okunabilirliğin Sağlanması. D-Sanat. 01 Mart 2025;1(9):72-93. doi:10.5281/zenodo.15031093