Ti6Al4V Malzemesinin Frezelenmesinde Takım Titreşiminin Yüzey Pürüzlülüğüne Etkisinin İncelenmesi
Abstract
Talaşı imalatta önemli bir alan
olan frezeleme işlemleri çok yönlü bir imalat biçimi olup endüstride oldukça
yaygın olarak kullanılmaktadır. Frezeleme işleminin istenilen hassasiyetle
yapılamaması malzeme üzerinde bazı mekanik sorunlara ve hatta malzeme kayıplarına
yol açmaktadır. Ekonomik değeri yüksek olan malzemenin atıl duruma gelmesi
zaman, para ve iş gücü kaybına neden olmaktadır. Hata tespit ve tahmini, ürün
kalitesini yükseltmek, kullanılan malzeme masraflarını azaltmak ve zamandan
tasarruf sağlamak için önemli bir işleve sahiptir. Yapılan bu çalışmada,
frezeleme işlemi sırasında, kesici takımda oluşan mekanik titreşimlerin yüzey
kalitesi üzerindeki etkileri deneysel olarak incelenmiştir. Yapılan testlerde
titanyum (Ti6Al4V) iş parçası kullanılmıştır. Test parametreleri, 4 farklı
seviyede kesme hızı (Vc m/dk), 4 farklı seviyede ilerleme oranı (f mm/diş) ve
sabit kesme derinliği (ap/mm) alınarak tam faktöriyel yöntemi ile belirlenmiştir.
Testlerden elde edilen ortalama yüzey pürüzlülüğü değerleri için regresyon
analizleri yapılmıştır. Sonuçlar incelendiğinde, titreşimin ve ilerleme
oranının artışı ile ortalama yüzey pürüzlülük değerlerinin arttığı
gözlemlenmiştir. Bu durum kesici takımda oluşan titreşimin kesilen iş parçası
yüzey pürüzlülüğü üzerinde önemli bir etkisi olduğunu açıkça ortaya
koymaktadır. Kesme hızı ve ilerleme oranı miktarlarına göre; yüzey pürüzlülük
değeri aralığı 0,33-0,66 µm aralığında değişim göstermiştir. Yüzey pürüzlülük
değerlerinin en küçüğü, ilerleme hızının en az olduğu değerlerde görülmüştür.
En büyük Ra değeri ilerlemenin en fazla olduğu değerlerde elde edilmiştir.
Kesme hızının 50 m/dk, ilerleme hızının 0,10 mm/diş parametreli test yapılırken
kesici takımın deforme olduğu görülmüştür. Bu durumun yüzey pürüzlülük
değerlerini olumsuz yönde etkilediği düşünülmektedir.
Keywords
Talaşlı İmalat,Ti6Al4V,Yüzey Pürüzlülüğü,Regresyon Analizi
Supporting Institution
Project Number
Thanks
References
- [1] O. Çolak, “CNC freze tezgahı için kesme parametrelerinin akıllı yöntemlerle elektronik ortamda optimizasyonu,” Doktora Tezi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Süleyman Demirel Üniversitesi, Isparta, Türkiye, 2006.
- [2] B. Özçelik, E. Kuram ve A. Sert, “Düzlem yüzey frezelemede takım tutucuları ve kesme parametrelerinin yüzey pürüzlülüğüne etkisi,” Makine Teknolojileri Elektronik Dergisi, c. 8, s. 1, ss. 1-13, 2011.
- [3] Y. Altıntaş ve M. Eynian, “Chatter Stability of General Turning Operations with Process Damping,” Journal of Manufacturing Science and Engineering, c. 131, s. 4, ss. 10, 2009.
- [4] O. Oral, “Çok eksenli işleme merkezleri için akıllı takım sistemi tasarımı ve kontrolü”, Doktora Tezi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Makine Mühendisliği Anabilim Dalı, Süleyman Demirel Üniversitesi, Isparta, Türkiye, 2013. [5] Y. H. Tsai, J, C. Chen, ve S. J. Lou, “An in-process surface recognition system based on neural networks in end milling cutting operations,” International Journal of Machine Tools & Manufacture, c. 39, s. 4, ss. 583-605, 1999.
- [6] S. J. Lou, ve J. C. Chen, “In-process surface roughness recognition (issrr) system in end-milling operations,” International Journal of Advanced Manufacturing Technology, c. 15, s. 3, ss. 200-209, 1999.
- [7] Y. Lee, C. Kang, H. Jeong, W. Lee ve S. Kim, “Simulation of surface roughness and profile in high speed end milling”, Journal of Material Processing Technology, c. 113, s. 3, ss. 410-415, 2001.
- [8] Y. M. Ertekin, Y. Kwon ve T. Tseng, “Identification of common sensory features for the control of CNC milling operation under varying cutting conditions,” Int. J. of Machine Tool and Manufacturing. c. 43, s. 9, ss. 897-904, 2003.
- [9] K. Fuat ve B. Öztürk. “Comparison and optimization of PVD and CVD method on surface roughness and flank wear in hard-machining of DIN 1.2738 mold steel,” Sensor Review c. 39. s. 1 ss. 24-33, 2019.
- [10] A. Jawaid, S. Sharif ve S. Koksal, “Evaluation of wear mechanisms of coated carbide tools when face milling titanium alloy,” Journal of Materials Processing Technology, c. 99, s. 3, ss. 266-274, 2005.
- [11] Mitsubishi. (2019, 02 Şubart). Materials Kobe Tolls. General Katalogue [Çevrimiçi]. Erişim: http://www.mitsubishicarbide.com/en/download/catalog_top/catalog