Merkezi Soğutma Sisteminde Kullanılan Metal İşleme Sıvılarının İnsan Sağlığına Olumsuz Etkileri
Abstract
Metal işlemede kullanılan işleme sıvılarının; yağlama, soğutma, korozyondan koruma ve talaşların çalışma yüzeyinden uzaklaştırılması gibi önemli görevleri vardır. Metal işleme sıvıları, işleme operasyonlarında yaygın olarak kullanılan bir yağ türüdür. Metal işleme sıvısı, metal işleme tezgahında mevcut tankla veya merkezi bir soğutma ve filtrasyon (Hydromation) sistemiyle sağlanmaktadır. Özellikle çok sayıda işleme tezgahı olan işletmelerde merkezi soğutma sistemi tercih edilir. Merkezi soğutma sistemlerinde her bir tezgaha işleme sıvısı, giriş-çıkış yapmaktadır. İşleme sıvısı tezgahtan çıkışı esnasında, metal talaşları, tozları vb. partikülleri, merkezi sisteme taşımaktadır. Filtrelenip soğutulan sıvı tekrardan döngüye, bir pompa yardımıyla dahil edilmektedir. Merkezi soğutma sistemlerinde insan sağlığına zararlı; bakteri, cilt tahrişi, kötü koku ve buhar yoğunluğu oluşum riski, diğer sistemlere göre daha fazladır. Bu riskleri önlemek için, uygun metal işleme sıvısı kullanımı, ek katkı maddelerinin eklenmesi, eldiven ve maske kullanımı vb. tedbirler alınması gereklidir. Bu çalışmada Hydromation merkezi soğutma sistemlerinde kullanılan metal işleme sıvısının, insan sağlığına olumsuz etkileri araştırılmış ve alınması gereken önlemlerden bahsedilmiştir.
Keywords
Metal İşleme Sıvısı, Merkezi Soğutma Sistemleri, İnsan Sağlığı
References
- Sosyal Güvenlik Kurumu, İş Kazaları ve Meslek Hastalıkları İstatistikleri Yıllığı (2011).
- Sosyal Güvenlik Kurumu, İş Kazaları ve Meslek Hastalıkları İstatistikleri Yıllığı (2012).
- M. C. Çakır, Modern talaşlı imalatın esasları, Nobel Yayıncılık, Ankara, (2006).
- E.L.H. Bastian, Metalworking lubricants, their selection, Application and maintenance (1951). O. Çakır, M. Kıyak, E. Atlan, Comprasion of Gases Applications to Wet and Dry Cuttings in Turning, Journal of Materials Processing Technology, 153, 35-42,(2004).
- J. Sharma, B. S. Sidhu, Investigation of effects of dry and near dry machining on AISI D2 steel using vegetable oil, Journal of Cleaner Production, 66 (2014) 619-623,(November 2013)
- E. Şık, Bitkisel tabanlı yağlardan metal kesme sıvısı eldesi ve karakterizasyonu, Yüksek Lisans Tezi, Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü, Gebze-Türkiye, (2009).
- C. Kommineni, Occupational Risk; Metal-Working Fluids Attack Liver and Gonads, Cancerweekly Plus, 08967385 (January, 2001).
- J.Yacher,W. Heitbring, E. Burroughs, Concenration of metalworking mists and after installation of a commercial air cleaner,Sauer-sundstrand company,ECTB218-12a,(1997)
- H. Demir, H. B. Ulaş, M. Zeyveli, Talaşlı üretimde kullanılan kesme sıvılarından istenen özellikler, 5. Uluslararası İleri Teknolojiler Sempozyumu (IATS’09), Karabük, (13-15 Mayıs 2009).
- Houghton International, Module 1first principle, (2014).