EN
TR
6 Şubat Depremleri Işığında IRAP Sisteminin Performans Değerlendirmesi: Mekânsal Tutarlılık, Uygulama ve Yönetsel Kapasite
Abstract
Bu çalışma, 6 Şubat 2023 depremlerinden etkilenen 11 ilin İl Risk Azaltma Planları’nın (IRAP) sahadaki yıkım örüntüleriyle ne ölçüde örtüştüğünü değerlendirmektedir. IRAP belgeleri, mekânsal uyum, kırmızı öncelikli eylemlerin uygulanabilirliği ve yönetsel performans kriterleri doğrultusunda analiz edilmiştir. Bulgular, planların veri güncelliği, mikro-bölgeleme yeterliliği ve uygulama izlenebilirliği açısından sınırlılıklar barındırdığını göstermektedir. Mülki idare amirlerinin kriz anındaki karar alma süreçleri, liderlik rolleri ve koordinasyon becerileri iller arasında ciddi farklılıklar göstermektedir. IRAP sisteminin Sendai Çerçevesi ile ne ölçüde örtüştüğü tematik olarak incelenmiş ve politika düzeyinde revizyon ihtiyacına işaret edilmiştir. Çalışma, planlama–uygulama uyumu ve afet yönetişimi açısından IRAP sisteminin bütüncül bir değerlendirmesini sunmaktadır.
Keywords
Supporting Institution
“Hazırlanan makalede herhangi bir kişi/kurum ileçıkar çatışması bulunmamaktadır”.
Ethical Statement
“Hazırlanan makalede etik kurul izni alınmasına gerekyoktur”.
References
- [1] UNDRR, “Sendai Framework for Disaster Risk Reduction 2015 - 2030,” 2015.
- [2] E. Artantaş and H. Gürsoy, “Depremin yıkıcı ve ekonomik etkilerini azaltmaya yönelik stratejiler ve Türkiye’nin deprem deneyimlerinden çıkarılacak dersler, Kahramanmaraş ve Gölcük depremleri örneği,” Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, vol. 17, no. 2, pp. 192–214, Apr. 2024, doi:10.25287/ohuiibf.1331580.
- [3] CB SBB, “On Birinci Kalkınma Planı (2019-2023),” Cumhurbaşkanlığı On birinci Kalkınma Planı (2019-2023). Accessed: Aug. 01, 2025. [Online]. Available: https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2022/07/On_Birinci_Kalkinma_Plani-2019-2023.pdf
- [4] M. Kadıoğlu, “Modern Entegre Afet Yönetim Sisteminin İlkeleri,” in Afet Zararlarını Azaltmanın Temel İlkeleri, 1st ed., M. Kadıoğlu and E. Özdamar, Eds., Ankara: JICA Turkiye Ofisi, 2008, ch. 1, pp. 1–34.
- [5] AFAD, “İl Afet Risk Azaltma Planı (İRAP) Hazırlama Kılavuzu,” Planlama ve Risk Azaltma Dairesi Başkanlığı. Accessed: Aug. 01, 2025. [Online]. Available: https://www.afad.gov.tr/kurumlar/afad.gov.tr/Mevzuat/Kilavuzlar/IRAP-KILAVUZ_tum_v7.pdf#page=10.11
- [6] S. Varolgüneş, “A bibliometric analysis of the 2023 Kahramanmaraş Earthquakes: trends, gaps, and policy implications,” Natural Hazards 2025 121:11, vol. 121, no. 11, pp. 12461–12485, Apr. 2025, doi: 10.1007/s11069-025-07305-0.
- [7] CB SBB, “Kahramanmaraş ve Hatay Depremleri Yeniden İmar ve Gelişme Raporu,” Ankara, 2025.
- [8] T.C. İçişleri Bakanlığı, “Bakanımız Sayın Ali Yerlikaya, 6 Şubat Depremlerine İlişkin Mesaj Yayımladı.” Accessed: Feb. 07, 2026. [Online]. Available: https://www.icisleri.gov.tr/bakanimiz-sayin-ali-yerlikaya-6-subat-depremlerine-iliskin-mesaj-yayimladi
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Infrastructure Engineering and Asset Management, Earthquake Engineering, Civil Construction Engineering, Architectural Engineering, Structural Engineering
Journal Section
Research Article
Authors
Publication Date
March 26, 2026
Submission Date
January 27, 2026
Acceptance Date
March 12, 2026
Published in Issue
Year 2026 Volume: 17 Number: 1
APA
Varolgüneş, S. (2026). 6 Şubat Depremleri Işığında IRAP Sisteminin Performans Değerlendirmesi: Mekânsal Tutarlılık, Uygulama ve Yönetsel Kapasite. Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi, 17(1). https://doi.org/10.24012/dumf.1844513
AMA
1.Varolgüneş S. 6 Şubat Depremleri Işığında IRAP Sisteminin Performans Değerlendirmesi: Mekânsal Tutarlılık, Uygulama ve Yönetsel Kapasite. DUJE. 2026;17(1). doi:10.24012/dumf.1844513
Chicago
Varolgüneş, Sadık. 2026. “6 Şubat Depremleri Işığında IRAP Sisteminin Performans Değerlendirmesi: Mekânsal Tutarlılık, Uygulama Ve Yönetsel Kapasite”. Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi 17 (1). https://doi.org/10.24012/dumf.1844513.
EndNote
Varolgüneş S (March 1, 2026) 6 Şubat Depremleri Işığında IRAP Sisteminin Performans Değerlendirmesi: Mekânsal Tutarlılık, Uygulama ve Yönetsel Kapasite. Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi 17 1
IEEE
[1]S. Varolgüneş, “6 Şubat Depremleri Işığında IRAP Sisteminin Performans Değerlendirmesi: Mekânsal Tutarlılık, Uygulama ve Yönetsel Kapasite”, DUJE, vol. 17, no. 1, Mar. 2026, doi: 10.24012/dumf.1844513.
ISNAD
Varolgüneş, Sadık. “6 Şubat Depremleri Işığında IRAP Sisteminin Performans Değerlendirmesi: Mekânsal Tutarlılık, Uygulama Ve Yönetsel Kapasite”. Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi 17/1 (March 1, 2026). https://doi.org/10.24012/dumf.1844513.
JAMA
1.Varolgüneş S. 6 Şubat Depremleri Işığında IRAP Sisteminin Performans Değerlendirmesi: Mekânsal Tutarlılık, Uygulama ve Yönetsel Kapasite. DUJE. 2026;17. doi:10.24012/dumf.1844513.
MLA
Varolgüneş, Sadık. “6 Şubat Depremleri Işığında IRAP Sisteminin Performans Değerlendirmesi: Mekânsal Tutarlılık, Uygulama Ve Yönetsel Kapasite”. Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi, vol. 17, no. 1, Mar. 2026, doi:10.24012/dumf.1844513.
Vancouver
1.Sadık Varolgüneş. 6 Şubat Depremleri Işığında IRAP Sisteminin Performans Değerlendirmesi: Mekânsal Tutarlılık, Uygulama ve Yönetsel Kapasite. DUJE. 2026 Mar. 1;17(1). doi:10.24012/dumf.1844513