Performance Evaluation of the IRAP System in the Light of the February 6 Earthquakes: Spatial Consistency, Implementation, and Administrative Capacity

Öz

This study evaluates the extent to which Provincial Disaster Risk Reduction Plans (IRAPs) of 11 provinces affected by the February 6, 2023 earthquakes align with actual damage patterns observed in the field. The IRAP documents are analyzed based on spatial consistency, the applicability of red-priority actions, and administrative performance. Findings reveal significant deficiencies in data accuracy, micro-zoning capacity, and implementation traceability. The decision-making roles, leadership, and coordination performance of provincial authorities vary substantially across provinces. The thematic alignment of the IRAP system with the Sendai Framework is also examined, indicating a need for policy-level revisions. The study offers a comprehensive evaluation of the IRAP system in terms of planning–implementation coherence and disaster governance efficiency.

Anahtar Kelimeler

• IRAP
• disaster risk reduction
• spatial analysis
• implementation performance
• Sendai Framework

6 Şubat Depremleri Işığında IRAP Sisteminin Performans Değerlendirmesi: Mekânsal Tutarlılık, Uygulama ve Yönetsel Kapasite

Öz

Bu çalışma, 6 Şubat 2023 depremlerinden etkilenen 11 ilin İl Risk Azaltma Planları’nın (IRAP) sahadaki yıkım örüntüleriyle ne ölçüde örtüştüğünü değerlendirmektedir. IRAP belgeleri, mekânsal uyum, kırmızı öncelikli eylemlerin uygulanabilirliği ve yönetsel performans kriterleri doğrultusunda analiz edilmiştir. Bulgular, planların veri güncelliği, mikro-bölgeleme yeterliliği ve uygulama izlenebilirliği açısından sınırlılıklar barındırdığını göstermektedir. Mülki idare amirlerinin kriz anındaki karar alma süreçleri, liderlik rolleri ve koordinasyon becerileri iller arasında ciddi farklılıklar göstermektedir. IRAP sisteminin Sendai Çerçevesi ile ne ölçüde örtüştüğü tematik olarak incelenmiş ve politika düzeyinde revizyon ihtiyacına işaret edilmiştir. Çalışma, planlama–uygulama uyumu ve afet yönetişimi açısından IRAP sisteminin bütüncül bir değerlendirmesini sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• IRAP
• afet risk azaltma
• mekânsal analiz
• uygulama performansı
• Sendai Çerçevesi

Destekleyen Kurum

“Hazırlanan makalede herhangi bir kişi/kurum ileçıkar çatışması bulunmamaktadır”.

Etik Beyan

“Hazırlanan makalede etik kurul izni alınmasına gerekyoktur”.

Kaynakça

1. [1] UNDRR, “Sendai Framework for Disaster Risk Reduction 2015 - 2030,” 2015.
2. [2] E. Artantaş and H. Gürsoy, “Depremin yıkıcı ve ekonomik etkilerini azaltmaya yönelik stratejiler ve Türkiye’nin deprem deneyimlerinden çıkarılacak dersler, Kahramanmaraş ve Gölcük depremleri örneği,” Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, vol. 17, no. 2, pp. 192–214, Apr. 2024, doi:10.25287/ohuiibf.1331580.
3. [3] CB SBB, “On Birinci Kalkınma Planı (2019-2023),” Cumhurbaşkanlığı On birinci Kalkınma Planı (2019-2023). Accessed: Aug. 01, 2025. [Online]. Available: https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2022/07/On_Birinci_Kalkinma_Plani-2019-2023.pdf
4. [4] M. Kadıoğlu, “Modern Entegre Afet Yönetim Sisteminin İlkeleri,” in Afet Zararlarını Azaltmanın Temel İlkeleri, 1st ed., M. Kadıoğlu and E. Özdamar, Eds., Ankara: JICA Turkiye Ofisi, 2008, ch. 1, pp. 1–34.
5. [5] AFAD, “İl Afet Risk Azaltma Planı (İRAP) Hazırlama Kılavuzu,” Planlama ve Risk Azaltma Dairesi Başkanlığı. Accessed: Aug. 01, 2025. [Online]. Available: https://www.afad.gov.tr/kurumlar/afad.gov.tr/Mevzuat/Kilavuzlar/IRAP-KILAVUZ_tum_v7.pdf#page=10.11
6. [6] S. Varolgüneş, “A bibliometric analysis of the 2023 Kahramanmaraş Earthquakes: trends, gaps, and policy implications,” Natural Hazards 2025 121:11, vol. 121, no. 11, pp. 12461–12485, Apr. 2025, doi: 10.1007/s11069-025-07305-0.
7. [7] CB SBB, “Kahramanmaraş ve Hatay Depremleri Yeniden İmar ve Gelişme Raporu,” Ankara, 2025.
8. [8] T.C. İçişleri Bakanlığı, “Bakanımız Sayın Ali Yerlikaya, 6 Şubat Depremlerine İlişkin Mesaj Yayımladı.” Accessed: Feb. 07, 2026. [Online]. Available: https://www.icisleri.gov.tr/bakanimiz-sayin-ali-yerlikaya-6-subat-depremlerine-iliskin-mesaj-yayimladi

9. [9] A. Uzun and B. Oğlakçı, “Turkey’s Earthquake History and Institution Based Earthquake Reduction Policies and Strategies,” in Earthquake risk perception, communication and mitigation strategies across Europe, 2nd ed., vol. 2, P. Farabollini, F. R. Lugeri, and S. Mugnano, Eds., Rende, Italy: Geographies of the Anthropocene, 2019, ch. 3, pp. 44–64. [Online]. Available: www.ilsileno.it/geographiesoftheanthropocene;
10. [10] A. Volterrani, “Communication-Based Prevention Strategies: A Draft Model Proposal,” in Earthquake risk perception, communication and mitigation strategies across Europe, 2nd ed., vol. 2, P. Farabollini, F. R. Lugeri, and S. Mugnano, Eds., Rende, Italy: Geographies of the Anthropocene, 2019, ch. 5, pp. 85–105. [Online]. Available: www.ilsileno.it/geographiesoftheanthropocene;
11. [11] S. Saya et al., “Build Back Better: In recovery, rehabilitation and reconstruction,” 2017. Accessed: Aug. 04, 2025. [Online]. Available: https://www.unisdr.org/files/53213_bbb.pdf
12. [12] H. Sert, M. B. Horzum, M. G. Eren, M. Pelin, and K. Ucgul, “The disaster of the century, Kahramanmaras earthquake: A qualitative study on the experiences of the earthquake victims and search and rescue teams,” International Journal of Disaster Risk Reduction, vol. 107, p. 104462, Jun. 2024, doi: 10.1016/J.IJDRR.2024.104462.
13. [13] M. Kılıç, “Kahramanmaraş Depremlerinin Etkilediği 10 İlin İl Risk Azaltma Planlarındaki Yapı Stoğu Durumlarının İncelenmesi ve Deprem Sonrası Durum ile Karşılaştırılması,” Acil Yardım ve Afet Bilimi, vol. 3, no. 2, pp. 49–56, Sep. 2023.
14. [14] S. Mavroulis, M. Mavrouli, E. Vassilakis, I. Argyropoulos, P. Carydis, and E. Lekkas, “Debris Management in Turkey Provinces Affected by the 6 February 2023 Earthquakes: Challenges during Recovery and Potential Health and Environmental Risks,” Applied Sciences (Switzerland), vol. 13, no. 15, Aug. 2023, doi: 10.3390/app13158823.
15. [15] J. Twigg, “Participation,” in Disaster risk reduction : mitigation and preparedness in development and emergency programming, 2nd ed., London, 2004, ch. 8, pp. 114–130.
16. [16] L. Ün, “Afet Yöneticisi Olarak Mülki İdare Amirleri: 6 Şubat 2023 Depremleri Örneği,” Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, no. 78, pp. 371–384, Oct. 2023, doi: 10.51290/dpusbe.1350263.
17. [17] BMO, “6 Şubat 2023 Kahramanmaraş Depremleri Raporu,” 2023.
18. [18] C. Samuel and L. K. Siebeneck, “Roles revealed: An examination of the adopted roles of emergency managers in hazard mitigation planning and strategy implementation,” International Journal of Disaster Risk Reduction, vol. 39, Oct. 2019, doi: 10.1016/j.ijdrr.2019.101145.
19. [19] J. Twigg, “Institutionalising risk reduction,” in Disaster risk reduction : mitigation and preparedness in development and emergency programming, 2nd ed., London, 2004, ch. 3, pp. 22–30.
20. [20] T. Kırmacı, “6 Şubat Deprem Raporu: Kurumlar, Usulsüzlükler ve Şeffaflık,” 2024.
21. [21] F. I. Kara and Y. Fahjan, “Yer Hareketi Tahmin Modellerinin Deprem Ön Hasar Tahmin Sistemleri’nin Performansına Etkileri: 6 Şubat Kahramanmaraş Depremi,” Turk Deprem Arastirma Dergisi, vol. 6, no. 1, pp. 123–144, Jun. 2024, doi: 10.46464/tdad.1411559.
22. [22] E. Bayrak, O. Çelebi, M. Kılıç, Ç. Özer, and A. C. Aydın, “The strong ground motion and structural response analysis of 06 February 2023 Pazarcık and Elbistan earthquakes (Mw 7.7 and 7.6): a Case study for Malatya-Türkiye, Eastern Anatolia,” Bulletin of Earthquake Engineering, vol. 23, no. 1, pp. 359–389, Jan. 2024, doi: 10.1007/S10518-024-02079-5/ŞEKİLS/26.
23. [23] S. Uğur and L. Yılmaz, “Türkiye’de Doğal Afetlerin Sosyoekonomik Açıdan Değerlendirilmesi: 6 Şubat 2023 Depremleri,” International Journal of Innovative Approaches in Social Sciences, vol. 8, no. 1, pp. 1–35, Mar. 2024, doi: 10.29329/ijiasos.2024.658.1.
24. [24] R. K. Yin, Case Study Research: Design and Methods, 4th ed., vol. 5. Thousand Oaks, CA: SAGE Publications, 2014. Accessed: Aug. 11, 2025. [Online]. Available: https://books.google.com.tr/books?hl=tr&lr=&id=FzawIAdilHkC&oi=fnd&pg=PR1&dq=Yin,+R.+K.+(2014).+Case+study+research:+Design+and+methods+&ots=l-2T-ciQ3v&sig=TXQ_9W86jTDfhSpbijmY1VuRuNQ&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false
25. [25] AFAD, “Malatya İl Risk Azaltma Planı,” Malatya, 2021.
26. [26] AFAD, “Gaziantep İl Risk Azaltma Planı,” Gaziantep, 2021.
27. [27] AFAD, “Osmaniye İl Risk Azaltma Planı,” Osmaniye, 2021.
28. [28] AFAD, “Kilis İl Risk Azaltma Planı,” Kilis, 2021.
29. [29] AFAD, “Elazığ İl Risk Azaltma Planı,” Elazığ, 2021.
30. [30] AFAD, “Adana İl Risk Azaltma Planı,” Adana, 2021.
31. [31] AFAD, “Kahramanmaraş İl Risk Azaltma Planı,” Kahramanmaraş, 2021.
32. [32] AFAD, “Diyarbakır İl Risk Azaltma Plamı,” Diyarbakır, 2021.
33. [33] AFAD, “Hatay İl Risk Azaltma Planı,” Hatay, 2021.
34. [34] AFAD, “Şanlıurfa İl Risk Azaltma Planı,” Şanlıurfa, 2021.
35. [35] AFAD, “Adıyaman İl Risk Azaltma Planı,” Adıyaman, 2021.
36. [36] hasartespit.csb.gov.tr, “Hasar Tespit.” Accessed: Nov. 17, 2023. [Online]. Available: https://hasartespit.csb.gov.tr/#!/
37. [37] E. Damcı, R. Temür, Z. Kanbir, Ç. Şekerci, and E. Öztorun Köroğlu, “Comprehensive investigation of damage due to 2023 Kahramanmaraş Earthquakes in Türkiye: Causes, consequences, and mitigation,” Journal of Building Engineering, vol. 99, Apr. 2025, doi: 10.1016/J.JOBE.2024.111420.
38. [38] J. W. Cresswell and C. N. Poth, Qualitative Inquiry and Research Design: Choosing Among Five Approaches - John W. Creswell, Cheryl N. Poth - Google Kitaplar, 4th ed. London: SAGE Publications, 2018. Accessed: Mar. 06, 2026. [Online]. Available: https://books.google.com.tr/books?hl=tr&lr=&id=DLbBDQAAQBAJ&oi=fnd&pg=PP1&dq=Creswell,+J.+W.,+%26+Poth,+C.+N.+(2018).+Qualitative+inquiry+and+research+design++Choosing+among+five+approaches+(4.+bask%C4%B1).+SAGE+Publications.&ots=-iu2a7KVUs&sig=4ED4PQ7majfkTOPWJHix-ZE-t5I&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false
39. [39] TARAP, Türkiye Afet Risk Azaltma Planı (2022-2030). 2022. Accessed: Mar. 06, 2026. [Online]. Available: https://www.afad.gov.tr/kurumlar/afad.gov.tr/e_Kutuphane/Planlar/28032022-TARAP-kitap_V6.pdf
40. [40] C. Ağın Gözükızıl and S. Tezcan, “06 Şubat 2023 Kahramanmaraş Depremlerinin Mekânsal Dağılımına Dair Parametre ve Hesaplama Tartışmaları,” Eksen Dokuz Eylül Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Dergisi, vol. 5, no. 1, pp. 36–51, Jun. 2024, doi: 10.58317/eksen.1491704.
41. [41] S. Varolgüneş, “Mapping Two Decades of Construction Risk Management: A Scientometric Study of Global Trends, Gaps, and Thematic Evolution,” Black Sea Journal of Engineering and Science, vol. 8, no. 6, pp. 1943–1956, Nov. 2025, doi: 10.34248/bsengineering.1734348.
42. [42] O. Onat, İ. B. Karaşin, B. Yön, S. Varolgüneş, M. E. Öncü, and A. Uslu, “Failure of a Code-Compliant Reinforced Concrete Building: Damage Patterns and Nonlinear Seismic Response,” Buildings 2026, Vol. 16, vol. 16, no. 5, p. 1012, Mar. 2026, doi: 10.3390/buildings16051012.
43. [43] S. Mavroulis, I. Argyropoulos, E. Vassilakis, P. Carydis, and E. Lekkas, “Earthquake Environmental Effects and Building Properties Controlling Damage Caused by the 6 February 2023 Earthquakes in East Anatolia,” Geosciences 2023, Vol. 13, Page 303, vol. 13, no. 10, p. 303, Oct. 2023, doi: 10.3390/GEOSCIENCES13100303.
44. [44] S. Varolgüneş and A. Karaşin, “AI-Driven Seismic Fragility Assessment of RC Buildings: A Localized Comparison of RVS Methods in Bingol,” Buildings 2026, Vol. 16, vol. 16, no. 3, Feb. 2026, doi: 10.3390/buildings16030683.