Research Article

Fanlı karayolu tünellerinde kavis yarıçapının karbonmonoksit dağılımları üzerindeki etkisinin sayısal incelenmesi

Volume: 17 Number: 2 July 18, 2026
TR EN

Fanlı karayolu tünellerinde kavis yarıçapının karbonmonoksit dağılımları üzerindeki etkisinin sayısal incelenmesi

Abstract

Bu çalışmada, karayolları tünellerinde biriken karbonmonoksitin fan etkisiyle dağılımları sayısal olarak incelenmiştir. Tünel içerisinde taşıtların olmadığı ve tünel girişinden 100 m ileride tünel tavanına yakın bir konuma yerleştirilmiş tek fan durumu için, 500 m uzunluğundaki iki şeritli düz bir tünel ve R=950 m ve R=1900 m yarıçap değerlerine sahip iki çemberin 500 m uzunluğundaki yay parçalarıyla oluşan iki farklı kavise sahip iki şeritli iki tünel içerisindeki üç boyutlu akış alanları zaman bağımlı olarak Standart k-ε türbülans modeli ile çözülmüştür. Tünel içerisindeki karbonmonoksit düzeylerinin çalışan fan etkisiyle zamana göre değişimlerinin incelendiği çalışmada, başlangıçtaki karbonmonoksit seviyesi 100 ppm olarak dikkate alınmıştır. Zaman adımı 1 dakika seçilerek 60 dakikalık çözümler gerçekleştirilmiştir. Ağdan bağımsız çözümler, düz tünelde 8,5 milyon ve kavisli tünellerde 16 milyon ağ yoğunluğu değerlerinde sağlanmıştır. Fan itme kuvvetinin 950 N olduğu çalışmada, fan çalışma süresinin sonunda tünel içerisindeki hız ve karbonmonoksit değerleri grafiklere yansıtılmıştır. Kavis etkisi nedeniyle, karbonmonoksit değerleri tünel kesitinin dış bükey tarafındaki sol bölgesinde düşük, iç bükey tarafındaki sağ bölgesinde büyük olmaktadır. Tünel hacmi içerisinde karbonmonoksit seviyelerindeki azalmada kavis yarıçapındaki değişim etkili olmamaktadır. Sayısal çalışmada kullanılan Standart k-ε modeli ile elde edilen sonuçlar deneysel verilerle iyi bir uyum göstermektedir.

Keywords

References

  1. [1] T.H. Greiner and C.V. Schwab. “Carbon monoxide exposure from a vehicle in a garage”. Thermal Envelopes VII, Indoor Air Quality And Sustainability, Atlanta, USA, 6-10 December 1998.
  2. [2] A. Chaloulakou, A. Duci and N. Spyrellis. “Exposure to carbon monoxide ın enclosed multi-level parking garages ın the central athens urban area”. Indoor and Built Environment, 11(4), 191-201, 2002.
  3. [3] A. Kristensson, C. Johansson, R. Westerholm, E. Swietlicki, L. Gidhagen, U. Wideqvist and V. Vesely, “Real-world traffic emission factors of gases and particles measured in a road tunnel in Stockholm, Sweden”. Atmospheric Environment, 38(5), 657-673, 2004.
  4. [4] Q. Li, C. Chen, H. Yuan, L. Wang, S. Xu and Y. Li. “Prediction of pollutant concentration and ventilation control in urban bifurcate tunnel, China”. Tunnelling and Underground Space Technology, 82, 406-415, 2018.
  5. [5] J. Villanueva and D. Chen, “Measurement of carbon monoxide concentration levels within an underground parking lot throughout the day”. BCIT Environmental Public Health Journal, 1-14, 2020.
  6. [6] N.Z. Al-Mutairi, T. Almutairi and H.B. Matar, “Concentration of carbon monoxide in an enclosed parking garage”. American Journal Of Engineering And Applied Sciences, 13(3), 402-408, 2020.
  7. [7] A. Zamorategui-Molina, N.L. Gutiérrez-Ortega, J.C. Baltazar-Vera, J. Del Ángel-Soto and D. Tirado-Torres, “Carbon monoxide and particulate matter concentrations inside the road tunnels of Guanajuato City, Mexico”. Aerosol and Air Quality Research, 21(10), 210039 ,2021.
  8. [8] S. De Vito, A. Del Giudice, G. D’Elia, E. Esposito, G. Fattoruso, S. Ferlito and G. Di Francia, “Correlating air pollution concentrations and vehicular emissions in an ıtalian roadway tunnel by means of low cost sensors”. Atmosphere, 14(4), 679, 2023.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Mechanical Engineering (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

July 18, 2026

Submission Date

January 23, 2026

Acceptance Date

March 30, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 17 Number: 2

APA
Sönmez, K., & Özmen, Y. (2026). Fanlı karayolu tünellerinde kavis yarıçapının karbonmonoksit dağılımları üzerindeki etkisinin sayısal incelenmesi. Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi, 17(2). https://doi.org/10.24012/dumf.1870053
AMA
1.Sönmez K, Özmen Y. Fanlı karayolu tünellerinde kavis yarıçapının karbonmonoksit dağılımları üzerindeki etkisinin sayısal incelenmesi. DUJE. 2026;17(2). doi:10.24012/dumf.1870053
Chicago
Sönmez, Kerim, and Yücel Özmen. 2026. “Fanlı Karayolu Tünellerinde Kavis Yarıçapının Karbonmonoksit Dağılımları üzerindeki Etkisinin Sayısal Incelenmesi”. Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi 17 (2). https://doi.org/10.24012/dumf.1870053.
EndNote
Sönmez K, Özmen Y (July 1, 2026) Fanlı karayolu tünellerinde kavis yarıçapının karbonmonoksit dağılımları üzerindeki etkisinin sayısal incelenmesi. Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi 17 2
IEEE
[1]K. Sönmez and Y. Özmen, “Fanlı karayolu tünellerinde kavis yarıçapının karbonmonoksit dağılımları üzerindeki etkisinin sayısal incelenmesi”, DUJE, vol. 17, no. 2, July 2026, doi: 10.24012/dumf.1870053.
ISNAD
Sönmez, Kerim - Özmen, Yücel. “Fanlı Karayolu Tünellerinde Kavis Yarıçapının Karbonmonoksit Dağılımları üzerindeki Etkisinin Sayısal Incelenmesi”. Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi 17/2 (July 1, 2026). https://doi.org/10.24012/dumf.1870053.
JAMA
1.Sönmez K, Özmen Y. Fanlı karayolu tünellerinde kavis yarıçapının karbonmonoksit dağılımları üzerindeki etkisinin sayısal incelenmesi. DUJE. 2026;17. doi:10.24012/dumf.1870053.
MLA
Sönmez, Kerim, and Yücel Özmen. “Fanlı Karayolu Tünellerinde Kavis Yarıçapının Karbonmonoksit Dağılımları üzerindeki Etkisinin Sayısal Incelenmesi”. Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi, vol. 17, no. 2, July 2026, doi:10.24012/dumf.1870053.
Vancouver
1.Kerim Sönmez, Yücel Özmen. Fanlı karayolu tünellerinde kavis yarıçapının karbonmonoksit dağılımları üzerindeki etkisinin sayısal incelenmesi. DUJE. 2026 Jul. 1;17(2). doi:10.24012/dumf.1870053