Araştırma Makalesi

Fanlı karayolu tünellerinde kavis yarıçapının karbonmonoksit dağılımları üzerindeki etkisinin sayısal incelenmesi

Cilt: 17 Sayı: 2 18 Temmuz 2026
PDF İndir
TR EN

Fanlı karayolu tünellerinde kavis yarıçapının karbonmonoksit dağılımları üzerindeki etkisinin sayısal incelenmesi

Öz

Bu çalışmada, karayolları tünellerinde biriken karbonmonoksitin fan etkisiyle dağılımları sayısal olarak incelenmiştir. Tünel içerisinde taşıtların olmadığı ve tünel girişinden 100 m ileride tünel tavanına yakın bir konuma yerleştirilmiş tek fan durumu için, 500 m uzunluğundaki iki şeritli düz bir tünel ve R=950 m ve R=1900 m yarıçap değerlerine sahip iki çemberin 500 m uzunluğundaki yay parçalarıyla oluşan iki farklı kavise sahip iki şeritli iki tünel içerisindeki üç boyutlu akış alanları zaman bağımlı olarak Standart k-ε türbülans modeli ile çözülmüştür. Tünel içerisindeki karbonmonoksit düzeylerinin çalışan fan etkisiyle zamana göre değişimlerinin incelendiği çalışmada, başlangıçtaki karbonmonoksit seviyesi 100 ppm olarak dikkate alınmıştır. Zaman adımı 1 dakika seçilerek 60 dakikalık çözümler gerçekleştirilmiştir. Ağdan bağımsız çözümler, düz tünelde 8,5 milyon ve kavisli tünellerde 16 milyon ağ yoğunluğu değerlerinde sağlanmıştır. Fan itme kuvvetinin 950 N olduğu çalışmada, fan çalışma süresinin sonunda tünel içerisindeki hız ve karbonmonoksit değerleri grafiklere yansıtılmıştır. Kavis etkisi nedeniyle, karbonmonoksit değerleri tünel kesitinin dış bükey tarafındaki sol bölgesinde düşük, iç bükey tarafındaki sağ bölgesinde büyük olmaktadır. Tünel hacmi içerisinde karbonmonoksit seviyelerindeki azalmada kavis yarıçapındaki değişim etkili olmamaktadır. Sayısal çalışmada kullanılan Standart k-ε modeli ile elde edilen sonuçlar deneysel verilerle iyi bir uyum göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. [1] T.H. Greiner and C.V. Schwab. “Carbon monoxide exposure from a vehicle in a garage”. Thermal Envelopes VII, Indoor Air Quality And Sustainability, Atlanta, USA, 6-10 December 1998.
  2. [2] A. Chaloulakou, A. Duci and N. Spyrellis. “Exposure to carbon monoxide ın enclosed multi-level parking garages ın the central athens urban area”. Indoor and Built Environment, 11(4), 191-201, 2002.
  3. [3] A. Kristensson, C. Johansson, R. Westerholm, E. Swietlicki, L. Gidhagen, U. Wideqvist and V. Vesely, “Real-world traffic emission factors of gases and particles measured in a road tunnel in Stockholm, Sweden”. Atmospheric Environment, 38(5), 657-673, 2004.
  4. [4] Q. Li, C. Chen, H. Yuan, L. Wang, S. Xu and Y. Li. “Prediction of pollutant concentration and ventilation control in urban bifurcate tunnel, China”. Tunnelling and Underground Space Technology, 82, 406-415, 2018.
  5. [5] J. Villanueva and D. Chen, “Measurement of carbon monoxide concentration levels within an underground parking lot throughout the day”. BCIT Environmental Public Health Journal, 1-14, 2020.
  6. [6] N.Z. Al-Mutairi, T. Almutairi and H.B. Matar, “Concentration of carbon monoxide in an enclosed parking garage”. American Journal Of Engineering And Applied Sciences, 13(3), 402-408, 2020.
  7. [7] A. Zamorategui-Molina, N.L. Gutiérrez-Ortega, J.C. Baltazar-Vera, J. Del Ángel-Soto and D. Tirado-Torres, “Carbon monoxide and particulate matter concentrations inside the road tunnels of Guanajuato City, Mexico”. Aerosol and Air Quality Research, 21(10), 210039 ,2021.
  8. [8] S. De Vito, A. Del Giudice, G. D’Elia, E. Esposito, G. Fattoruso, S. Ferlito and G. Di Francia, “Correlating air pollution concentrations and vehicular emissions in an ıtalian roadway tunnel by means of low cost sensors”. Atmosphere, 14(4), 679, 2023.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Makine Mühendisliği (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

18 Temmuz 2026

Gönderilme Tarihi

23 Ocak 2026

Kabul Tarihi

30 Mart 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 17 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Sönmez, K., & Özmen, Y. (2026). Fanlı karayolu tünellerinde kavis yarıçapının karbonmonoksit dağılımları üzerindeki etkisinin sayısal incelenmesi. Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi, 17(2). https://doi.org/10.24012/dumf.1870053
AMA
1.Sönmez K, Özmen Y. Fanlı karayolu tünellerinde kavis yarıçapının karbonmonoksit dağılımları üzerindeki etkisinin sayısal incelenmesi. DÜMF MD. 2026;17(2). doi:10.24012/dumf.1870053
Chicago
Sönmez, Kerim, ve Yücel Özmen. 2026. “Fanlı karayolu tünellerinde kavis yarıçapının karbonmonoksit dağılımları üzerindeki etkisinin sayısal incelenmesi”. Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi 17 (2). https://doi.org/10.24012/dumf.1870053.
EndNote
Sönmez K, Özmen Y (01 Temmuz 2026) Fanlı karayolu tünellerinde kavis yarıçapının karbonmonoksit dağılımları üzerindeki etkisinin sayısal incelenmesi. Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi 17 2
IEEE
[1]K. Sönmez ve Y. Özmen, “Fanlı karayolu tünellerinde kavis yarıçapının karbonmonoksit dağılımları üzerindeki etkisinin sayısal incelenmesi”, DÜMF MD, c. 17, sy 2, Tem. 2026, doi: 10.24012/dumf.1870053.
ISNAD
Sönmez, Kerim - Özmen, Yücel. “Fanlı karayolu tünellerinde kavis yarıçapının karbonmonoksit dağılımları üzerindeki etkisinin sayısal incelenmesi”. Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi 17/2 (01 Temmuz 2026). https://doi.org/10.24012/dumf.1870053.
JAMA
1.Sönmez K, Özmen Y. Fanlı karayolu tünellerinde kavis yarıçapının karbonmonoksit dağılımları üzerindeki etkisinin sayısal incelenmesi. DÜMF MD. 2026;17. doi:10.24012/dumf.1870053.
MLA
Sönmez, Kerim, ve Yücel Özmen. “Fanlı karayolu tünellerinde kavis yarıçapının karbonmonoksit dağılımları üzerindeki etkisinin sayısal incelenmesi”. Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi, c. 17, sy 2, Temmuz 2026, doi:10.24012/dumf.1870053.
Vancouver
1.Kerim Sönmez, Yücel Özmen. Fanlı karayolu tünellerinde kavis yarıçapının karbonmonoksit dağılımları üzerindeki etkisinin sayısal incelenmesi. DÜMF MD. 01 Temmuz 2026;17(2). doi:10.24012/dumf.1870053
DUJE tarafından yayınlanan tüm makaleler, Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır. Bu, orijinal eser ve kaynağın uygun şekilde belirtilmesi koşuluyla, herkesin eseri kopyalamasına, yeniden dağıtmasına, yeniden düzenlemesine, iletmesine ve uyarlamasına izin verir. 24456