Research Article

Zaman Gecikmeli Çeyrek Taşıt Süspansiyon Sistemi için Luenberger Gözleyicili PI+LQR Kontrolcü Tasarımı

Volume: 17 Number: 3 October 17, 2026
EN TR

Zaman Gecikmeli Çeyrek Taşıt Süspansiyon Sistemi için Luenberger Gözleyicili PI+LQR Kontrolcü Tasarımı

Abstract

Bu çalışmada, zaman gecikmesi içeren çeyrek taşıt pasif süspansiyon sistemi için Luenberger gözleyici tabanlı hibrit PI+LQR kontrolcü tasarımı ele alınmaktadır. Çalışmanın temel amacı, sürüş konforu ve yol tutuş performansını iyileştirirken sistem kararlılığını koruyan etkili bir kontrol yapısı geliştirmektir. Öncelikle, sistemin durum uzayı modeli elde edilmiş ve optimal kontrol için Lineer Kuadratik Regülatör (LQR) tasarlanmıştır. Daha sonra, kalıcı durum hatasını azaltmak amacıyla kontrol yapısına PI kontrolcü entegre edilerek sistemin kalıcı durum hatası azaltılmıştır. Ölçülemeyen durum değişkenlerinin tahmini için Luenberger gözleyici tasarlanmış ve kontrol yapısına dahil edilmiştir. Ayrıca, sensör ve aktüatör kaynaklı zaman gecikmesi modele doğrudan dahil edilmiştir. MATLAB/Simulink ortamında gerçekleştirilen benzetim sonuçlarına göre, önerilen kontrol yapısı pasif süspansiyon sistemine kıyasla maksimum gövde yer değiştirmesini önemli ölçüde azaltmış ve sistemin performansını iyileştirmiştir. Elde edilen sonuçlar, önerilen yöntemin zaman gecikmeli sistemlerde etkin ve kararlı bir kontrol performans sunduğunu göstermektedir.

Keywords

Supporting Institution

Adıyaman Üniversitesi/ Mühendislik Fakültesi

Ethical Statement

Bu çalışmanın hazırlanma sürecinde bilimsel araştırma ve yayın etiği ilkelerine bağlı kalınmıştır. Çalışmada kullanılan bilgi, belge, veri ve görseller ilgili akademik kurallar çerçevesinde kaynak gösterilerek kullanılmıştır. Araştırma sürecinde intihal, veri tahrifatı, sahtecilik ve benzeri etik ihlallerden kaçınılmış olup çalışmanın özgün olduğu beyan edilmektedir.

Thanks

Bu çalışmanın gerçekleştirilmesi sürecinde bilgi, deneyim ve değerli katkılarıyla destek veren danışman hocama teşekkürlerimi sunarım. Ayrıca çalışma süresince desteklerini esirgemeyen aileme ve arkadaşlarıma teşekkür ederim. Araştırmanın yürütülmesinde katkı sağlayan tüm kişi ve kurumlara şükranlarımı sunarım.

References

  1. [1] Ulukapı, M. (2005). Aktif ve yarı aktif süspansiyon sistemlerinin simülasyon ortamında incelenmesi
  2. [2] Altun, Y. (2017). Çeyrek taşıt aktif süspansiyon sistemi için LQR ve LQI denetleyicilerinin karşılaştırılması. Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Part C: Tasarım ve Teknoloji, 5(3), 61-70.
  3. [3] Okuturlar, H., & Tınkır, M. (2021). Araç süspansiyon sisteminin nümerik ve deneysel dinamik analizi. Konya Journal of Engineering Sciences, 9(1), 85-105.
  4. [4] Onat, C., Sahin, M. Ve Yaman, Y. (2013). Optimal control of a smart beam by using a Luenberger observer. ICEAF III, 3rd International Conference of Engineering Against Failure (s. 28).
  5. [5] Onat, C., Yüksek, İ., & Sivrioğlu, S. (2006). Bir Aktif Süspansiyon Sistemi İçin H∞ Kontrol Temeline Dayalı Doğrusal Olmayan Kontrolcü Tasarımı. Mühendis ve Makine, 47(552), 36-43.
  6. [6] Arpacı, H. (2018). Yapay sinir ağları ile kesir dereceli PID denetleyici katsayılarının ayarlanması. Adıyaman Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 5(9), 156-173.
  7. [7] Arpacı, H., Özgüven, Ö. F., & Can, M. S. (2018). Otomatik Ayarlamalı Sinir Hücresi ile Adaptif Kesir Dereceli PID Kontrolör Tasarımı. Journal of New Results in Engineering and Natural Sciences, (8), 100-118.
  8. [8] Sever, M., Şendur, H. S., & Arslan, M. S. (2019). Biodinamik sürücü modeli içeren bir taşıt süspansiyon sisteminin durum türevi geri beslemeli LQR ile aktif titreşim kontrolü. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 34(3), 1573-1584.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Dynamics, Vibration and Vibration Control, Numerical Methods in Mechanical Engineering, Numerical Modelling and Mechanical Characterisation

Journal Section

Research Article

Publication Date

October 17, 2026

Submission Date

June 11, 2026

Acceptance Date

July 27, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 17 Number: 3

APA
Maraş, M. F., & Onat, C. (2026). Zaman Gecikmeli Çeyrek Taşıt Süspansiyon Sistemi için Luenberger Gözleyicili PI+LQR Kontrolcü Tasarımı. Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi, 17(3). https://doi.org/10.24012/dumf.1969250
AMA
1.Maraş MF, Onat C. Zaman Gecikmeli Çeyrek Taşıt Süspansiyon Sistemi için Luenberger Gözleyicili PI+LQR Kontrolcü Tasarımı. DUJE. 2026;17(3). doi:10.24012/dumf.1969250
Chicago
Maraş, Muhammed Furkan, and Cem Onat. 2026. “Zaman Gecikmeli Çeyrek Taşıt Süspansiyon Sistemi Için Luenberger Gözleyicili PI+LQR Kontrolcü Tasarımı”. Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi 17 (3). https://doi.org/10.24012/dumf.1969250.
EndNote
Maraş MF, Onat C (October 1, 2026) Zaman Gecikmeli Çeyrek Taşıt Süspansiyon Sistemi için Luenberger Gözleyicili PI+LQR Kontrolcü Tasarımı. Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi 17 3
IEEE
[1]M. F. Maraş and C. Onat, “Zaman Gecikmeli Çeyrek Taşıt Süspansiyon Sistemi için Luenberger Gözleyicili PI+LQR Kontrolcü Tasarımı”, DUJE, vol. 17, no. 3, Oct. 2026, doi: 10.24012/dumf.1969250.
ISNAD
Maraş, Muhammed Furkan - Onat, Cem. “Zaman Gecikmeli Çeyrek Taşıt Süspansiyon Sistemi Için Luenberger Gözleyicili PI+LQR Kontrolcü Tasarımı”. Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi 17/3 (October 1, 2026). https://doi.org/10.24012/dumf.1969250.
JAMA
1.Maraş MF, Onat C. Zaman Gecikmeli Çeyrek Taşıt Süspansiyon Sistemi için Luenberger Gözleyicili PI+LQR Kontrolcü Tasarımı. DUJE. 2026;17. doi:10.24012/dumf.1969250.
MLA
Maraş, Muhammed Furkan, and Cem Onat. “Zaman Gecikmeli Çeyrek Taşıt Süspansiyon Sistemi Için Luenberger Gözleyicili PI+LQR Kontrolcü Tasarımı”. Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi, vol. 17, no. 3, Oct. 2026, doi:10.24012/dumf.1969250.
Vancouver
1.Muhammed Furkan Maraş, Cem Onat. Zaman Gecikmeli Çeyrek Taşıt Süspansiyon Sistemi için Luenberger Gözleyicili PI+LQR Kontrolcü Tasarımı. DUJE. 2026 Oct. 1;17(3). doi:10.24012/dumf.1969250