Review

Gıda Kaynaklı “Büyük Altı” Tehlikesi

Volume: 18 Number: 1 June 30, 2025
EN TR

Gıda Kaynaklı “Büyük Altı” Tehlikesi

Abstract

Gıda kaynaklı hastalıklar, ciddi sağlık problemlerine ve önemli ekonomik kayıplara yol açabilen, enfeksiyöz ya da toksik karakterli hastalıklardır. Bu hastalıklar, dünya çapında yıllık 600 milyon hastalığa ve 420.000 ölüme sebep olmaktadır. Gıda kaynaklı hastalıkların çoğunluğunu, mikroorganizmalar ile bunların ürettiği toksinler oluşturmaktadır. En önemli gıda kaynaklı enfeksiyon etkenlerinden biri Escherichia coli (E. coli)’dir. E. coli suşları, sebep oldukları hastalıklara, virulans faktörlerine, hastalarda oluşturdukları klinik semptomlara, bağırsak mukozası ile olan etkileşimlerine, epidemiyolojilerine ve serotiplerine göre sınıflandırılarak altı grupta toplanır. Son yıllarda bu serotiplerden halk sağlığı için önemli bir tehdit olarak görülen, shiga toksin üreten E. coli (STEC) literatürde ön plana çıkmıştır. E. coli O157, dünya üzerinde başta küçük çocuklar olmak üzere tüm yaş gruplarındaki bireyleri etkileyerek, önemli sağlık problemlerine sebep olan, en fazla bilinen STEC serotipiydi. Fakat son yıllarda E. coli’nin neden olduğu ciddi enfeksiyon tablolarından diğer serogrupların da izole edilmesi ciddi endişelere yol açmıştır. Bunun üzerine ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), “Büyük Altılı (Big Six)’’ olarak bilinen, gıdalarda bulunan ve O157 dışı altı serogrup E. coli (O26, O45, O103, O111, O121 ve O145) tanımlamıştır. Bu serogruplardan kaynaklanan salgınlar ABD Hastalık Kontrol ve Korunma Merkezleri (CDC) ve Avrupa Gıda Güvenliği Kurumu (EFSA)’nun raporlar yayınlamasına sebep olmuştur. Bu derlemede, günümüzde sıklıkla karşılaşılan ve önemli halk sağlığı problemlerine sebep olan Büyük Altılı (Big Six) E. coli serogruplarının önemi ele alınmıştır.

Keywords

References

  1. WHO (World Health Organization) (2015). World Health Day 2015: From Farm to Plate, Make Food Safe. https://www.who.int/news/item/02-04-2015-world-health-day-2015-from-farm-to-plate-make-food-safe. Erişim tarihi: 29.11.2024
  2. WHO (World Health Organization) (2022). Food Safety. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/food-safety. Erişim tarihi: 29.11.2024
  3. WHO (World Health Organization) (2018). E. coli. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/e-coli. Erişim tarihi: 29.11.2024
  4. Jung J, Bir C, Widmar NO, Sayal P (2021). Initial reports of foodborne illness drive more public attention than do food recall announcements. J Food Prot., 84(7): 1150-1159. https://doi.org/10.4315/JFP-20-383
  5. Sharif MK, Javed K, Nasir A (2018). Foodborne Diseases. Academic Press
  6. Sağlam D, Şeker E (2016). Gıda kaynaklı bakteriyel patojenler. Kocatepe Vet J., 9(2): 105-113.
  7. Assefa A, Bihon, A (2018). A systematic review and meta-analysis of prevalence of Escherichia coli in foods of animal origin in Ethiopia. Heliyon, 4(8): Article e00716. https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2018.e00716
  8. Erol İ. (2007). Gıda Hijyeni ve Mikrobiyolojisi. Pozitif Matbaacılık, Ankara.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Veterinary Food Hygiene and Technology

Journal Section

Review

Publication Date

June 30, 2025

Submission Date

June 3, 2024

Acceptance Date

April 15, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 18 Number: 1

APA
Him, T., Topçuoğlu, S., & Muratoğlu, K. (2025). Gıda Kaynaklı “Büyük Altı” Tehlikesi. Dicle Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, 18(1), 79-85. https://doi.org/10.47027/duvetfd.1489397
AMA
1.Him T, Topçuoğlu S, Muratoğlu K. Gıda Kaynaklı “Büyük Altı” Tehlikesi. Dicle Üniv Vet Fak Derg. 2025;18(1):79-85. doi:10.47027/duvetfd.1489397
Chicago
Him, Tahacan, Samet Topçuoğlu, and Karlo Muratoğlu. 2025. “Gıda Kaynaklı ‘Büyük Altı’ Tehlikesi”. Dicle Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi 18 (1): 79-85. https://doi.org/10.47027/duvetfd.1489397.
EndNote
Him T, Topçuoğlu S, Muratoğlu K (June 1, 2025) Gıda Kaynaklı “Büyük Altı” Tehlikesi. Dicle Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi 18 1 79–85.
IEEE
[1]T. Him, S. Topçuoğlu, and K. Muratoğlu, “Gıda Kaynaklı ‘Büyük Altı’ Tehlikesi”, Dicle Üniv Vet Fak Derg, vol. 18, no. 1, pp. 79–85, June 2025, doi: 10.47027/duvetfd.1489397.
ISNAD
Him, Tahacan - Topçuoğlu, Samet - Muratoğlu, Karlo. “Gıda Kaynaklı ‘Büyük Altı’ Tehlikesi”. Dicle Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi 18/1 (June 1, 2025): 79-85. https://doi.org/10.47027/duvetfd.1489397.
JAMA
1.Him T, Topçuoğlu S, Muratoğlu K. Gıda Kaynaklı “Büyük Altı” Tehlikesi. Dicle Üniv Vet Fak Derg. 2025;18:79–85.
MLA
Him, Tahacan, et al. “Gıda Kaynaklı ‘Büyük Altı’ Tehlikesi”. Dicle Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, vol. 18, no. 1, June 2025, pp. 79-85, doi:10.47027/duvetfd.1489397.
Vancouver
1.Tahacan Him, Samet Topçuoğlu, Karlo Muratoğlu. Gıda Kaynaklı “Büyük Altı” Tehlikesi. Dicle Üniv Vet Fak Derg. 2025 Jun. 1;18(1):79-85. doi:10.47027/duvetfd.1489397