Year 2019, Volume 7 , Issue 3, Pages 1549 - 1563 2019-12-26

DISINFORMATION ON SOCIAL MEDIA AND PRACTICES OF FACT-CHECKING PLATFORMS
SOSYAL MEDYADA DEZENFORMASYON VE HABER DOĞRULAMA PLATFORMLARININ PRATİKLERİ

Mehmet Fatih ÇÖMLEKÇİ [1]


The new communication technologies have had a transformative impact on the society and communication environment in the 21st century. With the integration of the Internet and social media into everyday life, the practices of communication and journalism have also changed. Although the Internet brought easy access to information, rapid circulation of news and the network structure which brings people together easily; circulation of fake news via social media networks emerged as a problem which endangers the democratic public opinion formation process. Fact-checking platforms, which operate in digital media, have started to play an important role concerning the fight against this fake news issue. In this framework, the two fact-checking websites, “Teyit.org" ve "Snopes.com" have been chosen as case studies. First of all, the features of these platforms have been put forward, the fact-checking methods they use have been examined and via content analysis, which issues they prioritize in fact-checking processes has been revealed. In addition to that, the limitations of fact-checking services were discussed in the study. Also, it has been underlined that individual awareness against fake news and raising digital media literacy levels are equally important in addressing this issue. 

Yeni iletişim teknolojilerinin 21. yüzyılla birlikte toplumsal hayat ve iletişim ortamı üzerinde dönüştürücü etkileri olmuştur. İnternet ve sosyal medyanın gündelik hayatlara git gide daha fazla entegre olmasıyla birlikte iletişim ve habercilik anlayışlarında da değişimler yaşanmıştır. İnternet’in sağladığı, bilgiye kolay ulaşım, haberlerin hızlı şekilde dolaşımı ve insanları ağlar üzerinde buluşturma gibi faydalarla birlikte; özellikle sosyal medya üzerinden dolaşıma giren “sahte haberlerin” kamuoyunun objektif/doğru haberler aracılığıyla oluşması idealini olumsuz şekilde etkilemektedir. Dijital ortamda faaliyet gösteren haber doğrulama platformları bu sahte haberlerle mücadelede önemli rol oynamaya başlamıştır. Bu çerçevede çalışmada, Türkiye ve dünyadan iki haber doğrulama platformu "Teyit.org” ve "Snopes.com" örnek vaka olarak seçilmiştir. Öncelikle bu platformların özellikleri ortaya koyulmuş, kullandıkları haber doğrulama yöntemleri incelenmiş ve içerik analiziyle bu platformların haber doğrulama süreçlerinde hangi konulara öncelik verdikleri belirlenmiştir. Ayrıca araştırmada, haber doğrulama amacıyla kurulan sivil toplum girişimlerinin sınırlılıkları tartışmaya açılmış ve bunların tek başına yeterli olmayacağı, bireylerin bilinçlenmesi ve dijital medya okuryazarlığı seviyelerinin arttırılmasının da aynı derecede önemli olduğunun altı çizilmiştir. 

  • ALLCOTT, Hunt; GENTZKOW, Matthew (2017) “Social media and fake news in the 2016 election” Journal of Economic Perspectives, Sayı: 31(2), s. 211-36.
  • BASTOS, Marco T.; MERCEA, Dan (2017) “The Brexit botnet and user-generated hyperpartisan news” Social Science Computer Review, Sayı: 37(1), s. 38-54.
  • BENNETT, W. Lance; ve LIVINGSTON, Steven (2018) “The disinformation order: Disruptive communication and the decline of democratic institutions”, European Journal of Communication, Sayı: 33(2), s. 122-139.
  • EDELMAN. (2019). Edelman Trust Barometer: Global Report. https://www.edelman.com/sites/g/files/aatuss191/files/2019-03/2019_Edelman_Trust_Barometer_Global_Report.pdf?utm_source=website&utm_medium=global_report&utm_campaign=downloads Erişim Tarihi: 01.03.2019
  • FERRARA, Emilio (2017) “Disinformation and social bot operations in the run up to the 2017 French presidential election”, First Monday, Sayı: 22(8), s. 1-33.
  • GAMSON, William A. (2004) “Bystanders, public opinion, and the media”, D.A. Snow, S.A. Soule, H. Kriesi (Ed.) The Blackwell companion to social movements, (ss. 242-261). UK: Blackwell Publishing.
  • KAVAKLI, Nurhan (2019) “Üniversite Öğrencileri Arasında İnternet Teyit/Doğrulama Platformlarının Kullanımı” Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, Sayı: 18(69), s. 398-411.
  • MARWICK, Alice ve LEWIS, Rebecca (2017) Media manipulation and disinformation online. New York: Data & Society Research Institute.
  • MCCOMBS, Maxwell (2018) Setting the agenda: Mass media and public opinion. UK: John Wiley & Sons.
  • MCINTYRE, Lee (2018). Post-truth. MIT Press.
  • NEWMAN Nick; FLETCHER Richard; KALOGEROPOULOS Antonis, NIELSEN Rasmus Kleis (2019) Reuters Institute Digital News Report. Reuters Institute for the Study of Journalism. https://reutersinstitute.politics.ox.ac.uk/sites/default/files/2019-06/DNR_2019_FINAL_0.pdf Erişim Tarihi 16.06.2019
  • SNOPES.COM. (2019) https://snopes.com Erişim Tarihi: 01.03.2019
  • SONDERMAN, Jeff (2012) “Most Journalists Now Get Story Ideas from Social Media Sources, Survey Says,” Poynter, Erişim Tarihi: 01.03.2019 http://www.poynter.org/2012/most-journalists-now-get-story-ideas-from-social-media-sources-survey-says/178070/.
  • TEYIT.ORG. (2019) https://teyit.org/metodoloji-ve-ilkeler/ Erişim Tarihi: 01.03.2019
  • TWITTER (2019) https://twitter.com/teyitorg/status/1090583465291120641 Erişim Tarihi: 01.03.2019
Primary Language tr
Subjects Social
Published Date Özel Sayı 2019
Journal Section Articles
Authors

Orcid: 0000-0002-4811-5558
Author: Mehmet Fatih ÇÖMLEKÇİ (Primary Author)
Institution: KIRKLARELİ ÜNİVERSİTESİ
Country: Turkey


Dates

Publication Date : December 26, 2019

Bibtex @research article { e-gifder583825, journal = {Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi}, issn = {2146-3301}, eissn = {2146-3301}, address = {}, publisher = {Gumushane University}, year = {2019}, volume = {7}, pages = {1549 - 1563}, doi = {10.19145/e-gifder.583825}, title = {SOSYAL MEDYADA DEZENFORMASYON VE HABER DOĞRULAMA PLATFORMLARININ PRATİKLERİ}, key = {cite}, author = {ÇÖMLEKÇİ, Mehmet Fatih} }
APA ÇÖMLEKÇİ, M . (2019). SOSYAL MEDYADA DEZENFORMASYON VE HABER DOĞRULAMA PLATFORMLARININ PRATİKLERİ. Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi , 7 (3) , 1549-1563 . DOI: 10.19145/e-gifder.583825
MLA ÇÖMLEKÇİ, M . "SOSYAL MEDYADA DEZENFORMASYON VE HABER DOĞRULAMA PLATFORMLARININ PRATİKLERİ". Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi 7 (2019 ): 1549-1563 <https://dergipark.org.tr/en/pub/e-gifder/issue/51145/583825>
Chicago ÇÖMLEKÇİ, M . "SOSYAL MEDYADA DEZENFORMASYON VE HABER DOĞRULAMA PLATFORMLARININ PRATİKLERİ". Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi 7 (2019 ): 1549-1563
RIS TY - JOUR T1 - SOSYAL MEDYADA DEZENFORMASYON VE HABER DOĞRULAMA PLATFORMLARININ PRATİKLERİ AU - Mehmet Fatih ÇÖMLEKÇİ Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - doi: 10.19145/e-gifder.583825 DO - 10.19145/e-gifder.583825 T2 - Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 1549 EP - 1563 VL - 7 IS - 3 SN - 2146-3301-2146-3301 M3 - doi: 10.19145/e-gifder.583825 UR - https://doi.org/10.19145/e-gifder.583825 Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi SOSYAL MEDYADA DEZENFORMASYON VE HABER DOĞRULAMA PLATFORMLARININ PRATİKLERİ %A Mehmet Fatih ÇÖMLEKÇİ %T SOSYAL MEDYADA DEZENFORMASYON VE HABER DOĞRULAMA PLATFORMLARININ PRATİKLERİ %D 2019 %J Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi %P 2146-3301-2146-3301 %V 7 %N 3 %R doi: 10.19145/e-gifder.583825 %U 10.19145/e-gifder.583825
ISNAD ÇÖMLEKÇİ, Mehmet Fatih . "SOSYAL MEDYADA DEZENFORMASYON VE HABER DOĞRULAMA PLATFORMLARININ PRATİKLERİ". Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi 7 / 3 (December 2019): 1549-1563 . https://doi.org/10.19145/e-gifder.583825
AMA ÇÖMLEKÇİ M . SOSYAL MEDYADA DEZENFORMASYON VE HABER DOĞRULAMA PLATFORMLARININ PRATİKLERİ. e-gifder. 2019; 7(3): 1549-1563.
Vancouver ÇÖMLEKÇİ M . SOSYAL MEDYADA DEZENFORMASYON VE HABER DOĞRULAMA PLATFORMLARININ PRATİKLERİ. Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi. 2019; 7(3): 1563-1549.