TÜRK EĞİTİM SİSTEMİNDE ÖĞRETMENLERİN HİZMET İÇİ MESLEKİ GELİŞİMLERİNE YÖNELİK ÇALIŞMALARIN SİSTEMATİK BİR DERLEMESİ

Bu çalışma, Türk Eğitim Sistemi'nde öğretmenlerin hizmet içi mesleki gelişimlerine yönelik 2013-2023 yılları arasında gerçekleştirilen akademik çalışmaları sistematik bir şekilde incelemeyi amaçlamıştır. Yükseköğretim Ulusal Tez Merkezi ve Dergipark veri tabanlarından toplanan 67 makale, 134 yüksek lisans ve 69 doktora çalışması nitel araştırma yöntemlerinden sistematik tarama modeli kullanılarak analiz edilmiştir. Kitchenham (2004) tarafından geliştirilen sistematik derleme metodolojisi izlenmiş ve çalışma seçimi PRISMA protokolü ile belgelenmiştir. Araştırma kapsamında incelenen çalışmalar; amaç, konu, yöntem, çalışma grubu, veri toplama aracı ve sonuçlar açısından yıllara göre karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Bulgular, hizmet içi eğitim çalışmalarının 2017-2019 yılları arasında arttığını, en fazla çalışılan konuların program geliştirme ve öğretmen görüşlerinin belirlenmesi olduğunu göstermiştir. Çalışmalarda çoğunlukla durum çalışması deseni kullanılmış, katılımcı olarak öğretmenler tercih edilmiş ve veri toplama aracı olarak anket ve görüşme teknikleri ön plana çıkmıştır. Sonuçlar, hizmet içi eğitimlerin öğretmenlerin mesleki gelişimlerine katkı sağlamasına rağmen, eğitim programlarının yetersiz bulunduğunu ortaya koymuştur. Uluslararası karşılaştırmalar ve teorik çerçeveler ışığında, Türkiye'deki öğretmenlerin hizmet içi eğitimlerinde öğrenme topluluğu yaklaşımı, yetkinlik temelli ve ihtiyaç odaklı modeller öne çıkmaktadır. Bu kapsamda branşa özgü eğitimlerin artırılması, akademisyen ile yöneticilerin de çalışmalara dahil edilmesi ve öğretmenlerin gerçek ihtiyaçlarına cevap veren uzun süreli, sistematik mesleki gelişim programlarının tasarlanması önerilmiştir.

This study aims to systematically examine academic studies on in-service professional development of teachers in the Turkish Education System conducted between 2013-2023. A total of 67 articles, 134 master's theses and 69 doctoral theses compiled from the Higher Education National Thesis Center and Dergipark databases were analyzed using the systematic scanning model, one of the qualitative research methods. The systematic review methodology developed by Kitchenham (2004) was followed, and the study selection was documented using the PRISMA protocol. The studies were comparatively evaluated in terms of purpose, subject, method, study group, data collection tool, and results according to years. Findings showed that in-service training studies increased between 2017-2019, with program development and determining teacher opinions being the most studied topics. Case study design was predominantly used in the studies, teachers were preferred as participants, and questionnaires and interview techniques were prominent as data collection tools. Results revealed that although in-service training contributes to teachers' professional development, educational programs were found to be inadequate. In light of international comparisons and theoretical frameworks, learning community approach, competency-based and needs-oriented models stand out in in-service training of teachers in Turkey. In this context, it is recommended to increase subject-specific training, include academics and administrators in studies, and design long-term, systematic professional development programs that respond to teachers' actual needs.