Effects of tourism on local people’s quality of life in terms of economic, socio-cultural and environmental aspects: the case of Batman

Öz

New travelers (tourists) of the modern world, wonder different and authentic things and can visit any destination with sufficient resources. However, the way to create a sufficient and sustainable tourism supply is possible by understanding and managing the expectations and demands of its own people as well as responding to the demands. Therefore, the knowledge of how much the quality of life of the local people, which is one of the most important stakeholders of tourism, is affected by tourism is one of the prerequisites for developing and managing tourism. In this context, this study, which is about the quality of life of the local people in Batman province, was carried out by face-to-face survey method with 387 people residing in the city center. After the data were arranged through a package program, regression, correlation and difference analysis tests were conducted for the purpose of the study. According to the findings obtained, it is understood that tourism in Batman affects the life quality of the local people positively in terms of certain variables. On the other hand, it is understood that it follows a mixed course in environmental and socio-cultural terms and the number of questions that are answered negatively is increasing. For example, men who interact more with the city due to socio-cultural variables think that tourism increases cultural cohesion, whereas individuals with a high level of education think that tourism causes cultural degeneration, especially for young people.

Anahtar Kelimeler

• The Effects of tourism
• quality of life
• Batman City

TURİZMİN EKONOMİK, SOSYO-KÜLTÜREL VE ÇEVRESEL AÇIDAN YEREL HALKIN YAŞAM KALİTESİNE ETKİLERİ: BATMAN ÖRNEĞİ

Öz

Modern dünyanın yeni gezginleri (turistleri), farklı ve otantik olanı merak etmekte ve yeterli kaynağa sahip olan her destinasyonu ziyaret edebilmektedirler. Ancak yeterli ve sürdürülebilir bir turizm arzı oluşturmanın yolu gelen taleplere cevap verebilmek kadar kendi halkının beklenti ve taleplerini doğru anlayabilmek ve yönetmekle mümkündür. Dolayısıyla turizmin en önemli paydaşlarından biri olan yerel halkın yaşam kalitesinin turizmden ne oranda etkilendiği bilgisi turizmi geliştirmenin ve yönetmenin ön şartlarından biridir. Bu bağlamda Batman kentinde yerel halkın yaşam kalitesini konu alan bu çalışma kent merkezinde ikamet eden 387 kişi ile yüz yüze anket yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Veriler bir paket program aracılığıyla düzenlendikten sonra çalışmanın amacı doğrultusunda regresyon, korelasyon ve fark analizi testleri yapılmıştır. Elde edilen bulgulara göre Batman’da turizmin ekonomik açıdan yerel halkın yaşam kalitesini belli değişkenler açısından olumlu yönde etkilediği anlaşılmaktadır. Buna karşın çevresel ve sosyo-kültürel açıdan ise karışık bir seyir izlediği ve olumsuz cevap verilen soru sayısının artığı anlaşılmaktadır. Örneğin, sosyo-kültürel değişkenlerinden kaynaklı olarak kentle daha çok etkileşimde olan erkeklerin turizmin kültürel kaynaşmayı artırdığını, buna karşın eğitim düzeyi yüksek bireylerin turizmin özellikle gençler açısından kültürel yozlaşmaya sebep olduğunu düşünmeleri önemli iki tespit olarak düşünülebilir.

Anahtar Kelimeler

• Turizmin Etkileri
• Yaşam Kalitesi
• Batman Kenti

Kaynakça

1. Akış, S. 1996. Turizmin sosyo-ekonomik ve fiziksel etkileri: turizmin ekonomik, sosyal ve çevresel etkileri. Anatolia; Turizm Araştırmaları Dergisi, 7(3-4), 10-15.
2. Alaeddinoğlu, F. 2007. Van halkının turisti ve turizmi algılama şekli. Coğrafi Bilimler Dergisi, 5(1), 1-16.
3. Alaeddinoğlu, F. 2008. Sivas kentinde halkın turiste ve turizme bakışı. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 5(2), 1-23.
4. Alaeddinoğlu, F., Türker, N., Can, A. S. 2016. The Impact of Tourism on Residents’ Quality of Life: The Case of Van, Turkey. In International Conference on Hospitality, Leiseure, Sports and Tourism, 427-438, Kwansei Gakuin Universty Pub. Kyoto, Japan.
5. Andereck, K. L., Valentine, K. M., Knopf, R. C., Vogt, C. A. 2005. Residents’ perceptions of community tourism ımpacts. Annals of Tourism Research, 32, 1056-1076. https://doi.org/10.1016/j.annals.2005.03.001
6. Aref, F. 2011. The effects of tourism on quality of life: a case study of Shiraz, Iran. Life Science Journal, 8(2), 26-30.
7. Avcı, N. 2018. Turizmin yöre halkının yaşam kalitesine etkileri: çeşme ilçesi örneği. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 29(2), 164-174.
8. Bello, F. G., Carr, N., Lovelock, B., Xu, F. 2017. Local resıdents’ perceptıons of socıo-cultural ımpacts of tourism in Mangochi, Malawi. Advances in Hospitality and Tourism Research, 5(1), 1-22.

9. Bimonte, S., Faralla, V. 2016. Does residents’ perceived life satisfaction vary with tourist season? a two-step survey in a mediterranean destination. Tourism Mana¬gement, 55(August), 199–208. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2016.02.011
10. Brunt, P., Courtney, P. 1999. Host perceptions of sociocultural ımpacts. Annals of Tourism Research, 26, 493-515. https://doi.org/10.1016/S0160-7383(99)00003-1
11. Canizares, S. M. S., Tabales, J. M. N., Garcia, F. J. F. 2014. Local residents’ attitudes towards the ımpact of tourism development in Cape Verde. Tourism & Management Studies, 10(1), 87-96.
12. Croes, R., Ridderstaat, J., Niekerk, M. V. 2018. Connec¬ting quality of life, tourism specialization and eco¬nomic growth in small ısland destinations: the case of Malta. Tourism Management, 65 (April), 212–223. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2017.10.010
13. Çoban, Ö., Dilek, S. E., Harman, S. 2017a. Batman ilinde turizm gelişiminin değerlendirilmesi. The Journal of Academic Social Science Studies, 56, 437-455.
14. Çoban, Ö., Dilek, S. E., Harman, S. 2017b. Hasankeyf halkının turizmin gelişimine yönelik tutumu. Turizm ve Araştırma Dergisi, 6(2), 59-72.
15. Dal, N., Baysan, S. 2007. Kuşadası’nda kıyı kullanımı ve turizmin mekânsal etkileri konusunda yerel halkın tutumları. Ege Coğrafya Dergisi, 16, 69-85.
16. DİKA (Dicle Kalkınma Ajansı) 2017. İstatistiklerle Batman. Dicle Kalkınma Ajansı Yayınları, Ankara.
17. Doğan, H., Üngüren, E. 2010. Alanya halkının turizme sosyo-kültürel açıdan bakışı. e -Journal of New World Sciences Academy Social Sciences,5(4), 396-415.
18. Dünya Sağlık Örgütü, 1996. https://www.who.int/mental_health/media/en/76.pdf. Erişim Tarihi: 16 Eylül 2019.
19. Enea, C., Tanasoui, G. 2009. The ımpact of tourism in enhancing the quality of life. Review of International Comparative Management, 10(2). 347-351.
20. Eralp, Z. 1974. Socio-Economic effects of tourism towards communal changes. University Press, Ankara.
21. Eser, K., Çelik, N., Yıldız, O. 2018. Turizmin yerel halkın yaşam kalitesi üzerindeki etkileri: Muğla-Akyaka örneği. Ekonomi Bilimleri Dergisi, 10(2), 60-73.
22. Frisch, M. B. 2000. Improving Mental and Physical Health Care Through Quality of Life Therapy and Assessment. In E. Diener, D. R. Rahtz (Eds.), Advances in Quality of Life Theory and Research, 207-241, Kluwer Academic Press, Dordrecht, Netherlands. https://doi.org/10.1007/978-94-011-4291-5_10
23. García, F. A, Fernández, M. Á. P, Vázquez, A. B., Macias, R. C. 2016. Residents’ perceptions of tourism development in Benalmádena (Spain). Tourism Management, 54(June), 259–274. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2015.11.007
24. García, F. A., Vázquez, A. B., Macías, R. C. 2015. Resident's attitudes towards the ımpacts of tourism. Tourism Management Perspectives, 13, 33-40. https://doi.org/10.1016/j.tmp.2014.11.002
25. Gunn, C. A. 1988. Tourism Planning (Second Ed.). Taylor and Francis, New York.
26. Gülsevil Belbel, B., Sözbilen, G. 2017. Yerel halkın gözüyle turistik talebin kültürel mirasa etkisi: Kapadokya örneği. The Journal of Academic Social Science Studies, 59, 439-457.
27. Gümüş, M., Özgüven, E. 2015. Barış ve turizm ekseninde medikal turizm: çözüm süreci sonrası Batman hastanelerinde yabancı hasta akışı. Batman Üniversitesi Yaşam Bilimleri Dergisi, 5(2), 1-18.
28. Gürbüz, A. 2002. Turizmin sosyal çevreye etkisi üzerine bir araştırma. Teknoloji, 5(1-2), 49-59.
29. Hanafiah, M. H., Jamaluddin, M. R., Zulkifly, M. I. 2013. Local community attitude and support towards tourism development in Tioman Island, Malaysia. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 105, 792 – 800. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2013.11.082
30. Haralambopoulos, N., Pizam. A. 1996. Perceived ımpacts of tourism: the case of Samos. Annals of Tourism Research, 23, 503-526. https://doi.org/10.1016/0160-7383(95)00075-5
31. Hasan, M., Siddique, Z. R. 2016. Impacts of tourism development on local community: a study on Shalban Vihara. Bangladesh Journal of Tourism, 1(1), 74-82.
32. Jafari, J. 2012. Foreword. In M. Uysal, R. R. Perdue, M.J. Sirgy (Eds.), Handbook of Tourism and Quality of Life Research: Enhancing the Lives of Tourists Residents of Host Communities. Springer, New York.
33. Jurowski, C., Uysal, M., Williams, D.R. 1997. A theoretical analysis of host community resident reactions to tourism. Journal of Travel Research, 36(2), 3-11. https://doi.org/10.1177/004728759703600202
34. Kim, K. 2002. The effects of tourism ımpacts upon quality of life residents in the community. PhD Thesis, Virginia Polytechnic Institute and State University, Blacksburg, Virginia. https://vtechworks.lib.vt.edu/handle/10919/29954
35. Kim, K., Uysal, M., Sirgy, M. J. 2013. How does tourism in a community ımpact the quality of life of com¬munity residents? Tourism Management, 36(April), 527–540. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2012.09.005
36. Lankford, S. V., Howard, D. R. 1994. Developing a tourism ımpact attitude scale. Annals of Tourism Research, 21, 121-139. https://doi.org/10.1016/0160-7383(94)90008-6
37. Liang, Z. X., Hui, T. K. 2016. Residents’ quality of life and attitudes toward tourism development in China, Tourism Management, 57(December), 56–67. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2016.05.001
38. Lim, C., McAleer, M. 2005. Ecologically sustainable tourism management. Environmental Modelling & Software, 20(11), 1431-1438. https://doi.org/10.1016/j.envsoft.2004.09.023
39. Liu, J., Var, T. 1986. Resident attitudes towards tourism ımpacts in Hawaii. Annals of Tourism Research, 13(2), 193-214. https://doi.org/10.1016/0160-7383(86)90037-X
40. McCool, S. F., Martin, S. R. 1994. Community attachment and attitudes towards tourism development. Journal of Travel Research, 32(3), 29-34. https://doi.org/10.1177/004728759403200305
41. Moscardo, G. 2009. Tourism and quality of life: towards a more critical approach. Tourism and Hospitality Research, 9, 159–170. https://doi.org/10.1057/thr.2009.6
42. Ogorelc, A. 2009. residents’ perceptions of tourism ımpacts and sustainable tourism development. International Journal of Sustainable Economy, 1(4), 373-387. https://doi.org/10.1504/IJSE.2009.024763
43. Perdue, R. R., Long, P. T., Allen, L. 1987. Rural resident tourism perceptions and attitudes. Annals of Tourism Research, 14(3), 420-429. https://doi.org/10.1016/0160-7383(87)90112-5
44. Pranic, L., Petric, L., Cetinic, L. 2012. Host population perceptions of the social ımpacts of sport tourism events in transition countries: evidence from Croatia. International Journal of Event and Festival Management, 3(3), 236-256. https://doi.org/10.1108/17582951211262684
45. Rabbany, G., Afrin, S., Rahman, A., Islam, F., Hoque, F. 2013. Environmental effects of tourism. American Journal of Environment, Energy and Power Research, 1(7), 117-130.
46. Rejeski, W. J., Mihalko, S. L. 2001. Physical activity and quality of life in older adults. Journals of Gerontology, Series A: Biological Sciences & Medical Sciences, 56(2), 23-35. https://doi.org/10.1093/gerona/56.suppl_2.23
47. Rice A. S., Tucker, S. M. 1986. Family Life Mangement. Macmillian Pub, New York.
48. Sarı, Y., Özdemir, C. 2014. Turizm gelişiminin Eskişehir Odunpazarı sakinlerinin yaşam kalitesi üzerindeki etkisi. 15. Ulusal Turizm Kongresi Bildiri Kitabı, 241-253, Gazi Üniversitesi Yayınları, Ankara.
49. Seetanah, B. 2011. Assessing the dynamic economic ımpact of tourism for ısland economies. Annals of Tourism Research, 38(1), 291-308. https://doi.org/10.1016/j.annals.2010.08.009
50. Suntikul, W., Pratt, S., Kuan, W. I., Wong, C. I., Chan, C. C., Choi, W. L., Chong, O. F. 2016. Impacts of tourism on the quality of life of local residents in Hue, Vietnam. Anatolia, 27(4), 405-420. https://doi.org/10.1080/13032917.2016.1138234
51. Szalai, A. 1980. The Meaning of Comparative Research on the Quality of Life. The Quality of Life (Eds. A. Szalai, F. Andrews) in, 7-24, Sage Publication, Beverly Hills, California.
52. Tayfun, A., Kılıçlar A. 2004. Turizmin sosyal etkileri ve yerli halkın turiste bakışı. Gazi Üniversitesi, Ticaret ve Turizm Fakültesi Dergisi, 1, 1-17.
53. TÜİK (Türkiye İstatistik Kurumu), 2020. http://www.tuik.gov.tr/UstMenu.do?metod=temelist Erişim Tarihi: 23 Şubat 2020.
54. Türker Özaltın, G., Türker, A. 2014. Yerel halkın turizm etkilerini algılama düzeyi turizm desteğini nasıl etkiler: Dalyan destinasyonu örneği. Electronic Journal of Vocational Colleges, Mayıs, 81-98.
55. Türker, N., Selçuk, Ş., Özyıldırım, A. 2016. Turizmin yerel halkın yaşam kalitesi üzerine etkisi: Safranbolu örneği. Karabük Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6(1), 1-13.
56. Uysal, M., Sirgy, M. J., Woo, E., Kim, H. L. 2016. Quality of life (QOL) and well-being research in tourism, To¬urism Management, 53(April), 244–261. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2015.07.013
57. Woo, E. 2013. The ımpacts of tourism development on stakeholders’ quality of life (QOL): a comparison between community residents and employed residents in the hospitality and tourism ındustry. PhD Thesis, Virginia Polytechnic Institute and State University, Blacksburg (Virginia). https://vtechworks.lib.vt.edu/handle/10919/50563
58. Woo, E., Kim, H., Uysal, M. 2015. Life satisfaction and support for tourism development. Annals of Tourism Research, 50(Junuary), 84–97. https://doi.org/10.1016/j.annals.2014.11.001
59. Yang, H., Ha, G. C. S., Li, W. 2017. tourism ımpacts on the quality of life in Hong Kong. International Journal of Marketing Studies, 9(3), 103-112. http://doi.org/10.5539/ijms.v9n3p103
60. Zhuang, X., Yao, Y., Li, J. 2019. Sociocultural ımpacts of tourism on residents of world cultural heritage sites in China. Sustainability, 11(840), 1-19. https://doi.org/10.3390/su11030840