Mitolojik eserler toplumların kolektif hafızasını, kozmik ve toplumsal düzenini gözler önüne seren en eski anlatılardır. Bu araştırmada bu düzen içerisinde cinsiyet ideolojisi ve aile yapısını inceleme noktasında çeviri disiplinine başvurulmuştur. Çeviri eylemi geçmişten günümüze farklı diller arasında köprü olma özelliği ile kültürel aktarıma hizmet etmektedir. Çalışma Babil mitolojisinde geçen kadın ve aileye dair ifadelerin erek dil Türkçeye nasıl aktarıldığı probleminden yola çıkarak oluşturulmuştur. Bu doğrultuda kadın temsilleri ve aile temalarının çevirilerinde çeviri yoluyla ortaya çıkan anlam kaymalarını, ideolojik dönüşümleri ve kültürel uyarlamaları ortaya koymak amaçlanmıştır. Aynı zamanda söz konusu araştırma çevirinin mitolojik anlatılarda çağdaş inanışları nasıl dönüştürdüğüne de vurgu yapmayı hedeflemektedir. İngilizce eserdeki kadının toplumsal konumu, eş ve annelik rolü gibi örnek ifadelere dair kadın temsilleri tespit edilmiştir. Bu ifadelerin Türkçeye aktarımları nitel araştırma yöntemlerinden betimsel içerik analizi ile gerçekleşmiş, karşılıklı çözümleme tekniği ile analiz edilmiştir. Bu analizlerde André Lefevere’in yeniden yazım kuramına ve Venuti’nin yerlileştirme ve yabancılaştırma stratejilerine başvurulmuştur. Alan yazında mitolojik figürlerin çeviri alanında cinsiyet temsili ile analiz edilmesi oldukça sınırlı bir alanı temsil etmektedir. Bu yönü ile de önem arz eden çalışmada yapılan çeviri analizleri neticesinde kadın figürlerinin erek dil ve kültür normlarına uygun bir şekilde yeniden yapılandırıldığı, çevirmen tercihlerinde kültürel uyarlamaların ön planda olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Etik beyan gerektirmemektedir.
-
-
-
Mythological works, as the earliest narratives, reflect societies’ collective memory as well as their cosmic and social order. This study draws on translation studies to examine gender ideology and family structure within this framework. Translation is approached as a means of cultural transmission that bridges past and present languages. The research examines how expressions related to women and family in Babylonian mythology are translated into Turkish, to identify shifts in meaning, ideological transformations, and cultural adaptations that emerge in the process. It also highlights how translation reshapes contemporary perceptions embedded in mythological narratives. In the English source text, representations of women were characterized by their social positions, roles as wives, and motherhood. These elements were analyzed in their Turkish translations through descriptive content analysis and reciprocal analysis. The study is theoretically grounded in André Lefevere’s rewriting theory and Venuti’s strategies of domestication and foreignization. Given the limited research on gender representation in mythological translation, this study contributes to the field by demonstrating how female figures are reconstructed within the target language and culture.
An ethics statement is not required.
-
-
-
| Primary Language | Turkish |
|---|---|
| Subjects | Literary Studies (Other) |
| Journal Section | Research Article |
| Authors | |
| Project Number | - |
| Submission Date | December 5, 2025 |
| Acceptance Date | February 24, 2026 |
| Publication Date | March 25, 2026 |
| DOI | https://doi.org/10.31465/eeder.1836415 |
| IZ | https://izlik.org/JA49JG27CG |
| Published in Issue | Year 2026 Volume: 10 Issue: 1 |
Journal of Literary Criticism is a refereed journal published in the scope of literature.