Araştırma Makalesi

Mitolojik Anlatıda Kadın ve Aile: André Lefevere’in Yeniden Yazım Modeli Doğrultusunda Kültürlerarası Çeviri İncelemesi

Cilt: 10 Sayı: 1 25 Mart 2026
PDF İndir
TR EN

Mitolojik Anlatıda Kadın ve Aile: André Lefevere’in Yeniden Yazım Modeli Doğrultusunda Kültürlerarası Çeviri İncelemesi

Öz

Mitolojik eserler toplumların kolektif hafızasını, kozmik ve toplumsal düzenini gözler önüne seren en eski anlatılardır. Bu araştırmada bu düzen içerisinde cinsiyet ideolojisi ve aile yapısını inceleme noktasında çeviri disiplinine başvurulmuştur. Çeviri eylemi geçmişten günümüze farklı diller arasında köprü olma özelliği ile kültürel aktarıma hizmet etmektedir. Çalışma Babil mitolojisinde geçen kadın ve aileye dair ifadelerin erek dil Türkçeye nasıl aktarıldığı probleminden yola çıkarak oluşturulmuştur. Bu doğrultuda kadın temsilleri ve aile temalarının çevirilerinde çeviri yoluyla ortaya çıkan anlam kaymalarını, ideolojik dönüşümleri ve kültürel uyarlamaları ortaya koymak amaçlanmıştır. Aynı zamanda söz konusu araştırma çevirinin mitolojik anlatılarda çağdaş inanışları nasıl dönüştürdüğüne de vurgu yapmayı hedeflemektedir. İngilizce eserdeki kadının toplumsal konumu, eş ve annelik rolü gibi örnek ifadelere dair kadın temsilleri tespit edilmiştir. Bu ifadelerin Türkçeye aktarımları nitel araştırma yöntemlerinden betimsel içerik analizi ile gerçekleşmiş, karşılıklı çözümleme tekniği ile analiz edilmiştir. Bu analizlerde André Lefevere’in yeniden yazım kuramına ve Venuti’nin yerlileştirme ve yabancılaştırma stratejilerine başvurulmuştur. Alan yazında mitolojik figürlerin çeviri alanında cinsiyet temsili ile analiz edilmesi oldukça sınırlı bir alanı temsil etmektedir. Bu yönü ile de önem arz eden çalışmada yapılan çeviri analizleri neticesinde kadın figürlerinin erek dil ve kültür normlarına uygun bir şekilde yeniden yapılandırıldığı, çevirmen tercihlerinde kültürel uyarlamaların ön planda olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Etik beyan gerektirmemektedir.

Kaynakça

  1. Amin, S. (2023). Approaching Feminism in Translation: A Room of One’s Own as an Example. مجلة سوهاج لشباب الباحثين, 3(4), 175-183.‎ https://doi.org/10.21608/sjyr.2023.290474.
  2. Bahmani, B. (2021). “On the Untranslatability of Cultural Aspects of Myth: An Investigation of Tolkien’s The Lord of the Rings”, International Journal of Linguistics, Literature and Translation, S. 4(10), s. 223-231. https://doi.org/10.32996/ijllt.2021.4.10.27.
  3. Baltacı, A. (2019). “Nitel Araştırma Süreci: Nitel Bir Araştırma Nasıl Yapılır?”, Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, S. 5(2), s. 368-388.
  4. Bassnett, S.; Lefevere, A. (1998). Constructing Cultures: Essays On Literary Translation (Vol. 11). Multilingual Matters.
  5. Cao, S.; Cong, M. (2017). “A Study of Translation Strategy in Eileen Chang’s The Golden Cangue From the Perspective of Feminist Translation Theory”, Cross-cultural Communication, (13), s. 32-39. https://doi.org/10.3968/9865.
  6. Choi, S. (2017). “Representation of a Woman in Adapted Novel: A Study of Feminist Translation of Chungbuwon”, (40), s. 267-293. https://doi.org/10.29324/jewcl.2017.06.40.267.
  7. Chu, Y. (2007). On Translation, Rewriting, and the Manipulation of Literary Fame. Journal of Anhui University of Technology.
  8. Ding, Y. (2025). Deciphering the Journey: Translating Cultural Metaphors in Black Myth: Wukong for Cross-Cultural Communication. Social Sciences and Humanities, S. 1(1), s. 86-92. https://doi.org/10.63313/ssh.9009.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Edebi Çalışmalar (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

25 Mart 2026

Gönderilme Tarihi

5 Aralık 2025

Kabul Tarihi

24 Şubat 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 10 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Genç, A. (2026). Mitolojik Anlatıda Kadın ve Aile: André Lefevere’in Yeniden Yazım Modeli Doğrultusunda Kültürlerarası Çeviri İncelemesi. Edebi Eleştiri Dergisi, 10(1), 262-276. https://doi.org/10.31465/eeder.1836415
AMA
1.Genç A. Mitolojik Anlatıda Kadın ve Aile: André Lefevere’in Yeniden Yazım Modeli Doğrultusunda Kültürlerarası Çeviri İncelemesi. EEDER. 2026;10(1):262-276. doi:10.31465/eeder.1836415
Chicago
Genç, Aliye. 2026. “Mitolojik Anlatıda Kadın ve Aile: André Lefevere’in Yeniden Yazım Modeli Doğrultusunda Kültürlerarası Çeviri İncelemesi”. Edebi Eleştiri Dergisi 10 (1): 262-76. https://doi.org/10.31465/eeder.1836415.
EndNote
Genç A (01 Mart 2026) Mitolojik Anlatıda Kadın ve Aile: André Lefevere’in Yeniden Yazım Modeli Doğrultusunda Kültürlerarası Çeviri İncelemesi. Edebi Eleştiri Dergisi 10 1 262–276.
IEEE
[1]A. Genç, “Mitolojik Anlatıda Kadın ve Aile: André Lefevere’in Yeniden Yazım Modeli Doğrultusunda Kültürlerarası Çeviri İncelemesi”, EEDER, c. 10, sy 1, ss. 262–276, Mar. 2026, doi: 10.31465/eeder.1836415.
ISNAD
Genç, Aliye. “Mitolojik Anlatıda Kadın ve Aile: André Lefevere’in Yeniden Yazım Modeli Doğrultusunda Kültürlerarası Çeviri İncelemesi”. Edebi Eleştiri Dergisi 10/1 (01 Mart 2026): 262-276. https://doi.org/10.31465/eeder.1836415.
JAMA
1.Genç A. Mitolojik Anlatıda Kadın ve Aile: André Lefevere’in Yeniden Yazım Modeli Doğrultusunda Kültürlerarası Çeviri İncelemesi. EEDER. 2026;10:262–276.
MLA
Genç, Aliye. “Mitolojik Anlatıda Kadın ve Aile: André Lefevere’in Yeniden Yazım Modeli Doğrultusunda Kültürlerarası Çeviri İncelemesi”. Edebi Eleştiri Dergisi, c. 10, sy 1, Mart 2026, ss. 262-76, doi:10.31465/eeder.1836415.
Vancouver
1.Aliye Genç. Mitolojik Anlatıda Kadın ve Aile: André Lefevere’in Yeniden Yazım Modeli Doğrultusunda Kültürlerarası Çeviri İncelemesi. EEDER. 01 Mart 2026;10(1):262-76. doi:10.31465/eeder.1836415

DERGİPARK bünyesinde faaliyet gösteren Edebî Eleştiri Dergisi (Journal of Literary Criticism) hakemli ve bilimsel bir dergidir. Dergimiz, hem ulusal ölçekli TR DİZİN'de hem de uluslararası ölçekli MLA'da taranmaktadır.