About the New Interpretation of the Epic How Basat Killed Tepegoz

Volume: 15 Number: 2 October 1, 2015
  • Alimcan İnayet
TR EN

Basat’ın Tepegöz’ü Öldürdüğü Destan’ın Yeni Bir Yorumu Üzerine

Abstract

Bu makale Tepegöz ve eylemlerinin Basat’ın iç gerçekliğinin ve bilinçlenme/ uslanma sürecinin eylemsel karşılığını yansıttığı görüşünü paylaşmak üzere hazırlanmıştır. Bu bağlamda Tepegöz’ü önce tasavvufi anlamdaki nefsin simgesi olarak kabul ediyoruz. Yani Tepegöz de Basat’ın kontrol edilemez nefsi ve ihtirasını simgeler. Dayandığımız gerekçe ise; a) Tepegöz’ün bastırılamayan, dizginlenemeyen nefsin bir sonucu olarak dünyaya gelmiş olması; b) Hikâyede saldırgan, obur, kurnaz ve dokunulmaz olarak karşımıza çıkmasıdır. Bilindiği gibi, nefsin doğasında yırtıcılık/ vahşilik, hayvanlık, şeytanlık ve tanrılık vardır. Nefisteki düşmanlık ve saldırganlığın kaynağı yırtıcılık, oburluğun ve hırsın kaynağı hayvanlık, hilekârlığın ve kurnazlığın kaynağı şeytanlık, büyüklenme ve her şeye tek başına hükmetme arzusunun kaynağı tanrılıktır. Tepegöz nefsin bütün niteliklerini üzerinde taşımaktadır. Mutasavvıflar nefsi köpek, tilki, domuz, yılan ve ejderhaya benzetmişlerdir. Şu hâlde, burada nefis= ejderha= Tepegöz koşutluğu söz konusu olmaktadır. Dolayısıyla, bize göre, Tepegöz nefsin bedenleştirilmiş biçimi ya da görünümüdür. Basat içindeki karşı konmaz nefis ve ihtirası ancak İslam inancıyla yenmeyi başarmış, vahşi hayvani boyutunu terk edip insani boyuta geçmiş, medenileşmiştir. Bu bakış açısının Mundy’nin söz konusu hikâyede tespit ettiği mantıksızlık, tutarsızlık ve kopuklukların, Korkmaz’ın “nedensellik ilkesinin ihmal ve ihlal edildiği yegâne anlatı kusuru” olarak ifade ettiği durumun açıklanmasında daha sağlam bir zemin sağlayacağı kanaatindeyiz

Keywords

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

-

Authors

Alimcan İnayet This is me

Publication Date

October 1, 2015

Submission Date

October 1, 2015

Acceptance Date

-

Published in Issue

Year 2015 Volume: 15 Number: 2

APA
İnayet, A. (2015). Basat’ın Tepegöz’ü Öldürdüğü Destan’ın Yeni Bir Yorumu Üzerine. Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi, 15(2), 7-13. https://izlik.org/JA39EN26GA
AMA
1.İnayet A. Basat’ın Tepegöz’ü Öldürdüğü Destan’ın Yeni Bir Yorumu Üzerine. TDID. 2015;15(2):7-13. https://izlik.org/JA39EN26GA
Chicago
İnayet, Alimcan. 2015. “Basat’ın Tepegöz’ü Öldürdüğü Destan’ın Yeni Bir Yorumu Üzerine”. Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi 15 (2): 7-13. https://izlik.org/JA39EN26GA.
EndNote
İnayet A (October 1, 2015) Basat’ın Tepegöz’ü Öldürdüğü Destan’ın Yeni Bir Yorumu Üzerine. Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi 15 2 7–13.
IEEE
[1]A. İnayet, “Basat’ın Tepegöz’ü Öldürdüğü Destan’ın Yeni Bir Yorumu Üzerine”, TDID, vol. 15, no. 2, pp. 7–13, Oct. 2015, [Online]. Available: https://izlik.org/JA39EN26GA
ISNAD
İnayet, Alimcan. “Basat’ın Tepegöz’ü Öldürdüğü Destan’ın Yeni Bir Yorumu Üzerine”. Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi 15/2 (October 1, 2015): 7-13. https://izlik.org/JA39EN26GA.
JAMA
1.İnayet A. Basat’ın Tepegöz’ü Öldürdüğü Destan’ın Yeni Bir Yorumu Üzerine. TDID. 2015;15:7–13.
MLA
İnayet, Alimcan. “Basat’ın Tepegöz’ü Öldürdüğü Destan’ın Yeni Bir Yorumu Üzerine”. Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi, vol. 15, no. 2, Oct. 2015, pp. 7-13, https://izlik.org/JA39EN26GA.
Vancouver
1.Alimcan İnayet. Basat’ın Tepegöz’ü Öldürdüğü Destan’ın Yeni Bir Yorumu Üzerine. TDID [Internet]. 2015 Oct. 1;15(2):7-13. Available from: https://izlik.org/JA39EN26GA

by-nc.png  Journal of Turkish World Studies is licensed under a Attribution-NonCommercial 4.0 International license.