Uşak’ın Hacı Kadem Köyü’nde Hacı Ali Türbesi

Türkan Acar

doi:10.32449/egetdid.649422

Uşak’ın Hacı Kadem Köyü’nde Hacı Ali Türbesi

Abstract

Türbe, İslam dünyasında sultanlar, saraya mensup kişiler, komutanlar, din liderleri ve ünlü kişiler için yapılan mezar anıtlarıdır. Türklerin İslamiyeti kabul edişinden sonra, ilk örnekleri Karahanlılar döneminde, X. yüzyılda görülen türbeler, diğer İslam uygarlıklarına örnek olmuş, farklı bölgelerde, farklı tiplerde mezar anıtları ortaya çıkmıştır. Anadolu’daki ilk örnekler ise, XII. yüzyılın ikinci yarısına tarihlenmektedir.

Hacı Ali Türbesi, Uşak’ın merkez köylerinden Hacı Kadem Köyü’ndedir. Türbe, sekizgen planlı gövde ve örtüden meydana gelmektedir. Köşe taşları olarak kesme taşların kullanıldığı yapının beden duvarları sıvalı ve boyalıdır. Türbenin kubbesi dıştan çimento içerikli sıva ile sıvanmıştır. Cenazelik katı ve kaidesi olmayan yapı da herhangi bir bezeme öğesi de yoktur. Kitabesi olmayan yapı, mimari özellikleri ile Osmanlının son döneminde inşa edilmiş olmalıdır. Yöre halkı tarafından çocuk sahibi olmak, ev almak ya da evlenmek gibi dilek ve adaklar için ziyaret edilen yapı, yörenin inanç kültürünü yansıtmakta, bu kültür çevresinde oluşan inanç ve ritüeller hakkında da bilgi sunmaktadır.

Keywords

Uşak,Hacı Kadem köyü,Hacı Ali Türbesi,Türbe

References

Acun, Hakkı. Manisa’daki Türk Devri Yapıları. Ankara: Türk Tarih Kurumu, 1999.
Aday, Erdal. Kütahya İli Türbe ve Yatırları Etrafında Oluşan İnanç ve Uygulamalar. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı ABD, Doktora Tezi, Balıkesir, 2013.
Arel, Ayla. “Batı Anadolu’dan Birkaç Yapının Tarihlendirilmesi ve XV. Yüzyıl Osmanlı Mimarisi Hakkında”. Anadolu Sanatı Araştırmaları 2. (1970): 82-96.
Arık, M. Oluş. “Erken Devir Anadolu Türk Mimarisinde Türbe Biçimleri”. Anadolu (Anatolia) XI. Ankara, (1969): 57-119.
Aslanapa, Oktay. Anadolu’da İlk Türk Mimarisi. Ankara: Atatürk Kültür Merkezi, 1991.
Batur, Afife. “Osmanlı Camilerinde Almaşık Duvar Üzerine”. Anadolu Sanatı Araştırmaları II. İstanbul, (1970): 135-208.
Çiftçioğlu, İsmail. “438 Numaralı Tahrir Defterine Göre XVI. Yüzyılın İlk Yarısında Uşak Kazası’ndaki Vakıflar”. 21. Yüzyılın Eşiğinde Uşak Sempozyumu (25-27 Ekim 2001) 1, İstanbul: Umut, (2001): 413-419.
Daş, Ertan. “Aydınoğlu Mehmet Bey Türbesi”. Birgi Tarihi, Tarihi Coğrafyası ve Türk Dönemi Anıtları. Ankara, (2001): 115-123.

---. Erken Dönem Osmanlı Türbeleri. İstanbul: Gökkubbe, 2007.
Demiralp, Yekta. “Orhan Camii”, Erken Osmanlı Sanatı Beylikler Mirası, Madrid: Arkeoloji ve Sanat, (1999): 107-108.
---. “Bursa Yıldırım Camii”. Erken Osmanlı Sanatı Beylikler Mirası, Madrid: Arkeoloji ve Sanat, (1999): 105-106.
Doğru, Deniz. “XIX. Yüzyılda Uşak’ın İdari Taksimatı”. 21. Yüzyılın Eşiğinde Uşak Sempozyumu (25-27 Ekim 2001) 1. İstanbul: Umut, (2001): 225-230.
Erdoğru, M. Akif. “Onaltıncı Yüzyıl Ortalarında Uşak Şehri”. 21. Yüzyılın Eşiğinde Uşak Sempozyumu (25-27 Ekim 2001) 1. İstanbul: Umut, (2001): 187-200.
Erginer, Gürbüz. Kurban, Kurbanın Kökenleri ve Anadolu’da Kanlı Kurban Ritüelleri. İstanbul: Yapı Kredi, 1997.
Eröz, Mehmet. “Türk Boylarında ‘Kansız Kurban’ Geleneği”. Türk Kültürü 211-214. (1980): 17-22.
---. Eski Türk Dini (Gök Tanrı İnancı) ve Alevilik Bektaşilik. İstanbul: Türk Dünyası Araştırmaları Vakfı, 1992.
Gömeç, Saadettin. “Şamanizm ve Eski Türk Dini”. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 4. (1998): 38-50.
Hançerlioğlu, Orhan. İslam İnançları Sözlüğü. Ankara: Remzi, 2000.
İnan, Abdülkadir Eski Türk Dini Tarihi. İstanbul: Kültür Bakanlığı, 1976.
Önkal, Hakkı. Anadolu Selçuklu Türbeleri, Ankara: TTK, 1992.
Özdeğer, Mehtap. 15-16. Yüzyıl Arşiv Kaynaklarına Göre Uşak Kazasının Sosyal ve Ekonomik Tarihi. İstanbul: Filiz, 2001.
Roux, Jean Paul. Altay Türklerinde Ölüm. İstanbul: Kabalcı, 1999.
---. Türklerin ve Moğolların Eski Dini. İstanbul: Kabalcı, 2002.
Tümer, Haşim. Uşak Tarihi. İstanbul: Gün, 1971.
Uşak Valiliği. Uşak Kültürel Değerler Yapı Envanteri. İzmir: T.C. Uşak Valiliği İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, 2007.
Ünal, Rahmi Hüseyin. “İznik Nilüfer Hatun Camii”. Erken Osmanlı Sanatı Beylikler Mirası. Madrid: Arkeoloji ve Sanat, (1999): 130-31.
---. “Firuz Bey Camii”. Erken Osmanlı Sanatı Beylikler Mirası. Madrid: Arkeoloji ve Sanat, (1999): 39-41.
Yetkin, Suut Kemal. İslam Ülkelerinde Sanat.İstanbul: Başaş, 1984.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Authors

Türkan Acar
0000-0003-4357-8411
Türkiye

Publication Date

June 22, 2020

Submission Date

November 21, 2019

Acceptance Date

March 17, 2020

Published in Issue

Year 2020 Volume: 20 Number: 1

DOI

https://doi.org/10.32449/egetdid.649422

IZ

https://izlik.org/JA52ZP54SW

Cite

RIS / Bibtex

APA

Acar, T. (2020). Uşak’ın Hacı Kadem Köyü’nde Hacı Ali Türbesi. Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi, 20(1), 207-218. https://doi.org/10.32449/egetdid.649422

AMA

1.Acar T. Uşak’ın Hacı Kadem Köyü’nde Hacı Ali Türbesi. TDID. 2020;20(1):207-218. doi:10.32449/egetdid.649422

Chicago

Acar, Türkan. 2020. “Uşak’ın Hacı Kadem Köyü’nde Hacı Ali Türbesi”. Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi 20 (1): 207-18. https://doi.org/10.32449/egetdid.649422.

EndNote

Acar T (June 1, 2020) Uşak’ın Hacı Kadem Köyü’nde Hacı Ali Türbesi. Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi 20 1 207–218.

IEEE

[1]T. Acar, “Uşak’ın Hacı Kadem Köyü’nde Hacı Ali Türbesi”, TDID, vol. 20, no. 1, pp. 207–218, June 2020, doi: 10.32449/egetdid.649422.

ISNAD

Acar, Türkan. “Uşak’ın Hacı Kadem Köyü’nde Hacı Ali Türbesi”. Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi 20/1 (June 1, 2020): 207-218. https://doi.org/10.32449/egetdid.649422.

JAMA

1.Acar T. Uşak’ın Hacı Kadem Köyü’nde Hacı Ali Türbesi. TDID. 2020;20:207–218.

MLA

Acar, Türkan. “Uşak’ın Hacı Kadem Köyü’nde Hacı Ali Türbesi”. Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi, vol. 20, no. 1, June 2020, pp. 207-18, doi:10.32449/egetdid.649422.

Vancouver

1.Türkan Acar. Uşak’ın Hacı Kadem Köyü’nde Hacı Ali Türbesi. TDID. 2020 Jun. 1;20(1):207-18. doi:10.32449/egetdid.649422