Uşak’ın Hacı Kadem Köyü’nde Hacı Ali Türbesi
Öz
Türbe, İslam dünyasında sultanlar, saraya mensup kişiler, komutanlar, din liderleri ve ünlü kişiler için yapılan mezar anıtlarıdır. Türklerin İslamiyeti kabul edişinden sonra, ilk örnekleri Karahanlılar döneminde, X. yüzyılda görülen türbeler, diğer İslam uygarlıklarına örnek olmuş, farklı bölgelerde, farklı tiplerde mezar anıtları ortaya çıkmıştır. Anadolu’daki ilk örnekler ise, XII. yüzyılın ikinci yarısına tarihlenmektedir.
Hacı Ali Türbesi, Uşak’ın merkez köylerinden Hacı Kadem Köyü’ndedir. Türbe, sekizgen planlı gövde ve örtüden meydana gelmektedir. Köşe taşları olarak kesme taşların kullanıldığı yapının beden duvarları sıvalı ve boyalıdır. Türbenin kubbesi dıştan çimento içerikli sıva ile sıvanmıştır. Cenazelik katı ve kaidesi olmayan yapı da herhangi bir bezeme öğesi de yoktur. Kitabesi olmayan yapı, mimari özellikleri ile Osmanlının son döneminde inşa edilmiş olmalıdır. Yöre halkı tarafından çocuk sahibi olmak, ev almak ya da evlenmek gibi dilek ve adaklar için ziyaret edilen yapı, yörenin inanç kültürünü yansıtmakta, bu kültür çevresinde oluşan inanç ve ritüeller hakkında da bilgi sunmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Acun, Hakkı. Manisa’daki Türk Devri Yapıları. Ankara: Türk Tarih Kurumu, 1999.
- Aday, Erdal. Kütahya İli Türbe ve Yatırları Etrafında Oluşan İnanç ve Uygulamalar. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı ABD, Doktora Tezi, Balıkesir, 2013.
- Arel, Ayla. “Batı Anadolu’dan Birkaç Yapının Tarihlendirilmesi ve XV. Yüzyıl Osmanlı Mimarisi Hakkında”. Anadolu Sanatı Araştırmaları 2. (1970): 82-96.
- Arık, M. Oluş. “Erken Devir Anadolu Türk Mimarisinde Türbe Biçimleri”. Anadolu (Anatolia) XI. Ankara, (1969): 57-119.
- Aslanapa, Oktay. Anadolu’da İlk Türk Mimarisi. Ankara: Atatürk Kültür Merkezi, 1991.
- Batur, Afife. “Osmanlı Camilerinde Almaşık Duvar Üzerine”. Anadolu Sanatı Araştırmaları II. İstanbul, (1970): 135-208.
- Çiftçioğlu, İsmail. “438 Numaralı Tahrir Defterine Göre XVI. Yüzyılın İlk Yarısında Uşak Kazası’ndaki Vakıflar”. 21. Yüzyılın Eşiğinde Uşak Sempozyumu (25-27 Ekim 2001) 1, İstanbul: Umut, (2001): 413-419.
- Daş, Ertan. “Aydınoğlu Mehmet Bey Türbesi”. Birgi Tarihi, Tarihi Coğrafyası ve Türk Dönemi Anıtları. Ankara, (2001): 115-123.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Türkan Acar
0000-0003-4357-8411
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
22 Haziran 2020
Gönderilme Tarihi
21 Kasım 2019
Kabul Tarihi
17 Mart 2020
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2020 Cilt: 20 Sayı: 1
Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi