Research Article

Mersin Körfezi'nden Yakalanan Apogon queketti Kas Dokusu Metal Seviyelerine Mevsimin Etkisi

Number: 17 December 31, 2019
EN TR

Mersin Körfezi'nden Yakalanan Apogon queketti Kas Dokusu Metal Seviyelerine Mevsimin Etkisi

Öz

Su ürünleri insanlar için besleyici bir besin olmalarının yanısıra içeriklerindeki aşırı metal birikimleri ile de tehlikeli olabilmektedirler. Bu çalışmada Kuzeydoğu Akdeniz’den (Mersin Körfezi) avlanan Apogon queketti türünün metal düzeyleri mevsimsel olarak araştırılmıştır. Ayrıca Apogon queketti tüketiminin tüketici sağlığı açısından olası risklerini öngörebilmek amacıyla haftada 1, 3 ve 7 gün tüketim durumlarında yetişkin ve çocuklarda kapsamlı risk değerlendirme (EWI, THQ, TTHQ, CRi) hesaplamaları yapılmıştır. Bulgular, Türk Gıda Kodeksi ve dünya çapında geçerli olan diğer kodeksler kapsamında değerlendirilmiştir. Çalışma sonunda elde edilen bulgular Mersin Körfezi'nde yakalanan A. queketti türünün macro elementler ve iz elementler açısından besleyici düzeyinin yüksek olduğunu ancak Cd ve As düzeyleri açısından insan sağlığı için potansiyel toksisite gösterebileceğini ortaya çıkarmıştır. Ayrıca metal düzeylerinin mevsimsel açıdan farklılıklar gösterdiği tespit edilmiştir. Mevcut çalışmada incelenen tüm örneklerde EWI değerleri PTWI değerlerinin altında bulunmuştur. THQ<1 (çocuklar için haftada 7 gün tüketildiğinde iAs değeri haricinde) olarak belirlenmiştir. Çocuklarda 3 günlük tüketim neticesinde TTHQ'nun 1'e yakın olması nedeniyle dikkat edilmesi gerekmektedir. Yetişkinlerdeki As elementinin THQ değerinin (0.9051) tehlike limite yakın olması nedeniyle 7 günlük tüketim sonrası TTHQ değeri >1 olarak bulunmuştur. Pb düzeylerinin tüketiciler için kanserojen risk düzeylerinin düşük olduğu tespit edilmiştir. CRiCd değeri 3 ve 7 günlük tüketimlerde çocuklar için riskli olurken yetişkinler için 7 günlük tüketim sonucu risk oluşturmaktadır. CRiAs değerleri ise yetişkinlerde 1 günlük alım sonrası risk oluşturmazken diğer tüm tespit edilen alım günlerinde her iki grup için risk oluşturduğu gözlenmiştir. Her ne kadar şuan ciddi bir ekonomik değere ve tüketim oranına sahip olmasa da, A.queketti zengin makro ve iz element içeriğine sahiptir. Haftalık tahmini alım oranları açısından yoğun tüketilmedikçe tüketici sağlığına yönelik olumsuz bir etkisi olmayacağı belirlenmiştir. Çalışma sonucu elde edilen bulgular ışığında Apogon queketti kas dokusu metal seviyelerinin hayvan veya insan beslenmesi için sağlıklı bir diyet bileşeni olarak kabul edilebileceği sonucuna varılabilir.

Anahtar Kelimeler

Thanks

Bu çalışmada emeği geçen Çukurova Üniversitesi, Su Ürünleri Fakültesi, İşleme Teknolojisi Laboratuvarındaki meslektaşlarıma çok teşekkür ederim.

References

  1. Akyol, O., & Unal, V. (2015). Short communication Additional record of the Lessepsian Apogon queketti Gilchrist, 1903 (Osteichthyes: Apogonidae) from the Aegean Sea (Gokova Bay, Turkey). Journal of Applied Ichthyology, 1, 2.
  2. Andaloro, F., Romeo, T., Renzi, M., Guerranti, C., Perra, G., Consoli, P., ... & Focardi, S. E. (2012). Alteration of potential harmful elements levels in sediments and biota from the central Mediterranean Sea (Aeolian Archipelago) following an episode of intense volcanic activity. Environmental Monitoring and Assessment, 184(7), 4035-4047.
  3. ATSDR (Agency for Toxic Substance and Disease Rigestry). (2017). Priority list of hazardous substances. Atlanta, Georgia, USA. Brown, M. T., & Depledge, M. H. (1998). Determinants of trace metal concentrations in marine organisms. In Metal metabolism in aquatic environments (pp. 185-217). Springer, Boston, MA.
  4. Canli, M., & Atli, G. (2003). The relationships between heavy metal (Cd, Cr, Cu, Fe, Pb, Zn) levels and the size of six Mediterranean fish species. Environmental pollution, 121(1). 129-136.
  5. Copat, C., Arena, G., Fiore, M., Ledda, C., Fallico, R., Sciacca, S., & Ferrante, M. (2013). Heavy metals concentrations in fish and shellfish from eastern Mediterranean Sea: consumption advisories. Food and Chemical Toxicology, 53, 33-37.
  6. EFSA Panel on Contaminants in the Food Chain (CONTAM). (2009). Scientific Opinion on arsenic in food. EFSA Journal, 7(10), 1351.
  7. Ersoy, B., & Çelik, M. (2010). The essential and toxic elements in tissues of six commercial demersal fish from Eastern Mediterranean Sea. Food and Chemical Toxicology, 48, 1377-1382.
  8. Eryilmaz L. & Dalyan C., 2006. First record of Apogon queketti Gilchrist (Osteichthyes: Apogonidae) in the Mediterranean Sea. Journal of Fish Biology, 69: 1251-1254, (EMEDTURLEV-L296)

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Engineering

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 31, 2019

Submission Date

December 1, 2019

Acceptance Date

December 31, 2019

Published in Issue

Year 2019 Number: 17

APA
Uçar, Y. (2019). Mersin Körfezi’nden Yakalanan Apogon queketti Kas Dokusu Metal Seviyelerine Mevsimin Etkisi. Avrupa Bilim Ve Teknoloji Dergisi, 17, 1215-1221. https://doi.org/10.31590/ejosat.657647