Research Article

Dinamik Parametre Değerli Yapay Arı Koloni Algoritması (DPD-YAK)

August 15, 2020
EN TR

Dinamik Parametre Değerli Yapay Arı Koloni Algoritması (DPD-YAK)

Abstract

Kriterleri sağlayan çok sayıda alternatif içinden, en yararlı olanı seçebilmek, hayatı meşgul eden problemlerden biridir. Çoğu birbiriyle çelişkili kriterler için en doğru tercih, çok fazla zaman alır. Bu bağlamda “optimizasyon” (en iyileme) kavramı, bireysel yaşamda farklı örnekleriyle karşılaştığımız ve farklı sektörlerde birçok firmanın, üzerinde titizlikle yoğunlaştığı konulardan biridir. Optimizasyon problemleri için genellikle, makul sürelerde geçerli çözümler sunabilen metasezgisel yöntemler tercih edilmektedir. Ancak optimizasyon problemlerine başarıyla uygulanabilen bu algoritmalar için en büyük problemlerden biri, algoritma parametrelerine uygun değerlerinin atanabilmesidir. Algoritmanın, arama alanına yeterince dağılabilmesi ve bulduğu çözümlerden daha iyi çözümler türetebilmesi için kontrol parametrelerine uygun değerler atanmalıdır. Dolayısıyla algoritma performansı, parametre değerleriyle doğrudan ilişkilidir. Araştırmacılar son dönemde, optimizasyon algoritmaları için parametre değerlerini en uygun değere ayarlayan, çevrimiçi ve çevrimdışı uygulanan birçok yöntem geliştirdiler. Yapay Arı Koloni (YAK) Algoritması da oluşturulduğu günden bugüne, yöneylem araştırmacılarının ilgisini çeken, geliştirilen farklı birçok versiyonu ile literatürde yer edinmiş, sürü zekâsı temelli bir metasezgisel yöntemdir. Algoritma, çözüm oluşturma ve yeni çözümler türetmede farklı prosedürler kullansa da tüm bunları iki kontrol parametresinde birleştirmektedir. Bu çalışmada, YAK algoritmasının keşif ve sömürü performansını geliştirmek için, parametre değerlerini, çözüm arama sürecinde değiştiren, Dinamik Parametre Değerli Yapay Arı Koloni (DPD-YAK) Algoritması önerilmektedir. Önerilen yöntem, sekiz farklı bilindik sayısal optimizasyon fonksiyonları üzerinde test edilerek, çözüm arama başarısı araştırılmıştır. Birbirinden bağımsız olarak 30’ar denemede elde edilen sonuçların aritmetik ortalaması ve standart sapma değeri hesaplanmıştır. Bu sonuçlar, literatürdeki farklı bir çalışmada, standart YAK ve diğer popüler metasezgisel yöntemlerle elde edilmiş sonuçlarla karşılaştırılmıştır. DPD-YAK, fonksiyonların birçoğu için, en iyi sonucu üretmiş ve YAK algoritması performansını önemli seviyede artırmıştır. Sonuçlar, DPD-YAK algoritmasının optimizasyon problemleri için başarıyla uygulanabileceğini ispatlamaktadır.

Keywords

References

  1. Akay, B., & Karaboga, D. (2009). Parameter Tuning for the Artificial Bee Colony Algorithm (Vol. 5796, pp. 608–619). https://doi.org/10.1007/978-3-642-04441-0_53
  2. Akay, B., & Karaboga, D. (2012). Artificial bee colony algorithm for large-scale problems and engineering design optimization, 1001–1014. https://doi.org/10.1007/s10845-010-0393-4
  3. Akay, B., & Karaboga, D. (2015). A survey on the applications of artificial bee colony in signal, image, and video processing. Signal, Image and Video Processing, 9(4), 967–990. https://doi.org/10.1007/s11760-015-0758-4
  4. Bacanin, N., & Tuba, M. (2012). Artificial bee colony (ABC) algorithm for constrained optimization improved with genetic operators. Studies in Informatics and Control, 21(2), 137–146. https://doi.org/10.24846/v21i2y201203
  5. Bansal, J. C., Sharma, H., & Jadon, S. S. (2013). Artificial bee colony algorithm: A survey. International Journal of Advanced Intelligence Paradigms, 5(1–2), 123–159. https://doi.org/10.1504/IJAIP.2013.054681
  6. Bartz-Beielstein, T., Chiarandini, M., Paquete, L., & Preuss, M. (2010). Experimental Methods for the Analysis of Optimization Algorithms. (T. Bartz-Beielstein, M. Chiarandini, L. Paquete, & M. Preuss, Eds.), Experimental Methods for the Analysis of Optimization Algorithms. Berlin, Heidelberg: Springer Berlin Heidelberg.https://doi.org/10.1007/978-3-642-02538-9
  7. Bensebti, M., & Bouchibane, F. Z. (2018). Artificial bee colony algorithm for energy efficiency optimisation in massive MIMO system. International Journal of Wireless and Mobile Computing, 15(2), 97. https://doi.org/10.1504/IJWMC.2018.10016726
  8. Elkhateeb, N., & Badr, R. (2017). A Novel Variable Population Size Artificial Bee Colony Algorithm with Convergence Analysis for Optimal Parameter Tuning. International Journal of Computational Intelligence and Applications, 16(03), 1750018. https://doi.org/10.1142/S1469026817500183

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Engineering

Journal Section

Research Article

Publication Date

August 15, 2020

Submission Date

June 28, 2020

Acceptance Date

August 10, 2020

Published in Issue

Year 2020

APA
Ekmekci, D. (2020). Dinamik Parametre Değerli Yapay Arı Koloni Algoritması (DPD-YAK). Avrupa Bilim Ve Teknoloji Dergisi, 407-415. https://doi.org/10.31590/ejosat.780659
AMA
1.Ekmekci D. Dinamik Parametre Değerli Yapay Arı Koloni Algoritması (DPD-YAK). EJOSAT. Published online August 1, 2020:407-415. doi:10.31590/ejosat.780659
Chicago
Ekmekci, Dursun. 2020. “Dinamik Parametre Değerli Yapay Arı Koloni Algoritması (DPD-YAK)”. Avrupa Bilim Ve Teknoloji Dergisi, August 1, 407-15. https://doi.org/10.31590/ejosat.780659.
EndNote
Ekmekci D (August 1, 2020) Dinamik Parametre Değerli Yapay Arı Koloni Algoritması (DPD-YAK). Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi 407–415.
IEEE
[1]D. Ekmekci, “Dinamik Parametre Değerli Yapay Arı Koloni Algoritması (DPD-YAK)”, EJOSAT, pp. 407–415, Aug. 2020, doi: 10.31590/ejosat.780659.
ISNAD
Ekmekci, Dursun. “Dinamik Parametre Değerli Yapay Arı Koloni Algoritması (DPD-YAK)”. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi. August 1, 2020. 407-415. https://doi.org/10.31590/ejosat.780659.
JAMA
1.Ekmekci D. Dinamik Parametre Değerli Yapay Arı Koloni Algoritması (DPD-YAK). EJOSAT. 2020;:407–415.
MLA
Ekmekci, Dursun. “Dinamik Parametre Değerli Yapay Arı Koloni Algoritması (DPD-YAK)”. Avrupa Bilim Ve Teknoloji Dergisi, Aug. 2020, pp. 407-15, doi:10.31590/ejosat.780659.
Vancouver
1.Dursun Ekmekci. Dinamik Parametre Değerli Yapay Arı Koloni Algoritması (DPD-YAK). EJOSAT. 2020 Aug. 1;407-15. doi:10.31590/ejosat.780659

Cited By