Research Article

Termal Uydu Görüntülerinden Üretilen Yer Yüzeyi Sıcaklığı ile Hava Sıcaklığı İlişkisinin Değerlendirilmesi

Number: 20 December 31, 2020
EN TR

Termal Uydu Görüntülerinden Üretilen Yer Yüzeyi Sıcaklığı ile Hava Sıcaklığı İlişkisinin Değerlendirilmesi

Abstract

Yer Yüzeyi Sıcaklığı (YYS) yerelden küresele yeryüzündeki arazi örtüsü ve kullanımı değişimlerinin incelenmesinde anahtar parametrelerden biridir. Çalışmada Çanakkale ilinin 1984 ile 2019 yılları arasındaki her bir yıl için Temmuz ayında temin edilen 66 adet (2002, 2006, 2012, 2017 yılları haricinde) Landsat uydu görüntüsünün termal bantları kullanılarak YYS değişimi incelenmiştir. Bu çalışmada atmosferik su buharı içeriği ve hava sıcaklığı gibi girdi parametrelerine ihtiyaç duymadan çalışan Artis & Carnahan Denklemi ve tek kanal yöntemlerinden Radyatif Transfer Denklemi, Tek kanal Denklemi, Tek Pencere Denklemi olacak şekilde dört farklı yöntem ile YYS değeri hesaplanmıştır. Denklemlerin hesaplanması için Landsat uydularının termal uydu bantları, saatlik hava sıcaklık değerlerine, Normalize Edilmiş Bitki Örtüsü İndeksi (NDVI) ve atmosferik etkenler (yükselen ışınım, alçalan ışınım ve atmosferik geçirgenlik) kullanılmıştır. Çalışmadaki YYS değerleri 12 farklı yersel meteoroloji istasyonundan temin edilen eş zamanlı saatlik veriler ile kıyaslanmıştır. Çalışmayı üç basamakta olarak nitelendirerek; 1) YYS değerlerinin dört farklı yöntem ile hesaplanması, 2) Oluşturulan YYS değerlerinin doğruluğunu belirlemek için yersel meteoroloji istasyonlarının eş zamanlı hava sıcaklık verileri ile karşılaştırılması ve en başarılı olanın regresyon – korelasyon analizi ve kök ortalama karesel hata (RMSE) değerleri ile belirlenmesi ve 3) Arazi örtüsü ve arazi kullanımı ile YYS değerlerinin ilişkisinin incelenmesi. Yöntemlerin başarı sıralaması RMSE’nin minimum (RMSEmin), maksimum (RMSEmak) ve ortalama (RMSEort) değerleri dikkate alınarak Artis & Carnahan Denklemi (RMSEmin=0.83 °C, RMSEmak=12.63°C ve RMSEort=5.22°C) > Tek Pencere Denklemi (RMSEmin=1.97°C, RMSEmak=16.76°C ve RMSEort=8.16°C) > Tek Kanal Denklemi (RMSEmin=3.35°C, RMSEmak=17.67°C ve RMSEort=9.61°C) > Radyatif Transfer Denklemi (RMSEmin=3.83°C, RMSEmak=18.22°C ve RMSEort=10.08°C) şeklindedir. Benzer şekilde regresyon - korelasyon katsayısı ( R2) değerleri dikkate alınarak yöntemlerin başarı sıralaması Tek Kanal Denklemi (R2min=0, R2max=0.98 ve R2ort=0.67) > Radyatif Transfer Denklemi (R2min=0.01, R2max=0.98 ve R2ort=0.65) > Artis & Carnahan Denklemi (R2min=0.04, R2max=0.96 ve R2ort=0.62) > Tek Pencere Denklemi (R2min=0.01, R2max=0.98 ve R2ort=0.59) şeklindedir. Korelasyon değerlerinin yakın çıkması en iyi başarılı belirlemede RMSE’yi daha belirleyici yapmıştır. YYS değerleri orman araziler, park alanları ve yeşil alanlarda en düşük sıcaklık değerlerine ulaşmıştır. Betonarme yapıların ve asfalt alanların bulunduğu kent alanları ve boş arazilerin bulunduğu alanlar en yüksek sıcaklık değerlerine ulaşmıştır. NDVI ile YYS arasında negatif bir korelasyon belirlenmiştir. Elde edilen bulgular termal görüntülerden üretilen YYS verisinin arazi örtüsünün ve arazi kullanımının yorumlanmasında önemli bir kaynak olduğunu göstermektedir.

Keywords

Thanks

Murat Türkyılmaz'ın "Yer Yüzey Sıcaklığı Kullanılarak Çanakkale İlindeki Isı Ada Oluşumunun Çok Zamanlı İncelenmesi" tezinin bir bölümüdür.

References

  1. Akyürek, Ö., (2020). Termal Uzaktan Algılama Görüntüleri İle Yüzey Sıcaklıklarının Belirlenmesi: Kocaeli Örneği, Artvin Çoruh Üniversitesi, Doğal Afetler Uygulama ve Araştırma Merkezi, Doğal Afetler ve Çevre Dergisi. 6(2): 377-390. DOI: 10.21324/dacd.667594.
  2. Arca, D., (2012). Afet Yönetiminde Coğrafi Bilgi Sistemleri ve Uzaktan Algılama, Karaelmas Fen ve Mühendislik Dergisi 2, ss: 53-61.
  3. Artis, D.A. ve Carnahan, W.H., (1982). Survey of Emissivity Variability in Thermography of Urban Areas, Remote Sensing of Environment.
  4. Aydınlı, H.İ. ve Çiftçi, S., (2015). Türkiye’de Kır-Kent Kavramlarının Değişen Niteliği ve Mevzuatın Sürece Etkisi, Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 14(54), (192-200).
  5. Ayvacı, H.Ş., ve Candaş, B., (2018). Students’ Understandings on Light Reflection from Different Educational Level, Journal of Computer Education Research. Bayar R. ve Karabacak Kerime, (2017). Ankara ili Arazi Örtüsü Değişimi (2000-2012), Coğrafi Bilimler Dergisi, 15(1), 59 – 76.
  6. Becker, F., (1982). Absolute Sea Surface Temperature Measurement by Remote Sensing and Atmospheric Corrections Using Differential Radiometry, In Processes in Marine Remote Sensing.
  7. Becker, F., (1987). The İmpact Ofspectral Emissivity on the Measurement Ofland Surface Temperature, Quart. J.Roy Meteorologly Social.
  8. Carlson, T. Ve Ripley, D.A., (1997). On the Relation Between NDVI, Fractional Vegatation Cover, and Leaf Area Index, Remote Sensing Of Environment, 62(3), 241-252p.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Engineering

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 31, 2020

Submission Date

September 5, 2020

Acceptance Date

December 30, 2020

Published in Issue

Year 2020 Number: 20

APA
Türkyılmaz, M., Özelkan, E., & Karaman, M. (2020). Termal Uydu Görüntülerinden Üretilen Yer Yüzeyi Sıcaklığı ile Hava Sıcaklığı İlişkisinin Değerlendirilmesi. Avrupa Bilim Ve Teknoloji Dergisi, 20, 932-948. https://doi.org/10.31590/ejosat.799722
AMA
1.Türkyılmaz M, Özelkan E, Karaman M. Termal Uydu Görüntülerinden Üretilen Yer Yüzeyi Sıcaklığı ile Hava Sıcaklığı İlişkisinin Değerlendirilmesi. EJOSAT. 2020;(20):932-948. doi:10.31590/ejosat.799722
Chicago
Türkyılmaz, Murat, Emre Özelkan, and Muhittin Karaman. 2020. “Termal Uydu Görüntülerinden Üretilen Yer Yüzeyi Sıcaklığı Ile Hava Sıcaklığı İlişkisinin Değerlendirilmesi”. Avrupa Bilim Ve Teknoloji Dergisi, nos. 20: 932-48. https://doi.org/10.31590/ejosat.799722.
EndNote
Türkyılmaz M, Özelkan E, Karaman M (December 1, 2020) Termal Uydu Görüntülerinden Üretilen Yer Yüzeyi Sıcaklığı ile Hava Sıcaklığı İlişkisinin Değerlendirilmesi. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi 20 932–948.
IEEE
[1]M. Türkyılmaz, E. Özelkan, and M. Karaman, “Termal Uydu Görüntülerinden Üretilen Yer Yüzeyi Sıcaklığı ile Hava Sıcaklığı İlişkisinin Değerlendirilmesi”, EJOSAT, no. 20, pp. 932–948, Dec. 2020, doi: 10.31590/ejosat.799722.
ISNAD
Türkyılmaz, Murat - Özelkan, Emre - Karaman, Muhittin. “Termal Uydu Görüntülerinden Üretilen Yer Yüzeyi Sıcaklığı Ile Hava Sıcaklığı İlişkisinin Değerlendirilmesi”. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi. 20 (December 1, 2020): 932-948. https://doi.org/10.31590/ejosat.799722.
JAMA
1.Türkyılmaz M, Özelkan E, Karaman M. Termal Uydu Görüntülerinden Üretilen Yer Yüzeyi Sıcaklığı ile Hava Sıcaklığı İlişkisinin Değerlendirilmesi. EJOSAT. 2020;:932–948.
MLA
Türkyılmaz, Murat, et al. “Termal Uydu Görüntülerinden Üretilen Yer Yüzeyi Sıcaklığı Ile Hava Sıcaklığı İlişkisinin Değerlendirilmesi”. Avrupa Bilim Ve Teknoloji Dergisi, no. 20, Dec. 2020, pp. 932-48, doi:10.31590/ejosat.799722.
Vancouver
1.Murat Türkyılmaz, Emre Özelkan, Muhittin Karaman. Termal Uydu Görüntülerinden Üretilen Yer Yüzeyi Sıcaklığı ile Hava Sıcaklığı İlişkisinin Değerlendirilmesi. EJOSAT. 2020 Dec. 1;(20):932-48. doi:10.31590/ejosat.799722

Cited By