TR
EN
Kayseri Talas’ta Gıda Çalışanlarının El Hijyen Durumlarının, Gıda Güvenliği Bilgi ve Uygulamalarının Belirlenmesi
Abstract
Gıda işletmelerindeki çalışanların yanlış ve yetersiz uygulamaları gıda kaynaklı hastalıkların oluşmasına yol açabilmekte, ciddi ekonomik kayıplar söz konusu olabilmektedir. Bu çalışmada Kayseri Talas’ta bulunan gıda işletmelerindeki çalışanların gıda güvenliği bilgi ve uygulamalarının ve el hijyen durumlarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Toplam 25 işletme 2023-2024 tarihleri arasında ziyaret edilerek gıda ile temas halinde bulunan personelin ellerinden örnekler alınmıştır. Ayrıca çalışma kapsamında işletmelerde, gıda çalışanlarının hijyen bilgileri ve tutumlarını değerlendirmek amacıyla gözlem ve anket uygulaması yapılmıştır. Ellerden alınan örneklerin mikrobiyolojik analizleri bakteriyel kültür yöntemiyle yapılmıştır. El örnekleri Escherichia coli, Staphylococcus aureus, total koliform ve Enterobacteriaceae açısından incelenmiştir. Çalışanlarına ait el örneklerinin %74.1’inde Enterobacteriaceae, %18.5’inde total koliform, %14.8’inde E. coli ve %40.7’sinde S. aureus varlığı tespit edilmiştir. Hedef değerlerin (<2.5 kob/cm2) üzerinde olan oranlar değerlendirildiğinde; örneklerin %66.6’sında Enterobacteriaceae, %11.1’inde koliform bakteri, %14.8’inde E. coli, %25.8’inde S. aureus sayılarının hedef değerlerin üzerinde olduğu belirlenmiştir. Ayrıca işletmelerdeki doğrama tahtaları ve bıçak yüzeylerinden de örnekler alınarak Aerob Mezofil Bakteri (AMB) açısından analiz edilmiş, bıçak örneklerinin %45.8’inde et doğrama tahtası örneklerinin ise %66.6’sında ≥103 kob/g seviyelerinde AMB tespit edilmiştir. Yapılan anketler, gıda çalışanlarının gıda güvenliği bilgi düzeylerinin yüksek olarak değerlendirilebilecek bir düzeyde (%71.46) olduğunu ortaya koymuştur. Sonuç olarak gıda güvenliği bilgi skorlarının yüksek çıkmasına karşın, gıda çalışanlarının el örneklerindeki patojen mikroorganizma kontaminasyon yüzdelerinin yüksek olduğu belirlenmiştir. Gıda satış yerlerindeki çalışanlara sürekli ve etkin bir eğitim programının planlanması ve denetim faaliyetlerinin sıklaştırılması gerektiği kanaatine varılmıştır.
Keywords
Supporting Institution
Erciyes Üniversitesi Bilimsel Araştırmalar Projeler
Project Number
14044
Thanks
14044 kodlu proje ile bu tez çalışmasının yapılmasındaki katkılarından dolayı Erciyes Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Birimi’ne teşekkür ederiz.
References
- Abdul Mutalib NA, Abdul Rashid MF, Mustafa S, Amin-Nordin S, Hamat RA, Osman M. Knowledge, attitude and practices regarding food hygiene and sanitation of food handlers in Kuala Pilah, Malaysia. Food Control 2012; 27: 289-93.
- Abdussalam M. The role of food safety in health and development. WHO Chronicle 1984; 38(3): 99-103.
- Angelillo IF, Viggiani NMA, Rizzo L, Bianco A. Food handlers and foodborne diseases: knowledge, attitudes, and reported behavior in Italy. J Food Prot 2000; 63(3):381-85.
- Ansari-Lari M, Soodbakhsh S, Lakzadeh L. Knowledge, attitudes and practices of workers on food hygienic practices in meat processing plants in Fars, Iran. Food Control 2010; 21: 260-63.
- Akabanda F, Hlortsi EH, Owusu-Kwarteng J. Food safety knowledge, attitudes and practices of institutional food-handlers in Ghana. BMC Public Health 2017; 17(1): 1-9.
- Alves A, Viveiros C, Lopes J, Nogueira A, Pires B, Afonso AF, Teixeira C. Microbiological contamination in different food service units associated with food handling.Appl Sci 2021; 11(16): 7241.
- Aulia G, Rachman F, Untari F, Rasyid A, Hapsari Y, Andriati R, Wibowo JT. Utilizing the co-culture method to improve the investigation of secondary metabolites of marine bacteria. J Appl Pharm Sci 2024; 14(1): 286-90.
- Barros MAF, Nero LA, Monteiro AA, Beloti V. Identification of main contamination points by hygiene indicator microorganisms in beef processing plants. Food Sci Technol 2007; 27(4): 856-62.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Veterinary Food Hygiene and Technology
Journal Section
Research Article
Early Pub Date
August 7, 2025
Publication Date
August 8, 2025
Submission Date
January 13, 2025
Acceptance Date
April 23, 2025
Published in Issue
Year 2025 Volume: 22 Number: 2
APA
Can, E., & Yıldırım, Y. (2025). Kayseri Talas’ta Gıda Çalışanlarının El Hijyen Durumlarının, Gıda Güvenliği Bilgi ve Uygulamalarının Belirlenmesi. Erciyes Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, 22(2), 86-94. https://doi.org/10.32707/ercivet.1618880
AMA
1.Can E, Yıldırım Y. Kayseri Talas’ta Gıda Çalışanlarının El Hijyen Durumlarının, Gıda Güvenliği Bilgi ve Uygulamalarının Belirlenmesi. Erciyes Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi. 2025;22(2):86-94. doi:10.32707/ercivet.1618880
Chicago
Can, Emrah, and Yeliz Yıldırım. 2025. “Kayseri Talas’ta Gıda Çalışanlarının El Hijyen Durumlarının, Gıda Güvenliği Bilgi Ve Uygulamalarının Belirlenmesi”. Erciyes Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi 22 (2): 86-94. https://doi.org/10.32707/ercivet.1618880.
EndNote
Can E, Yıldırım Y (August 1, 2025) Kayseri Talas’ta Gıda Çalışanlarının El Hijyen Durumlarının, Gıda Güvenliği Bilgi ve Uygulamalarının Belirlenmesi. Erciyes Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi 22 2 86–94.
IEEE
[1]E. Can and Y. Yıldırım, “Kayseri Talas’ta Gıda Çalışanlarının El Hijyen Durumlarının, Gıda Güvenliği Bilgi ve Uygulamalarının Belirlenmesi”, Erciyes Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, vol. 22, no. 2, pp. 86–94, Aug. 2025, doi: 10.32707/ercivet.1618880.
ISNAD
Can, Emrah - Yıldırım, Yeliz. “Kayseri Talas’ta Gıda Çalışanlarının El Hijyen Durumlarının, Gıda Güvenliği Bilgi Ve Uygulamalarının Belirlenmesi”. Erciyes Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi 22/2 (August 1, 2025): 86-94. https://doi.org/10.32707/ercivet.1618880.
JAMA
1.Can E, Yıldırım Y. Kayseri Talas’ta Gıda Çalışanlarının El Hijyen Durumlarının, Gıda Güvenliği Bilgi ve Uygulamalarının Belirlenmesi. Erciyes Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi. 2025;22:86–94.
MLA
Can, Emrah, and Yeliz Yıldırım. “Kayseri Talas’ta Gıda Çalışanlarının El Hijyen Durumlarının, Gıda Güvenliği Bilgi Ve Uygulamalarının Belirlenmesi”. Erciyes Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, vol. 22, no. 2, Aug. 2025, pp. 86-94, doi:10.32707/ercivet.1618880.
Vancouver
1.Emrah Can, Yeliz Yıldırım. Kayseri Talas’ta Gıda Çalışanlarının El Hijyen Durumlarının, Gıda Güvenliği Bilgi ve Uygulamalarının Belirlenmesi. Erciyes Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi. 2025 Aug. 1;22(2):86-94. doi:10.32707/ercivet.1618880