TR
EN
Kayseri Talas’ta Gıda Çalışanlarının El Hijyen Durumlarının, Gıda Güvenliği Bilgi ve Uygulamalarının Belirlenmesi
Öz
Gıda işletmelerindeki çalışanların yanlış ve yetersiz uygulamaları gıda kaynaklı hastalıkların oluşmasına yol açabilmekte, ciddi ekonomik kayıplar söz konusu olabilmektedir. Bu çalışmada Kayseri Talas’ta bulunan gıda işletmelerindeki çalışanların gıda güvenliği bilgi ve uygulamalarının ve el hijyen durumlarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Toplam 25 işletme 2023-2024 tarihleri arasında ziyaret edilerek gıda ile temas halinde bulunan personelin ellerinden örnekler alınmıştır. Ayrıca çalışma kapsamında işletmelerde, gıda çalışanlarının hijyen bilgileri ve tutumlarını değerlendirmek amacıyla gözlem ve anket uygulaması yapılmıştır. Ellerden alınan örneklerin mikrobiyolojik analizleri bakteriyel kültür yöntemiyle yapılmıştır. El örnekleri Escherichia coli, Staphylococcus aureus, total koliform ve Enterobacteriaceae açısından incelenmiştir. Çalışanlarına ait el örneklerinin %74.1’inde Enterobacteriaceae, %18.5’inde total koliform, %14.8’inde E. coli ve %40.7’sinde S. aureus varlığı tespit edilmiştir. Hedef değerlerin (<2.5 kob/cm2) üzerinde olan oranlar değerlendirildiğinde; örneklerin %66.6’sında Enterobacteriaceae, %11.1’inde koliform bakteri, %14.8’inde E. coli, %25.8’inde S. aureus sayılarının hedef değerlerin üzerinde olduğu belirlenmiştir. Ayrıca işletmelerdeki doğrama tahtaları ve bıçak yüzeylerinden de örnekler alınarak Aerob Mezofil Bakteri (AMB) açısından analiz edilmiş, bıçak örneklerinin %45.8’inde et doğrama tahtası örneklerinin ise %66.6’sında ≥103 kob/g seviyelerinde AMB tespit edilmiştir. Yapılan anketler, gıda çalışanlarının gıda güvenliği bilgi düzeylerinin yüksek olarak değerlendirilebilecek bir düzeyde (%71.46) olduğunu ortaya koymuştur. Sonuç olarak gıda güvenliği bilgi skorlarının yüksek çıkmasına karşın, gıda çalışanlarının el örneklerindeki patojen mikroorganizma kontaminasyon yüzdelerinin yüksek olduğu belirlenmiştir. Gıda satış yerlerindeki çalışanlara sürekli ve etkin bir eğitim programının planlanması ve denetim faaliyetlerinin sıklaştırılması gerektiği kanaatine varılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Erciyes Üniversitesi Bilimsel Araştırmalar Projeler
Proje Numarası
14044
Teşekkür
14044 kodlu proje ile bu tez çalışmasının yapılmasındaki katkılarından dolayı Erciyes Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Birimi’ne teşekkür ederiz.
Kaynakça
- Abdul Mutalib NA, Abdul Rashid MF, Mustafa S, Amin-Nordin S, Hamat RA, Osman M. Knowledge, attitude and practices regarding food hygiene and sanitation of food handlers in Kuala Pilah, Malaysia. Food Control 2012; 27: 289-93.
- Abdussalam M. The role of food safety in health and development. WHO Chronicle 1984; 38(3): 99-103.
- Angelillo IF, Viggiani NMA, Rizzo L, Bianco A. Food handlers and foodborne diseases: knowledge, attitudes, and reported behavior in Italy. J Food Prot 2000; 63(3):381-85.
- Ansari-Lari M, Soodbakhsh S, Lakzadeh L. Knowledge, attitudes and practices of workers on food hygienic practices in meat processing plants in Fars, Iran. Food Control 2010; 21: 260-63.
- Akabanda F, Hlortsi EH, Owusu-Kwarteng J. Food safety knowledge, attitudes and practices of institutional food-handlers in Ghana. BMC Public Health 2017; 17(1): 1-9.
- Alves A, Viveiros C, Lopes J, Nogueira A, Pires B, Afonso AF, Teixeira C. Microbiological contamination in different food service units associated with food handling.Appl Sci 2021; 11(16): 7241.
- Aulia G, Rachman F, Untari F, Rasyid A, Hapsari Y, Andriati R, Wibowo JT. Utilizing the co-culture method to improve the investigation of secondary metabolites of marine bacteria. J Appl Pharm Sci 2024; 14(1): 286-90.
- Barros MAF, Nero LA, Monteiro AA, Beloti V. Identification of main contamination points by hygiene indicator microorganisms in beef processing plants. Food Sci Technol 2007; 27(4): 856-62.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Veteriner Gıda Hijyeni ve Teknolojisi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Erken Görünüm Tarihi
7 Ağustos 2025
Yayımlanma Tarihi
8 Ağustos 2025
Gönderilme Tarihi
13 Ocak 2025
Kabul Tarihi
23 Nisan 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 22 Sayı: 2
APA
Can, E., & Yıldırım, Y. (2025). Kayseri Talas’ta Gıda Çalışanlarının El Hijyen Durumlarının, Gıda Güvenliği Bilgi ve Uygulamalarının Belirlenmesi. Erciyes Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, 22(2), 86-94. https://doi.org/10.32707/ercivet.1618880
AMA
1.Can E, Yıldırım Y. Kayseri Talas’ta Gıda Çalışanlarının El Hijyen Durumlarının, Gıda Güvenliği Bilgi ve Uygulamalarının Belirlenmesi. Erciyes Üniv Vet Fak Derg. 2025;22(2):86-94. doi:10.32707/ercivet.1618880
Chicago
Can, Emrah, ve Yeliz Yıldırım. 2025. “Kayseri Talas’ta Gıda Çalışanlarının El Hijyen Durumlarının, Gıda Güvenliği Bilgi ve Uygulamalarının Belirlenmesi”. Erciyes Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi 22 (2): 86-94. https://doi.org/10.32707/ercivet.1618880.
EndNote
Can E, Yıldırım Y (01 Ağustos 2025) Kayseri Talas’ta Gıda Çalışanlarının El Hijyen Durumlarının, Gıda Güvenliği Bilgi ve Uygulamalarının Belirlenmesi. Erciyes Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi 22 2 86–94.
IEEE
[1]E. Can ve Y. Yıldırım, “Kayseri Talas’ta Gıda Çalışanlarının El Hijyen Durumlarının, Gıda Güvenliği Bilgi ve Uygulamalarının Belirlenmesi”, Erciyes Üniv Vet Fak Derg, c. 22, sy 2, ss. 86–94, Ağu. 2025, doi: 10.32707/ercivet.1618880.
ISNAD
Can, Emrah - Yıldırım, Yeliz. “Kayseri Talas’ta Gıda Çalışanlarının El Hijyen Durumlarının, Gıda Güvenliği Bilgi ve Uygulamalarının Belirlenmesi”. Erciyes Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi 22/2 (01 Ağustos 2025): 86-94. https://doi.org/10.32707/ercivet.1618880.
JAMA
1.Can E, Yıldırım Y. Kayseri Talas’ta Gıda Çalışanlarının El Hijyen Durumlarının, Gıda Güvenliği Bilgi ve Uygulamalarının Belirlenmesi. Erciyes Üniv Vet Fak Derg. 2025;22:86–94.
MLA
Can, Emrah, ve Yeliz Yıldırım. “Kayseri Talas’ta Gıda Çalışanlarının El Hijyen Durumlarının, Gıda Güvenliği Bilgi ve Uygulamalarının Belirlenmesi”. Erciyes Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, c. 22, sy 2, Ağustos 2025, ss. 86-94, doi:10.32707/ercivet.1618880.
Vancouver
1.Emrah Can, Yeliz Yıldırım. Kayseri Talas’ta Gıda Çalışanlarının El Hijyen Durumlarının, Gıda Güvenliği Bilgi ve Uygulamalarının Belirlenmesi. Erciyes Üniv Vet Fak Derg. 01 Ağustos 2025;22(2):86-94. doi:10.32707/ercivet.1618880
