Research Article

Veteriner Fitoterapi ve Etnoveteriner Hekimlikte de Kullanılan Thymbra spicata L., Rosmarinus officinalis L. ve Laurus nobilis L. Bitkilerinin Kimyasal İçeriklerinin Belirlenmesi

Volume: 18 Number: 1 April 1, 2021
TR EN

Veteriner Fitoterapi ve Etnoveteriner Hekimlikte de Kullanılan Thymbra spicata L., Rosmarinus officinalis L. ve Laurus nobilis L. Bitkilerinin Kimyasal İçeriklerinin Belirlenmesi

Abstract

Bitki ve bitkisel materyaller veteriner fitoterapi ve etnoveteriner hekimlik uygulamaları içerisinde önemli bir yere sahiptir. Bitkiler tarafından sentezlenen bazı biyoaktif kimyasal bileşenler medikal etkilere sahiptir. Ancak bu bitki ve bitkisel materyallerin kullanımları; teşhisteki yanlışlıklar, doz ayarlama güçlüğü, geleneksel kullanımlarına dair yazılı kayıt ve bilimsel çalışmaların yetersizliği, düşük hijyen koşulları ve toplandığı bölgeye, mevsime, kullanılan kısmına ve elde edildiği yönteme göre sahip oldukları kimyasal kompozisyonlarının değişmesi gibi nedenlere bağlı olarak zehirlen-meler meydana getirebilmektedir. Çalışma kapsamında Hatay bölgesinde yetişen, veteriner fitoterapi ve etnoveteriner hekimliğinde de kullanılan Thymbra spicata var. spicata L., Rosmarinus officinalis L. ve Laurus nobilis L. bitkilerinin içerdikleri biyoaktif kimyasal maddelerin kompozisyonları belirlenmiştir. Solvent ekstraksiyonu yöntemiyle elde edilen bitki ekstraksiyonlarının kimyasal kompozisyonları gaz kromatografisi kütle spektrofotometresi (GC-MS) ile belirlendi. Analiz sonucunda R. officinalis L. ve L. nobilis L.’in ana bileşenleri sırasıyla %38.91 ve %33.70 oranlarında 1,8-sineol (ökaliptol) olarak tespit edildi. T. spicata var. spicata L.’nın ana bileşeni ise karvakrol (%48.82) olarak belirlendi. Bu bileşenlerin antimikrobiyal, antienflamatuar ve antioksidan etkileri yanında karaciğer, böbrek, pankreas ve testis gibi organ hasarları, DNA iplik kopmaları ve solunum problemleri gibi istenmeyen ve zehirli etkilere de yol açtığı bildirilmiş-tir. Bu nedenle hayvan sağlığında da kullanılan tıbbi bitki ve bitkisel materyallerin ana bileşen ve oranının bilinmesinin potansiyel toksik etkilerin önlenebilmesi açısından önemli olduğu düşünülmektedir.

Keywords

References

  1. Akkemik Ü. Türkiye’nin Doğal-Egzotik Ağaç ve Çalıları. Ankara: Orman Genel Müdürlüğü Yayınları 2018.
  2. Al-Rubaye F, Kadhim MJ, Hameed IH. Phytochemi-cal profiles of methanolic seeds extract of cuminum cyminum using GC-MS technique. Int J Curr 2017; 8(2): 114-24.
  3. Al-Sereiti MR, Abu-Amer KM, Sena P. Pharmacology of rosemary (Rosmarinus officinalis Linn.) and its therapeutic potentials. Indian J Exp Biol 1999; 37: 124-30.
  4. Altınok Yipel F, Yipel M. Etnoveteriner hekimlik (EVH). TVHB Dergisi 2014; 14(1-2): 79-82.
  5. Andersen A. Final report on the safety assessment of sodium p-chloro-m-cresol, p-chloro-m-cresol, chlo-rothymol, mixed cresols, m-cresol, o-cresol, pcresol, isopropyl cresols, thymol, o-cymen-5-ol, and carvacrol. Int J Toxicol 2006; 25(1): 29-127.
  6. Api AM, Belsito D, Botelho D, Bruzec M, Burton Jr. GA, Buschmanne J, Daglif ML, Datea M, Dekantg W, Deodhara C, Francisa M, Fryerh AD, Jonesa L, Joshia K, La Cavaa S, Lapczynskia A, Liebleri DC, O'Briena D, Patela A, Penningj TM, Ritaccoa G, Rominea J, Sadekara N, Salvitoa D, Schultzk TW, Sipesl IG, Sullivana G, Thakkara Y, Tokuram Y, Tsanga S. RIFM fragrance ingredient safety assess-ment, terpinyl acetate (Isomer Mixture), CAS regis-try number 8007-35-0. Food and Chem Toxicol 2018; 122: 362-71.
  7. Aydın S, Başaran AA, Başaran N. Modulating effects of thyme and its major ingredients on oxidative DNA damage in human lymphocytes. J Agric Food Chem 2005; 53(4): 1299-305.
  8. Azcan N, Kara M, Asilbekova DT, Ozek, T, Baser KHC. Lipids and essential oil of Origanum onites. Chem Nat Compd 2000; 36(2): 132-6.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Authors

Musa Türkmen This is me
Türkiye

Erdinç Türk This is me
Türkiye

Aysun İlhan This is me
Türkiye

Fatma Ceren Kırgız This is me
Türkiye

İbrahim Ozan Tekeli This is me
Türkiye

Publication Date

April 1, 2021

Submission Date

July 27, 2020

Acceptance Date

November 23, 2020

Published in Issue

Year 2021 Volume: 18 Number: 1

APA
Yipel, M., Emiroğlu, S. B., Türkmen, M., Türk, E., İlhan, A., Kırgız, F. C., & Tekeli, İ. O. (2021). Veteriner Fitoterapi ve Etnoveteriner Hekimlikte de Kullanılan Thymbra spicata L., Rosmarinus officinalis L. ve Laurus nobilis L. Bitkilerinin Kimyasal İçeriklerinin Belirlenmesi. Erciyes Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, 18(1), 31-40. https://doi.org/10.32707/ercivet.878020
AMA
1.Yipel M, Emiroğlu SB, Türkmen M, et al. Veteriner Fitoterapi ve Etnoveteriner Hekimlikte de Kullanılan Thymbra spicata L., Rosmarinus officinalis L. ve Laurus nobilis L. Bitkilerinin Kimyasal İçeriklerinin Belirlenmesi. Erciyes Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi. 2021;18(1):31-40. doi:10.32707/ercivet.878020
Chicago
Yipel, Mustafa, Sara Büşra Emiroğlu, Musa Türkmen, et al. 2021. “Veteriner Fitoterapi Ve Etnoveteriner Hekimlikte de Kullanılan Thymbra Spicata L., Rosmarinus Officinalis L. Ve Laurus Nobilis L. Bitkilerinin Kimyasal İçeriklerinin Belirlenmesi”. Erciyes Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi 18 (1): 31-40. https://doi.org/10.32707/ercivet.878020.
EndNote
Yipel M, Emiroğlu SB, Türkmen M, Türk E, İlhan A, Kırgız FC, Tekeli İO (April 1, 2021) Veteriner Fitoterapi ve Etnoveteriner Hekimlikte de Kullanılan Thymbra spicata L., Rosmarinus officinalis L. ve Laurus nobilis L. Bitkilerinin Kimyasal İçeriklerinin Belirlenmesi. Erciyes Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi 18 1 31–40.
IEEE
[1]M. Yipel et al., “Veteriner Fitoterapi ve Etnoveteriner Hekimlikte de Kullanılan Thymbra spicata L., Rosmarinus officinalis L. ve Laurus nobilis L. Bitkilerinin Kimyasal İçeriklerinin Belirlenmesi”, Erciyes Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, vol. 18, no. 1, pp. 31–40, Apr. 2021, doi: 10.32707/ercivet.878020.
ISNAD
Yipel, Mustafa - Emiroğlu, Sara Büşra - Türkmen, Musa - Türk, Erdinç - İlhan, Aysun - Kırgız, Fatma Ceren - Tekeli, İbrahim Ozan. “Veteriner Fitoterapi Ve Etnoveteriner Hekimlikte de Kullanılan Thymbra Spicata L., Rosmarinus Officinalis L. Ve Laurus Nobilis L. Bitkilerinin Kimyasal İçeriklerinin Belirlenmesi”. Erciyes Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi 18/1 (April 1, 2021): 31-40. https://doi.org/10.32707/ercivet.878020.
JAMA
1.Yipel M, Emiroğlu SB, Türkmen M, Türk E, İlhan A, Kırgız FC, Tekeli İO. Veteriner Fitoterapi ve Etnoveteriner Hekimlikte de Kullanılan Thymbra spicata L., Rosmarinus officinalis L. ve Laurus nobilis L. Bitkilerinin Kimyasal İçeriklerinin Belirlenmesi. Erciyes Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi. 2021;18:31–40.
MLA
Yipel, Mustafa, et al. “Veteriner Fitoterapi Ve Etnoveteriner Hekimlikte de Kullanılan Thymbra Spicata L., Rosmarinus Officinalis L. Ve Laurus Nobilis L. Bitkilerinin Kimyasal İçeriklerinin Belirlenmesi”. Erciyes Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, vol. 18, no. 1, Apr. 2021, pp. 31-40, doi:10.32707/ercivet.878020.
Vancouver
1.Mustafa Yipel, Sara Büşra Emiroğlu, Musa Türkmen, Erdinç Türk, Aysun İlhan, Fatma Ceren Kırgız, İbrahim Ozan Tekeli. Veteriner Fitoterapi ve Etnoveteriner Hekimlikte de Kullanılan Thymbra spicata L., Rosmarinus officinalis L. ve Laurus nobilis L. Bitkilerinin Kimyasal İçeriklerinin Belirlenmesi. Erciyes Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi. 2021 Apr. 1;18(1):31-40. doi:10.32707/ercivet.878020

Cited By