Araştırma Makalesi

Veteriner Fitoterapi ve Etnoveteriner Hekimlikte de Kullanılan Thymbra spicata L., Rosmarinus officinalis L. ve Laurus nobilis L. Bitkilerinin Kimyasal İçeriklerinin Belirlenmesi

Cilt: 18 Sayı: 1 1 Nisan 2021
PDF İndir
TR EN

Veteriner Fitoterapi ve Etnoveteriner Hekimlikte de Kullanılan Thymbra spicata L., Rosmarinus officinalis L. ve Laurus nobilis L. Bitkilerinin Kimyasal İçeriklerinin Belirlenmesi

Öz

Bitki ve bitkisel materyaller veteriner fitoterapi ve etnoveteriner hekimlik uygulamaları içerisinde önemli bir yere sahiptir. Bitkiler tarafından sentezlenen bazı biyoaktif kimyasal bileşenler medikal etkilere sahiptir. Ancak bu bitki ve bitkisel materyallerin kullanımları; teşhisteki yanlışlıklar, doz ayarlama güçlüğü, geleneksel kullanımlarına dair yazılı kayıt ve bilimsel çalışmaların yetersizliği, düşük hijyen koşulları ve toplandığı bölgeye, mevsime, kullanılan kısmına ve elde edildiği yönteme göre sahip oldukları kimyasal kompozisyonlarının değişmesi gibi nedenlere bağlı olarak zehirlen-meler meydana getirebilmektedir. Çalışma kapsamında Hatay bölgesinde yetişen, veteriner fitoterapi ve etnoveteriner hekimliğinde de kullanılan Thymbra spicata var. spicata L., Rosmarinus officinalis L. ve Laurus nobilis L. bitkilerinin içerdikleri biyoaktif kimyasal maddelerin kompozisyonları belirlenmiştir. Solvent ekstraksiyonu yöntemiyle elde edilen bitki ekstraksiyonlarının kimyasal kompozisyonları gaz kromatografisi kütle spektrofotometresi (GC-MS) ile belirlendi. Analiz sonucunda R. officinalis L. ve L. nobilis L.’in ana bileşenleri sırasıyla %38.91 ve %33.70 oranlarında 1,8-sineol (ökaliptol) olarak tespit edildi. T. spicata var. spicata L.’nın ana bileşeni ise karvakrol (%48.82) olarak belirlendi. Bu bileşenlerin antimikrobiyal, antienflamatuar ve antioksidan etkileri yanında karaciğer, böbrek, pankreas ve testis gibi organ hasarları, DNA iplik kopmaları ve solunum problemleri gibi istenmeyen ve zehirli etkilere de yol açtığı bildirilmiş-tir. Bu nedenle hayvan sağlığında da kullanılan tıbbi bitki ve bitkisel materyallerin ana bileşen ve oranının bilinmesinin potansiyel toksik etkilerin önlenebilmesi açısından önemli olduğu düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Akkemik Ü. Türkiye’nin Doğal-Egzotik Ağaç ve Çalıları. Ankara: Orman Genel Müdürlüğü Yayınları 2018.
  2. Al-Rubaye F, Kadhim MJ, Hameed IH. Phytochemi-cal profiles of methanolic seeds extract of cuminum cyminum using GC-MS technique. Int J Curr 2017; 8(2): 114-24.
  3. Al-Sereiti MR, Abu-Amer KM, Sena P. Pharmacology of rosemary (Rosmarinus officinalis Linn.) and its therapeutic potentials. Indian J Exp Biol 1999; 37: 124-30.
  4. Altınok Yipel F, Yipel M. Etnoveteriner hekimlik (EVH). TVHB Dergisi 2014; 14(1-2): 79-82.
  5. Andersen A. Final report on the safety assessment of sodium p-chloro-m-cresol, p-chloro-m-cresol, chlo-rothymol, mixed cresols, m-cresol, o-cresol, pcresol, isopropyl cresols, thymol, o-cymen-5-ol, and carvacrol. Int J Toxicol 2006; 25(1): 29-127.
  6. Api AM, Belsito D, Botelho D, Bruzec M, Burton Jr. GA, Buschmanne J, Daglif ML, Datea M, Dekantg W, Deodhara C, Francisa M, Fryerh AD, Jonesa L, Joshia K, La Cavaa S, Lapczynskia A, Liebleri DC, O'Briena D, Patela A, Penningj TM, Ritaccoa G, Rominea J, Sadekara N, Salvitoa D, Schultzk TW, Sipesl IG, Sullivana G, Thakkara Y, Tokuram Y, Tsanga S. RIFM fragrance ingredient safety assess-ment, terpinyl acetate (Isomer Mixture), CAS regis-try number 8007-35-0. Food and Chem Toxicol 2018; 122: 362-71.
  7. Aydın S, Başaran AA, Başaran N. Modulating effects of thyme and its major ingredients on oxidative DNA damage in human lymphocytes. J Agric Food Chem 2005; 53(4): 1299-305.
  8. Azcan N, Kara M, Asilbekova DT, Ozek, T, Baser KHC. Lipids and essential oil of Origanum onites. Chem Nat Compd 2000; 36(2): 132-6.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Musa Türkmen Bu kişi benim
Türkiye

Erdinç Türk Bu kişi benim
Türkiye

Aysun İlhan Bu kişi benim
Türkiye

Fatma Ceren Kırgız Bu kişi benim
Türkiye

İbrahim Ozan Tekeli Bu kişi benim
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

1 Nisan 2021

Gönderilme Tarihi

27 Temmuz 2020

Kabul Tarihi

23 Kasım 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 18 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Yipel, M., Emiroğlu, S. B., Türkmen, M., Türk, E., İlhan, A., Kırgız, F. C., & Tekeli, İ. O. (2021). Veteriner Fitoterapi ve Etnoveteriner Hekimlikte de Kullanılan Thymbra spicata L., Rosmarinus officinalis L. ve Laurus nobilis L. Bitkilerinin Kimyasal İçeriklerinin Belirlenmesi. Erciyes Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, 18(1), 31-40. https://doi.org/10.32707/ercivet.878020
AMA
1.Yipel M, Emiroğlu SB, Türkmen M, vd. Veteriner Fitoterapi ve Etnoveteriner Hekimlikte de Kullanılan Thymbra spicata L., Rosmarinus officinalis L. ve Laurus nobilis L. Bitkilerinin Kimyasal İçeriklerinin Belirlenmesi. Erciyes Üniv Vet Fak Derg. 2021;18(1):31-40. doi:10.32707/ercivet.878020
Chicago
Yipel, Mustafa, Sara Büşra Emiroğlu, Musa Türkmen, vd. 2021. “Veteriner Fitoterapi ve Etnoveteriner Hekimlikte de Kullanılan Thymbra spicata L., Rosmarinus officinalis L. ve Laurus nobilis L. Bitkilerinin Kimyasal İçeriklerinin Belirlenmesi”. Erciyes Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi 18 (1): 31-40. https://doi.org/10.32707/ercivet.878020.
EndNote
Yipel M, Emiroğlu SB, Türkmen M, Türk E, İlhan A, Kırgız FC, Tekeli İO (01 Nisan 2021) Veteriner Fitoterapi ve Etnoveteriner Hekimlikte de Kullanılan Thymbra spicata L., Rosmarinus officinalis L. ve Laurus nobilis L. Bitkilerinin Kimyasal İçeriklerinin Belirlenmesi. Erciyes Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi 18 1 31–40.
IEEE
[1]M. Yipel vd., “Veteriner Fitoterapi ve Etnoveteriner Hekimlikte de Kullanılan Thymbra spicata L., Rosmarinus officinalis L. ve Laurus nobilis L. Bitkilerinin Kimyasal İçeriklerinin Belirlenmesi”, Erciyes Üniv Vet Fak Derg, c. 18, sy 1, ss. 31–40, Nis. 2021, doi: 10.32707/ercivet.878020.
ISNAD
Yipel, Mustafa - Emiroğlu, Sara Büşra - Türkmen, Musa - Türk, Erdinç - İlhan, Aysun - Kırgız, Fatma Ceren - Tekeli, İbrahim Ozan. “Veteriner Fitoterapi ve Etnoveteriner Hekimlikte de Kullanılan Thymbra spicata L., Rosmarinus officinalis L. ve Laurus nobilis L. Bitkilerinin Kimyasal İçeriklerinin Belirlenmesi”. Erciyes Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi 18/1 (01 Nisan 2021): 31-40. https://doi.org/10.32707/ercivet.878020.
JAMA
1.Yipel M, Emiroğlu SB, Türkmen M, Türk E, İlhan A, Kırgız FC, Tekeli İO. Veteriner Fitoterapi ve Etnoveteriner Hekimlikte de Kullanılan Thymbra spicata L., Rosmarinus officinalis L. ve Laurus nobilis L. Bitkilerinin Kimyasal İçeriklerinin Belirlenmesi. Erciyes Üniv Vet Fak Derg. 2021;18:31–40.
MLA
Yipel, Mustafa, vd. “Veteriner Fitoterapi ve Etnoveteriner Hekimlikte de Kullanılan Thymbra spicata L., Rosmarinus officinalis L. ve Laurus nobilis L. Bitkilerinin Kimyasal İçeriklerinin Belirlenmesi”. Erciyes Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, c. 18, sy 1, Nisan 2021, ss. 31-40, doi:10.32707/ercivet.878020.
Vancouver
1.Mustafa Yipel, Sara Büşra Emiroğlu, Musa Türkmen, Erdinç Türk, Aysun İlhan, Fatma Ceren Kırgız, İbrahim Ozan Tekeli. Veteriner Fitoterapi ve Etnoveteriner Hekimlikte de Kullanılan Thymbra spicata L., Rosmarinus officinalis L. ve Laurus nobilis L. Bitkilerinin Kimyasal İçeriklerinin Belirlenmesi. Erciyes Üniv Vet Fak Derg. 01 Nisan 2021;18(1):31-40. doi:10.32707/ercivet.878020

Cited By